Đất và người xứ Quảng

“Biên chế” chùa quan Ngũ Hành Sơn

NGUYỄN DỊ CỔ |

Ngũ Hành Sơn là non thiêng, là linh địa của tôn giáo người Chăm và sau là đất Phật dưới thời chúa Nguyễn rồi triều Nguyễn. Vua Minh Mạng đã nhiều lần xa giá viếng thăm và có hành cung ở ngọn Thủy Sơn. Công chúa của vua Gia Long từng ẩn tu tại Âm Hỏa Sơn. Một số vị vua triều Nguyễn về sau cũng đặt chân đến nơi này.

Nhớ canh dưa sắn Trường Sơn

TIÊN SA |

Khi những cơn mưa đầu mùa tưới tắm cho những cánh rừng Trường Sơn đâm chồi nẩy lộc, nhất là những thân sắn nằm ven bờ suối, bờ rào… cũng trở nên xanh tốt, khiến tôi nhớ món dưa sắn Trường Sơn nấu canh chua với cá suối thơm ngon đến nao lòng ở nhà ông Đinh Văn Bớt (trú thôn Tà Lâu, xã Ba, huyện Đông Giang) năm nào. 

Từ Cây Trâm đến Diêm Phổ

PHÚ BÌNH |

Sách Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn chép tên một “quán” (nơi nghỉ chân có hoạt động buôn bán) trên đường thiên lý nằm giữa sông Bầu Bầu và sông Tiên Quả (nay thuộc địa giới hai xã Tam Anh Bắc và Tam Anh Nam - huyện Núi Thành) có tên là “Cây Kinh”. Vậy “Cây Kinh” nay ở đâu?

Bông bí miền quê...

TRẦN VĂN THIÊN |

Trong tâm khảm của mỗi người xa quê có lẽ đều ẩn chứa một khu vườn, đong đưa những khóm hoa đồng nội. Lòng tôi vẫn thường rung động trước cỏ cây gần gũi, lành hiền, đượm hồn quê kiểng. Trên ban công gác trọ sáng nay có vài bông bí mới nở, chỉ thế thôi cũng đủ làm tôi tần ngần nhớ dáng mẹ lặng thầm. Những bông bí màu vàng cam chất phác, vẽ lên trong tim miền quê nhỏ êm đềm, mà tâm trí luôn đau đáu nỗi nhớ mênh mông.

Thơm hương nén rẫy Lộc Đại

HOÀNG LIÊN |

Mỗi lần đến Quế Hiệp (Quế Sơn), có dịp thưởng thức những món ăn đậm chất vùng miền, để rồi mang nỗi nhớ - cái hương vị đặc trưng của củ nén rẫy Lộc Đại (nay là thôn Lộc Thượng, xã Quế Hiệp) quyện vào những món ăn, cứ thôi thúc bước chân trở lại.

Ký ức trường làng

TRƯƠNG ĐIỆN THẮNG |

Mỗi năm, cứ vào mùa khai trường, tôi thường nhớ lại những kỷ niệm về ngôi trường làng và hình ảnh những thầy cô giáo cũ. Những bài học đầu đời và tấm lòng những người thầy ấy luôn sâu đậm…

Bia đá lưu danh làng nghề

NGUYỄN HOÀNG THÂN |

Làng nghề truyền thống đất Quảng phong phú và đa dạng, bao gồm những làng nghề của cư dân bản địa, của người xứ Bắc nam tiến, từ ngoại quốc truyền vào. Sản phẩm làng nghề đất Quảng không chỉ là đồ dùng tại địa phương mà còn dâng tiến cho triều đình, thậm chí còn là sản vật bang giao và mua bán quốc tế. Làng nghề truyền thống đất Quảng được ghi chép chủ yếu trong các thư tịch Hán Nôm bằng chất liệu giấy. Đặc biệt có 3 làng nghề nổi tiếng từ xưa đến nay còn được lưu dấu trong văn bia, gồm: làng nghề đá Non Nước, nghề gốm Thanh Hà và nghề khai thác yến sào Thanh Châu.

Viết thêm câu chuyện về chị Út Phận (tiếp theo và hết)

PHẠM THÔNG |

Ngày hôm sau chúng tôi đến nhà chị Út Phận. Chị Út, Huẩn, con dâu, cháu gọi dì ruột đón tiếp chúng tôi. Tất cả hồ sơ chị đã để sẵn trên bàn. 

Viết thêm câu chuyện về chị Út Phận (tiếp theo kỳ trước)

PHẠM THÔNG |

Theo ông Đỗ Viết Can, lúc đó chọn Út Phận còn vì chị Út mới ra tù được non một năm, nghe nói ở tù Quảng Tín chị giữ vững khí tiết, không khai báo gì có hại cho cách mạng. Trước đó chị bị bắt tại một địa điểm ở Kỳ Khương, sát nách quận lỵ Lý Tín. Hôm mùng 2 Tết Mậu Thân, khi đoàn biểu tình cánh tây Lý Tín từ Kỳ Sanh giương cờ, biểu ngữ kéo xuống cùng lực lượng vũ trang nổi dậy cướp chính quyền, địch xả đạn thẳng giết chết tại chỗ 13 người. Sau đó vây bắt hàng trăm người. Chúng tra tấn thanh lọc, nhưng mọi người không khai ai là cán bộ...

Du học sinh Việt Nam tại Nga trong thời dịch Covid-19

DƯƠNG NGỌC TRÃI |

(QNO) - Báo Quảng Nam online vừa nhận được bài viết của sinh viên Dương Ngọc Trãi - cựu học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (Tam Kỳ), hiện là du học sinh ngành Tin học ứng dụng Trường Đại học Kỹ thuật nghiên cứu điện tử quốc gia MIET (Nga) kể về tình hình phòng chống dịch bệnh của du học sinh người Việt ở Nga trong thời Covid-19.

Những ngày trong nhà ngục Santé

LÊ THÍ |

Cuộc đời Phan Châu Trinh là một trường đấu tranh cách mạng vì thế ta không ngạc nhiên khi biết chuyện ông đã từng “rèn luyện” ở “trường học thiên nhiên Côn Đảo” và “thử sức” với “địa ngục Santé”.

Thơm ngọt mướp hương

BẢO ANH |

Ương hai hạt mướp hương xin được ở quê vào cái thẻo đất nhỏ xíu nơi góc sân nhà phố với ý định để “làm kiểng” cho vui mắt, vậy mà sau hai tháng thì mướp  ra hoa, kết trái. Đất nghèo dinh dưỡng, dây mướp khẳng khiu là vậy mà lại cho ra hai trái mướp tròn trịa, da xanh mướt.

Viết thêm câu chuyện về chị Út Phận

PHẠM THÔNG |

LTS: Bà Võ Thị Phận (Út Phận) - nguyên mẫu nhân vật Mẫn trong tiểu thuyết “Mẫn và tôi” của nhà văn Phan Tứ vừa qua đời. Đây cũng là nhân vật trong nhiều bài viết trên báo Quảng Nam nhằm làm sáng tỏ một phận người. Và có lẽ nay bà đã thanh thản ra đi, bởi nỗi oan khuất đeo mang suốt hơn 40 năm đã được giải, dù khá muộn mằn. Tiếp theo câu chuyện về bà Út Phận, Báo Quảng Nam giới thiệu bài viết của tác giả Phạm Thông  với những thông tin về một đoạn trong hành trình đi tìm sự thật lịch sử liên quan đến một phận người...

Khi nguyên mẫu “đọc” mình qua phiên bản

HỨA XUYÊN HUỲNH |

Từng có hình ảnh bông bạc trắng muốt ở vùng đất phía nam Quảng Nam “nhắc mãi một lời hứa nào đó rất xưa trong tiếng suối thầm thì” trong trang viết của nhà văn Phan Tứ. Nhân vật của ông, một nguyên mẫu có nhiều câu chuyện đời thường xúc động, cũng vừa theo ông vào thiên cổ…

Đồng châu xứ Quảng với quận công Nguyễn Văn Trương

TRẦN ĐÌNH HẰNG |

Xứ Quảng là trọng trấn thời Nguyễn, để giao thương ngoại quốc và mở cõi về Nam, có nhiều đại công thần giúp nước. Từ đầu thế kỷ 20, Đồng châu xứ Quảng (hội đồng hương) ở Huế đã tương trợ, làm việc nghĩa, như trùng tu lăng mộ, từ đường Đệ nhất công thần Vọng Các, Đoan Hùng Quận công Nguyễn Văn Trương, người con ưu tú của xứ Quảng (làng An Lý, Bình Phú, Thăng Bình).

Hào khí thanh niên xung phong Tây Giang

HIỀN THÚY |

Trong kháng chiến chống Mỹ, lực lượng thanh niên xung phong huyện Tây Giang hăng hái lên đường góp sức bảo vệ Tổ quốc. Với hào khí tuổi trẻ, họ đã không tiếc máu xương, hy sinh vì độc lập dân tộc.

Người đàn bà hát

HÀ AN |

Ở vùng đất xã Tam Thăng (Tam Kỳ) người ta gọi bà Lê Thị Hiên là “Người đàn bà hát”, quả không sai. Bà là một trong những đội viên tuyên truyền năm xưa đã đem lời ca tiếng hát cùng với các tầng lớp nhân dân tham gia chiến đấu, lao động sản xuất phục vụ kháng chiến. Và hôm nay “người nghệ sĩ già” đó vẫn say sưa sáng tác và truyền tụng những câu hò vè cổ động phong trào cách mạng, xây dựng quê hương cho lớp hậu thế.

Nhớ món mít hông của ngoại

TIÊN SA |

Dù là món ăn dân dã nhưng mít hông đọng lại trong ký ức bao người bởi gắn liền với nỗi nhớ bà, nhớ mẹ quê xưa. 

Thơ văn Tú Quờn

PHÚ BÌNH |

Xưa, ở xã Khương Mỹ, tổng Phú Quý, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình (nay là thôn Khương Mỹ, xã Tam Xuân 1, huyện Núi Thành) có một thầy thuốc kiêm thầy đồ sáng tác nhiều thơ văn chữ Nôm được người địa phương lưu nhớ.

Thầy tăng núi Đài

TRẦN ĐÌNH HẰNG |

Nửa sau thế kỷ 19, có người lính từng tham gia kháng Pháp bất thành, sẵn khí chất hảo hán Nam kỳ, giỏi võ nghệ, thích phiêu bạt và học hỏi, đã xuống tàu sang Paris hoa lệ, học nghề cơ khí và tiếng Pháp. Một ngày, nước Pháp bán “trọn gói” một tàu thủy cho Đại Nam và ông về Huế đào tạo chuyển giao cho triều đình nhà Nguyễn.