Nỗ lực đối phó với hạn

VĂN SỰ - ĐOÀN ĐẠO |

Trước tình trạng nắng nóng kéo dài, nguy cơ khô hạn diễn ra trên diện rộng, ngành liên quan và chính quyền huyện Đại Lộc đang nỗ lực triển khai nhiều biện pháp nhằm chủ động ứng phó...

Những vùng nguy cấp

Ông Hồ Ngọc Mẫn - Phó phòng NN&PTNT Đại Lộc cho biết, hiện nông dân toàn huyện đã tổ chức gieo trồng 6.800ha lúa và hoa màu theo đúng khung thời vụ quy định. Thời điểm này, các hồ chứa, đập dâng trên địa bàn huyện vẫn còn khả năng cung ứng nguồn nước tưới cho số diện tích trên. Tuy nhiên, do suốt nhiều tháng qua nắng nóng khốc liệt,  các hồ chứa thiếu nguồn tiếp nước, mực nước sông Côn và Vu Gia xuống thấp nên chắc chắn từ giữa tháng 6 đến cuối vụ hè thu này sẽ xảy ra khô hạn nghiêm trọng.

Lắp đặt máy bơm dã chiến tận dụng mọi nguồn nước ngọt tưới cho cây trồng.
Lắp đặt máy bơm dã chiến tận dụng mọi nguồn nước ngọt tưới cho cây trồng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện mực nước của hồ chứa Chấn Sơn (xã Đại Hưng) đã tụt giảm 2 – 3m so với cùng kỳ năm ngoái do nhiều khe dẫn nước đổ về hồ đang cạn dần. Ông Mẫn nói: “Nếu thời gian tới trời vẫn không mưa, nước từ các khe suối không bổ sung kịp thời cho hồ chứa Chấn Sơn thì ít nhất 30ha lúa do công trình thủy lợi này đảm nhận tưới sẽ bị khô hạn nặng. Phương án tối ưu để tiếp nước cho hồ Chấn Sơn là tập trung ra quân nạo vét các khe dẫn nước nhưng nắng hạn hoành hành dai dẳng, nước trên khe không có giọt nào thì giải pháp tình thế này cũng sẽ không mang lại hiệu quả”. Tương tự, hơn 80ha lúa ở xã Đại Hiệp cũng đang đứng trước nguy cơ thiếu nước tưới trong giai đoạn đứng cái - trổ đòng rộ. Qua đo đạc cho thấy hiện nay dung tích nước của hồ chứa Trà Cân giảm 25 - 30% so với đầu vụ hè thu 2012. Theo dự báo của ngành chuyên môn, nếu thời tiết vẫn cứ khắc nghiệt như thời gian qua thì diện tích lúa nêu trên sẽ bị khô hạn nặng vì thiếu 4 - 5 đợt tưới.

Hiện nay 11 hồ chứa và đập dâng quy mô lớn ở nhiều địa phương khác của Đại Lộc cũng cùng chung số phận. Theo ông Mẫn, thời điểm này mực nước tại hồ chứa Hóc Lách (xã Đại Thạnh), Cây Xoay (xã Đại Hồng) và đập Cửu Kiến, đập Ồ Ồ (xã Đại Đồng)... đã bị tụt giảm mạnh, do đó chỉ đủ tưới cho cây trồng trong giai đoạn đầu, còn từ giữa đến cuối vụ chắc chắn sẽ bị khô hạn nghiêm trọng. Ngoài ra, dòng chảy các đập dâng nhỏ như Khe Ngang, Phú Hương, Suối Thơ, Thủy Điện, Hóc Đãi cũng rất yếu. Đặc biệt, do mực nước trên sông Vu Gia xuống quá thấp nên việc đảm bảo nguồn nước cho 51 trạm bơm điện nằm dọc theo tuyến sông này hoạt động ổn định là vấn đề cực kỳ nan giải...

Trước khi vào vụ hè thu 2013, nông dân Đại Lộc đã ra quân nạo vét nhiều tuyến kênh mương chính và nội đồng.  Ảnh: ĐOÀN Đạo
Trước khi vào vụ hè thu 2013, nông dân Đại Lộc đã ra quân nạo vét nhiều tuyến kênh mương chính và nội đồng. Ảnh: ĐOÀN ĐẠO

Chủ động đối phó

Ông Phan Đức Tính - Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Lộc cho biết, lãnh đạo huyện luôn đôn đốc, chỉ đạo các hợp tác xã nông nghiệp, ngành thủy lợi có kế hoạch phân công nhân sự để theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, giải quyết kịp thời tình trạng khô hạn và phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các giải pháp công trình, phi công trình, lịch tưới nước nhằm thực hiện phương án chống hạn đạt hiệu quả cao. Ông Tính nói: “Thời gian qua chúng tôi cũng thường xuyên yêu cầu chính quyền các địa phương cần phải linh hoạt hơn trong công tác chống hạn. Khi tình huống xấu xảy ra phải chủ động sử dụng nguồn kinh phí dự phòng để khẩn trương thực hiện các biện pháp đối phó”.

Trước nguy cơ khô hạn xảy ra khốc liệt, ngay từ đầu tháng 4.2013 UBND huyện Đại Lộc khẩn trương xây dựng và triển khai phương án phòng chống hạn trên toàn địa bàn với tổng kinh phí dự trù khoảng 4,5 tỷ đồng. Lãnh đạo huyện đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các ngành liên quan và các địa phương thực hiện những biện pháp nhằm đảm bảo cung ứng nguồn nước tưới cho cây trồng suốt vụ hè thu 2013. Cũng theo ông Mẫn, cách đây gần 2 tháng ngành nông nghiệp huyện đã tập trung hướng dẫn các địa phương tổ chức nạo vét hàng loạt tuyến kênh dẫn, nhiều bể hút trạm bơm, lòng khe một số đập dâng và gia cố các công trình đầu mối để chủ động chống hạn. Ông Mẫn nói: “Ngoài 51 trạm bơm đã được các hợp tác xã nông nghiệp đầu tư sửa chữa, khơi thông lạch dẫn, bể hút thường xuyên, nếu thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài trên diện rộng, chúng tôi sẽ lập tức chi viện máy bơm dầu dã chiến về những vùng rốn hạn để tận dụng mọi nguồn nước ngọt từ các ao hồ, sông suối, đầm phá giải cứu cho cây trồng”.

Hiện huyện Đại Lộc đang tích cực vào cuộc chống hạn với nhiều giải pháp khả thi. Tại khu vực hồ chứa Hố Chình, để đảm bảo nguồn nước tưới cho 80ha đất sản xuất nông nghiệp của xã Đại Tân và Đại Chánh, phương án hút nước từ sông Vu Gia thông qua hệ thống bơm của nhà máy cồn Đại Tân đã được triển khai. Dự kiến, nếu số diện tích vừa nêu bị khô hạn nặng thì sẽ thực hiện bơm liên tục trong vòng 7 ngày vào hồ chứa Hố Chình. Đồng thời, sử dụng 1 tổ máy hút nước từ Khe Đá, Bàu Dài để tưới hỗ trợ. Cạnh đó, tổ chức nạo vét các tuyến kênh mương để tăng vận tốc dòng chảy, giảm tổn thất nước.
Trong khi đó, nếu hồ chứa Trà Cân không đủ nước tưới cho 80ha lúa thì Hợp tác xã Đại Hiệp sẽ chủ động nạo vét kênh dẫn và bể hút của các trạm bơm điện Phú Đông, Bàu Vàng, An Mỹ... Cạnh đó, sử dụng tổ máy bơm điện 22kW bơm nước từ hồ chứa Bàu Vàng đưa lên tuyến kênh chính Trà Cân. Đồng thời, dùng máy bơm dầu D24 hút lượng nước còn lại trong các hồ đổ vào cống áp lực. Ngoài các biện pháp công trình, nhiều địa phương ở huyện Đại Lộc đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý và thực hiện tưới khoa học. Đặc biệt, tăng cường trách nhiệm của các thủy nông viên và nông dân trong khâu nạo vét lòng kênh, gia cố bờ để đảm bảo phục vụ tưới chống hạn cho cây trồng.

VĂN SỰ - ĐOÀN ĐẠO