Đất và Người xứ quảng

Mùi dưa kiệu

NGUYỄN THỊ DIỆU HIỀN |

Những ngày sắp tết. Tôi sững người khi nhìn những bó kiệu đầu tiên được đưa ra chợ tháng Chạp. Nhìn từng bó kiệu được kẹp và buộc rất khéo mà cổ tôi nghèn nghẹn, mắt rưng rưng. Là vì hình ảnh ấy khiến tôi nhớ đến người anh vừa rời cõi tạm. Anh tôi nghiện nhất món này.

Một ký ức bị từ chối

HỒ TRUNG TÚ |

(Xuân Canh Tý) - Khi khảo sát về các làng Chàm còn lại trên đất Quảng Nam ai cũng nghĩ là tìm đến các làng có các họ Ông, Ma, Trà, Chế, thế nào cũng sẽ tìm được dấu vết. Thế nhưng khi tìm đến các làng này chúng tôi lại nhận một kết luận khác, rất bất ngờ, không như hình dung ban đầu. 

Bánh tráng bà Mười

TRUNG THỰC - GIANG BIÊN |

Hơn 10 năm qua, những chiếc bánh tráng do bà Mười, ông Hai ở thôn Hiền Lương (xã Bình Giang, Thăng Bình) làm ra đã trở nên quá đỗi quen thuộc với những khách hàng gần xa, với phương châm rất giản dị “mình ăn được thì người khác mới ăn được”.

Tết này có về quê?

HỒNG MỸ |

Những ngày giáp Tết Canh Tý, miền Nam vẫn chưa mảy may hơi lạnh. Có lẽ ai sống tại TP.Hồ Chí Minh lâu cũng quen rồi. Thành phố này báo tin tết không bằng nắng ửng sương mờ, hoa xuân chớm sắc. Tết đến bằng đường phố trang trí lộng lẫy cùng những cửa hàng, siêu thị, khu mua sắm bắt đầu vào mùa giảm giá, gọi mời sắm sửa.

Chuối lùn um lươn đồng

THIÊN THU |

Những ngày mùa đông, chuối lùn ít được mẹ giấu chín vì nhạt mà thay vào đó là chế biến món ăn cho cả gia đình. Trong đó phải kể đến món chuối lùn um lươn đồng. Mẹ ra vườn chọn những trái chuối no tròn, đầy đặn, không quá non cũng không quá già đem vào gọt sạch lớp vỏ xanh bên ngoài rồi ngâm vào thau nước lạnh pha nước cốt chanh, khế chua, muối tầm 10 phút giúp cho chuối giữ màu trắng tự nhiên, xắt thành từng lát khoảng chừng một lóng tay, rửa sạch, để ráo.

Thơ xuân và câu đối tết của Sơn Hồ

PHÚ BÌNH |

Ở vùng Tam Kỳ, vào cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21, có nhà thơ Sơn Hồ nổi tiếng với tài làm thơ và viết câu đối đậm đà phong cách dân gian Quảng Nam. Nhiều tác phẩm thú vị của ông về đề tài “xuân và tết” ở buổi giao thời giữa bao cấp và đổi mới được nhiều người kể đi kể lại.

Phạm Phú Thứ và vua Tự Đức

LÊ THÍ |

Phạm Phú Thứ là một người Quảng thuộc loại “sĩ hữu ngạnh, trực cảm ngôn chi khí” (kẻ sĩ ương bướng, luôn nói lời thẳng thắn khí khái). Vì tính cách này mà hoạn lộ của ông nhiều lần phải “lên bờ xuống ruộng”. Nhưng cuối cùng người ta cũng nhận ra ông là người vô tư luôn làm hết trách nhiệm của một năng thần, một kẻ sĩ!

Giữ hương tết của cha

NHƯ TRANG |

Cả tuổi thơ được lớn lên cùng với sắc vị bánh in truyền thống, chị Huỳnh Thị Yến (thôn Vân Quật, xã Duy Thành, Duy Xuyên) đã tiếp nối nghề của cha để lại và giữ “hương tết” suốt gần 30 năm qua.

Về với quê nhà

ĐẶNG QUỐC DOANH |

Vào những năm 70 và 80 của thế kỷ trước, do nhiều lý do khác nhau đã có sự dịch chuyển lao động rất lớn từ Quảng Nam vào TP.Hồ Chí Minh. Theo dòng chảy ấy các làng nghề truyền thống về ươm tơ, dệt cũng có mặt tại thành phố này, lập nên một “làng” dệt may nổi tiếng mang tên Bảy Hiền giữa lòng Sài Gòn lúc bấy giờ.

Học Hoàng - tác phẩm và giai thoại

PHÚ BÌNH |

Vùng Hà Đông - Tam Kỳ hồi đầu thế kỷ 20 có nhiều Nho sĩ hay chữ. Trong số đó có ông Trương Trọng Hoàng được dân gian vùng này nhắc đến nhiều qua mấy tác phẩm và giai thoại còn truyền.

Canh cá dìa nấu thơm

PHAN THỊ THANH LY |

Họ hàng nhà cá dìa khá đông, nào là cá dìa vân sọc, cá dìa đá, cá dìa bông… Cá dìa hiện diện ở nhiều vùng nước lợ, nhất là khu rừng dừa Bảy Mẫu, Thuận Tình và các bãi bồi thuộc xã Cẩm Thanh (Hội An). Ở vùng này, cá dìa thường núp bóng bè nuôi tôm hay gốc dừa nước để kiếm thức ăn. Còn gì tuyệt vời hơn khi những chiều đông muộn, mọi người í ới rủ nhau đi giăng câu bắt cá dìa. Dù mình mẩy đôi khi lấm lem bùn đất nhưng cầm được con cá dìa, thả vào cái giỏ tre, nghe nó quẫy rột rột, thấy sướng gì đâu!

Một cuộc đời - muôn tấm gương(*)

VÕ CHÍ CÔNG |

Anh Nguyễn Hoành (khi hoạt động cách mạng, còn có tên là Nguyễn Quang Lâm) sinh ra ở một làng quê nghèo thuộc xã Tam Xuân, huyện Tam Kỳ, nay là huyện Núi Thành - mảnh đất vốn giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Miền quê đã sản sinh ra nhiều chí sĩ cách mạng yêu nước tiền bối và những anh hùng chống giặc ngoại xâm.

Người con ưu tú của đất Quảng Nam

THIỀU SỸ ĐĂNG |

Từng công tác ở Khu 5 trong kháng chiến chống Mỹ, và là cán bộ nghiên cứu công tác hậu cần, tôi quan tâm nghiên cứu hoạt động kinh tài và hậu cần trên chiến trường Khu 5 trong những năm kháng chiến đầy gian khổ. Tôi thực sự ấn tượng tốt đẹp về những nhà lãnh đạo tài năng trên mặt trận kinh tài, trong đó có ông Nguyễn Quang Lâm. Những đóng góp của ông đã được Đảng và Nhà nước đánh giá “Là một tấm gương sáng, tận tâm với Đảng, tận hiếu với nhân dân”.

Khắc ghi công ơn

TÂM LÊ - MINH THÔNG |

(QNO) - Xã Quế Lộc (Nông Sơn) vừa tổ chức khánh thành công trình Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Huấn, thể hiện tấm lòng tri ân của thế hệ hôm nay đối với những cống hiến của ông.

Bánh bèo nóng

CHÂU NỮ |

Bánh bèo xứ Quảng dường như khác bánh bèo xứ khác. Thuở nhỏ, tôi cứ “mặc định” bánh bèo là thức bánh của con nhà nghèo bởi dân dã, ăn nhanh no. Tưởng dễ làm, nhưng để có chén bánh ngon và đẹp, lại khó.

Mùa Chạp mả kể chuyện bia mộ

PHÚ BÌNH |

Ở Quảng Nam xưa, cách thể hiện thông tin về người đã khuất trên bia mộ tuân theo một số tập quán nhất định. Nhân mùa Chạp mả ở vùng nam Quảng Nam (20.11 - 20.12 âm lịch), xin đưa những thông tin khảo sát từ một số bia mộ ở Thăng Bình và Tam Kỳ, để biết thêm nhiều điều về phong tục, tập quán của người xưa.

"Hậu tổ" của ngành dệt Quảng Nam

LÊ THÍ |

Năm 1974, khi ra mắt Hội Khuyến học Đà Nẵng, các nhân sĩ trí thức đã vinh danh Võ Dẫn, một nhà kỹ thuật “chân đất”. Viện trưởng Đại học Cộng đồng Quảng Đà lúc đó cũng hứa “khi có cơ hội sẽ xin kính  tặng ông văn bằng cao nhất của viện”.

Một cuộc đời trọn vẹn nghĩa tình

HỒNG VÂN |

Đồng chí Nguyễn Quang Lâm, thường gọi Tám Tú, tên thật Nguyễn Đức Hoành sinh năm 1919 tại làng Vĩnh An, tổng An Hòa, nay là thôn Tân Thuận, xã Tam Xuân 2, huyện Núi Thành. Tham gia cách mạng trước khởi nghĩa Tháng Tám, ông từng kinh qua các chức vụ Thường trực Khu ủy - Trưởng ban Kinh tài Khu 5, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi, Bộ trưởng Bộ Hải sản, Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương, Đại biểu Quốc hội khóa VI… Cuộc đời ông trải qua những năm tháng đáng tự hào và để lại đầy nhớ thương trong lòng người thân cùng đồng đội.

Những nẻo đường ra trận

PHẠM THÔNG |

Từ tháng 9 đến tháng 11 năm 1963, Tiểu đoàn 70 được sự hỗ trợ đắc lực của bộ đội chủ lực Khu 5 đứng chân trên địa bàn tỉnh, cùng lực lượng vũ trang của các huyện, du kích các xã vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân, lấy ít đánh nhiều, lấy yếu đánh mạnh, phân tán khi địch mạnh, tập trung cường kích khi địch co cụm, liên tục tiến công bằng đủ các hình thức như: chông thò, mìn, lựu đạn, bắn bia, bắn tỉa, đánh nhỏ, đánh lớn; từ tiêu hao đến tiêu diệt... không cho kẻ địch có giờ phút bình yên. Sau 3 tháng càn quét hòng bình định lại phần đất mất quyền kiểm soát, cuộc hành quân “Bình Châu - Bạch Phượng” của địch bị quân và dân ta đánh bại hoàn toàn, vùng giải phóng nam Quảng Nam không chỉ giữ vững mà còn được mở rộng, khí thế cách mạng dâng cao.

Những nẻo đường ra trận

PHẠM THÔNG |

Sau chiến dịch giải phóng hai xã Phước Lãnh, Phước Ngọc - huyện Tiên Phước, trước đà thắng lợi, Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng do đồng chí Phạm Tứ (Mười Khôi) làm Bí thư, chỉ thị cho đồng chí Tỉnh đội trưởng Quách Tử Hấp quy tụ các đại đội độc lập về Phước Lãnh, bổ sung thêm thanh niên rút từ các huyện đồng bằng nam Quảng Nam như Thăng Bình, Tam Kỳ, Tiên Phước lên vùng giải phóng Lãnh - Ngọc thành lập Tiểu đoàn 70 gồm 4 đại đội, trong đó Đại đội H30 và H21 là những đơn vị tiền thân của tiểu đoàn. Như vậy trên chiến trường cánh nam Quảng Nam - Đà Nẵng lúc này đã có 3 thứ quân với quy mô lớn hơn trước nhiều lần: Chủ lực Khu có Trung Đoàn 1 bộ binh (biệt danh là Công trường I); bộ đội tỉnh có Tiểu đoàn 70 cùng với nhiều đơn vị vũ trang độc lập khác trực thuộc quân khu và tỉnh đội; các huyện có trung đội hoặc đại đội cộng với hàng trăm đơn vị du kích thôn xã thuộc vùng giải phóng ở miền núi và giáp ranh. Sự kiện ra đời Tiểu đoàn 70 đánh dấu bước trưởng thành của lực lượng cách mạng Quảng Nam - Đà Nẵng.