Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV:

Quốc hội giám sát tối cao về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị

;
Thứ Ba, 28/05/2019, 08:49 [GMT+7]

(QNO) - Theo chương trình kỳ họp, Quốc hội dành nguyên ngày 27.5 để thảo luận kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018.

đại biểu Nguyễn Quang Dũng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam)
Đại biểu Nguyễn Quang Dũng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam) thảo luận về Luật Đất đai 2013. Ảnh: quochoi.vn

Qua kết quả giám sát cho thấy hệ thống chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị được ban hành khá đồng bộ, tương đối kịp thời, bao quát trên nhiều lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước; cơ bản phù hợp với các thông lệ quốc tế; đảm bảo quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế; tạo hành lang cho chương trình phát triển đô thị, tạo nguồn lực to lớn cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật xã hội, phát triển thị trường bất động sản, phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước... Tuy nhiên, qua giám sát cũng cho thấy trên lĩnh vực này vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, đặc biệt chính sách, pháp luật còn vướng mắc, còn khoảng trống pháp lý, chưa thống nhất, phù hợp với thực tiễn.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Quang Dũng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam) đã chỉ ra nhiều bất cập, hạn chế của Luật Đất đai năm 2013; các cơ chế, chính sách về bồi thường, giải phóng mặt bằng chưa phù hợp với thực tiễn...

Đại biểu Nguyễn Quang Dũng nêu: Theo quy định Điểm b, Khoản 1, Điều 100, Luật Đất đai năm 2013, một trong những giấy tờ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất là: “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính trước ngày 15.10.1993”. Trong khi đó, Luật Đất đai năm 2003 (tại Điểm b, Khoản 1, Điều 50) không quy định thời điểm có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính.

Việc quy định thời điểm có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính trước ngày 15.10.1993 theo Luật Đất đai năm 2013 đã gây bất bình trong nhân dân, ảnh hưởng đến quyền lợi của người sử dụng đất khi cùng có tên trong sổ địa chính hoặc sổ đăng ký ruộng đất, nhưng những trường hợp trước đây giải quyết theo Luật Đất đai năm 2003 thì không phải nộp tiền sử dụng đất. Nay giải quyết theo Luật Đất đai năm 2013 thì chỉ những người có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính trước ngày 15.10.1993 mới không phải nộp tiền sử dụng đất.

Do đó, đại biểu Nguyễn Quang Dũng kiến nghị Quốc hội: Hoặc không quy định thời điểm có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính “trước ngày 15.10.1993” để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất tại Điểm b, Khoản 1, Điều 100, Luật Đất đai năm 2013 (tương tự như Điểm b, Khoản 1, Điều 50, Luật Đất đai năm 2003); hoặc là nếu quy định thời điểm có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính thì phải quy định đến thời điểm Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực nhằm đảm bảo quyền lợi và công bằng cho người dân.

Theo đại biểu Nguyễn Quang Dũng, Luật Đất đai năm 2013 không quy định về đất thổ cư. Tuy nhiên, thực tế lịch sử các luật đất đai trước đây, trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ghi “đất  thổ cư” và các giấy tờ chế độ cũ có ghi “đất thổ cư”. Do vậy, xảy ra nhiều tình huống người dân có “đất thổ cư” khi được đô thị hóa đề nghị chính quyền phải công nhận đó là đất ở đô thị. Chính quyền không đồng ý và chỉ giải quyết theo hạn mức đất ở. Người dân khiếu kiện ra tòa thì tòa án căn cứ vào các loại giấy tờ trước đây chính quyền đã cấp đất thổ cư để tuyên xử công nhận đó là đất ở đô thị; do đó dẫn đến các trường hợp phải công nhận hàng nghìn mét vuông trước đây là đất thổ cư nay được chuyển thành đất ở đô thị. Thực tế này gây khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách đất đai tại địa phương, thể hiện sự không thống nhất trong cách hiểu giữa cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp. Do vậy, đề nghị phải có hướng dẫn cụ thể như thế nào là “đất thổ cư”.

Về chính sách giải tỏa đền bù với người dân, đại biểu Nguyễn Quang Dũng cho rằng, một số trường hợp khi áp giá đền bù cho người dân tài sản trên đất có giá trị đền bù thấp, người dân không đủ tiền để làm lại nhà. Trong khi đó, Chính phủ không có quy định chính sách hỗ trợ phải đảm bảo cho người dân đủ tiền để xây dựng lại nhà nên nhiều hộ dân gặp khó khăn.

Ngoài ra, hiện nay một số tuyến giao thông qua đô thị chưa tiến hành đền bù cho người dân trong hành lang an toàn giao thông vì chưa có quy định và nguồn kinh phí để thực hiện bồi thường. Hầu hết các địa phương đều vướng mắc trong quản lý đối với đất hành lang an toàn giao thông này.

Trên cơ sở ý kiến thảo luận của các đại biểu, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét ban hành nghị quyết chuyên đề về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sửa dụng đất đai tại đô thị.

NHO TUẤN

.
.
.
.
.