Bốn bài học về thực hiện cơ chế “một cửa” ở TPHCM

;
Thứ Ba, 29/05/2007, 08:21 [GMT+7]

Người dân đang tìm hiểu quy trình nộp hồ sơ “một cửa”. Ảnh: SGGP.

Từ đầu năm 1998, các sở-ngành tại TPHCM đã thực hiện thống nhất cơ chế “một cửa” và các quận-huyện thực hiện thống nhất cơ chế “một cửa, một dấu”, phần lớn các thủ tục hồ sơ hành chính đã được đơn giản hóa, một số thủ tục không còn phù hợp cũng được loại bỏ.

Trách nhiệm của tổ chức và cá nhân cán bộ rõ ràng. Mối quan hệ phối hợp trong giải quyết công việc từng bước đồng bộ, chặt chẽ. Điển hình nhất là việc giải quyết hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích SDĐ ở Sở Tài nguyên và Môi trường; giải quyết hồ sơ xin cấp phép đối với các dự án có vốn đầu tư trong nước và vốn đầu tư nước ngoài tại Sở Kế hoạch và Đầu tư; làm thủ tục cấp mã số thuế và hoàn thuế tại Cục Thuế TP v.v...

Tuy nhiên, cơ chế “một cửa” đang được thực hiện tại TP, cũng như các địa phương hiện nay, mới chỉ có kết quả tại mỗi sở-ngành, quận-huyện, mà chưa tạo được kết nối liên thông, liên ngành giữa các ngành, các cấp. Từ đó có sự “đứt khúc” trong quan hệ phối hợp công việc, gây vướng mắc, chồng chéo, thậm chí còn trở ngại lẫn nhau giữa các cơ quan. Hồ sơ hành chính có liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp hoặc nhiều cơ quan, đơn vị thì tổ chức và người dân vẫn còn phải tự liên hệ qua nhiều cửa, tại nhiều đơn vị.

Để khắc phục tình trạng tồn tại nêu trên, TPHCM đã áp dụng thực hiện cơ chế “một cửa, liên thông”. Mô hình này có thể được coi là bước tiếp nối hay một cấp độ cao hơn của việc thực hiện cơ chế “một cửa”. Và nó đã từng bước khắc phục được tình trạng “đứt khúc”, thiếu đồng bộ trong mối quan hệ công tác giữa các sở-ngành, quận-huyện, phường-xã, thị trấn mà TPHCM gặp phải trong quá trình thực hiện cơ chế “một cửa”.

Quá trình cải cách hành chính tại TPHCM cho thấy cơ chế “một cửa” có thể áp dụng cho tất cả các quy trình giải quyết các quan hệ hành chính giữa công dân với cơ quan hành chính. Vấn đề quan trọng là phải xây dựng được quy trình thực hiện các giao dịch hành chính sau “một cửa” nhằm đảm bảo tính thông suốt, đơn giản, gọn và có khả năng theo dõi từ khâu đầu đến khâu cuối. Thực tiễn cho thấy khó khăn, phức tạp nhất trong cơ chế “một cửa” là vấn đề tạo được mối quan hệ liên thông giữa các cơ quan, các đơn vị khi tham gia vào quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Làm sao cho quy trình ấy thực hiện một cách đồng bộ, liên hoàn, tạo thành “dòng chảy” công việc giữa các cơ quan, các cấp có thẩm quyền.

Từ những thực tế đã và đang diễn ra khi áp dụng mô hình “một cửa” thời gian qua, có thể rút ra bốn bài học kinh nghiệm mang tính nguyên tắc trong thực hiện cơ chế “một cửa” tại TPHCM:

Thứ nhất, xác định rõ đầu mối chính của quy trình thực hiện giao dịch hành chính, là nơi tiếp nhận các thủ tục cần thiết cho việc giải quyết các quan hệ hành chính (quan hệ về thủ tục hành chính, quan hệ công việc) và là nơi cung cấp kết quả cuối cùng sau khi thực hiện các bước tác nghiệp theo quy định. Phải có vai trò chỉ huy, là đầu mối điều hành, kiểm tra, giám sát “dòng chảy” của quy trình, để các bước thực hiện không bị “tắc” tại các khâu trung chuyển giữa các cơ quan, giữa các đơn vị hoặc giữa các cấp.

Thứ hai, xác định rõ các khâu, các bước thuộc quy trình giải quyết quan hệ hành chính, trình tự, thời gian, những tác nghiệp tương ứng của từng khâu, kết quả trung gian do các thành viên thực hiện, mối quan hệ giữa các thành viên. Qua đây cần xác định rõ tính hệ thống, hợp lý của các khâu trong quy trình, khâu nào có thể bỏ bớt, khâu nào có thể thực hiện đồng thời để rút ngắn thời gian và khâu nào có thể được kết hợp, lồng ghép với nhau.

Thứ ba, xác định và xây dựng hệ thống chuẩn hóa về văn bản, hồ sơ, tính pháp lý kèm theo, xác nhận về chuyên môn, chuyên ngành, định mức và tiêu chuẩn cần phải tuân thủ cần thiết cho từng khâu, từng công đoạn thuộc quy trình. Khi các quy định về pháp lý đối với chức năng, thẩm quyền và thủ tục cho việc thực hiện quan hệ hành chính đã được xác định rõ ràng, đầy đủ thì công việc của các cơ quan hành chính nhà nước sẽ rất thuận lợi trong việc thiết lập và bảo đảm sự vận hành các quy trình theo cơ chế “một cửa”.

Thứ tư, một trong những vấn đề được chú trọng trong nền hành chính hiện đại là sử dụng công nghệ thông tin làm công cụ hỗ trợ quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính. Hệ thống công nghệ thông tin sẽ tham gia, hỗ trợ cho việc liên kết, phối hợp giữa các khâu tác nghiệp, giữa các cơ quan, đơn vị chức năng cùng tham gia xử lý và giải quyết.

Quy trình thực hiện cơ chế “một cửa”

* Về nguyên tắc “một cửa” thực chất là quy trình giải quyết công việc hành chính - từ khâu tiếp nhận hồ sơ đến khâu trả kết quả - thông qua một bộ phận làm việc duy nhất tại trụ sở cơ quan hành chính. Mọi khâu liên quan khác do các đơn vị chức năng của cơ quan hành chính thực hiện theo quy trình khép kín trong nội bộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Khi người dân, tổ chức và doanh nghiệp có nhu cầu giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước, chỉ đến nộp hồ sơ và nhận kết quả tại một nơi thuộc cơ quan hành chính nhà nước, đó là bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả.

* Nếu hồ sơ cần phải được bổ sung thủ tục, thì chậm nhất sau 2 ngày (kể từ ngày nhận hồ sơ) cơ quan chủ trì phải thông báo bằng văn bản, để người đứng tên hồ sơ kịp bổ sung (không được yêu cầu bổ sung quá 1 lần). Trường hợp hồ sơ có liên quan đến trách nhiệm giải quyết của các cơ quan nhà nước khác, cơ quan chủ trì phải chủ động phối hợp để giải quyết, thay vì người dân hoặc doanh nghiệp phải liên hệ từng nơi để được giải quyết như trước đây, song thời gian giải quyết phải bảo đảm đúng ngày hẹn ghi trong biên nhận. Trường hợp hồ sơ không thể giải quyết đúng hẹn, cơ quan chủ trì giải quyết phải thông báo bằng văn bản cho người dân và doanh nghiệp biết, trong đó nói rõ lý do và hẹn lại ngày trả kết quả 

Theo SGGP

.
.
.
.
.