Đất và người xứ Quảng

Nghe lại câu hát giỡn ở Hà Đông xưa

PHÚ BÌNH |

Nhiều vị cao niên ở ven sông Tam Kỳ và Bầu Bầu đọc cho người viết bài nghe một số câu ca, vè trào lộng khá thú vị được cho là có xuất xứ tại các xóm ấp ở ven bờ hai con sông này.

Chuyện chính sử quan Hồ Lệ

NGUYỄN DỊ CỔ |

Trong những ngày cả nước phòng chống dịch bệnh như thế này lại nhớ đến các mệnh quan người Quảng Nam hết lòng vì dân chống dịch dưới triều Nguyễn. 

Cá đối cồi sông Thu

PHAN THỊ THANH LY |

Mùa này, vùng cửa sông Thu Bồn xuất hiện các loại cá quen thuộc như cá hồng, cá mú, cá diếc, cá ngạnh…, đặc biệt rất nhiều cá đối cồi. Cá đối cồi nhiều thịt, ngon và giàu chất bổ dưỡng, cả cái đầu tưởng chỉ xương thôi mà cũng ngon đến quéo lưỡi. Hôm nào ngư dân câu  được cá đối cồi, không cần chạy chợ thoáng vèo đã hết dù giá khá cao.

Người đam mê với sử làng

HƯƠNG THU |

Thầy giáo Trần Văn Hảo ở làng Mỹ Xuyên Tây (Duy Xuyên) đam mê nghiên cứu sử làng với mong muốn lưu giữ giá trị đặc sắc, giàu truyền thống của vùng đất mình đã gắn bó...

Nguyễn Phúc Kỳ ở dinh Quảng Nam

LÊ THÍ |

Nói đến sự ra đời của chữ Quốc ngữ ngoài việc vinh danh các giáo sĩ Dòng Tên cũng không nên quên công lao của Tổng trấn dinh Quảng Nam Nguyễn Phúc Kỳ, người đã tạo điều kiện cho “hạt giống Phúc âm nẩy mầm” trên mảnh đất tốt này!

Thơm ngon món "ếch nhảy đọt cau"

TIÊN SA |

Cau là loài cây rất gần gũi với người dân Việt Nam. Ngoài trồng cau lấy trái để ăn với trầu, làm cây cảnh, cau còn là một vị thuốc trong Đông y.

Lên đường từ tuổi trẻ thơ

PHẠM THÔNG |

Tối hôm đó Tư Đặng mời cơ sở họp tại một địa điểm bí mật, có cả người yêu kẻ chiêu hồi dự. Anh công khai: “Tôi rất mừng là Kỳ Xuân vẫn còn yên, các cơ sở vẫn móc nối lại được qua chuyến đi công tác này”. Anh còn cố ý hé lộ đường đi đồng thời mật chỉ cơ sở trung kiên theo dõi hành tung của cặp tình nhân này. Xong cuộc hội ý chớp nhoáng, hai anh từ biệt bà con lên đường. Ngay trong đêm đó, bọn địch bố trí phục kích các nẻo đường nhằm tiêu diệt các anh ở xa địa bàn Kỳ Xuân. Chúng phục kích ta như thế là cặp tình nhân kia vô can, ngoại phạm để có thể phá ta lâu dài.

Lên đường từ tuổi trẻ thơ

PHẠM THÔNG |

(Tiếp theo kỳ trước)

Sau Mậu Thân 1968, Tư Đặng được điều về Ban Tài mậu tỉnh, tiếp tục làm công tác mậu dịch ở các huyện cánh Nam. Sau thời gian, Tỉnh ủy lại quyết định chuyển anh về huyện Nam Tam Kỳ, bổ sung vào Ban Thường vụ Huyện ủy, phụ trách Trưởng ban Tổ chức kiêm Trưởng ban Tuyên huấn. Đây là giai đoạn chuyển hướng hoạt động của Tư Đặng, anh trở thành một cán bộ chính trị mang tính “chuyên nghiệp” hơn trước.

Vào mùa nấu xu xoa

NHƯ TRANG |

Hằng năm, cứ độ đến tháng 3 là phụ nữ làng Triêm Đông (xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn) lại tất bật gánh rau câu về nấu xu xoa. Món ăn dân dã, thanh mát này làm dịu đi cái nắng oi bức ngày hè.

Lên đường từ tuổi trẻ thơ

PHẠM THÔNG |

Ngày 18.8.1945, nhân dân các làng Sung Mỹ, Phái Nhơn, Vĩnh Đại hưởng ứng lệnh bạo động của Việt Minh nổi dậy cướp chính quyền ở làng xã. Cậu bé 12 tuổi Đặng Đình Ngoạt mà bà con trong làng thường gọi là Bốn Ngoạt liền nhổ chân chạy theo đoàn quần chúng lao khổ, khí thế ngút trời kéo bộ về Phủ đường Tam Kỳ, cùng với nhân dân khắp nơi bắt tri phủ đương nhiệm Trần Kiêm Lý giao nộp ấn triện cho chính quyền cách mạng.

Dấu xưa Tam Kỳ

PHÚ BÌNH |

Một câu ca địa phương nói về vùng đất phía tây bắc sông Tam Kỳ - đoạn gần ngã ba sông - liệt kê ba địa danh “Tam Kỳ, Chợ Vạn, Thầu Đâu”. Ba nơi ấy đều nằm trong địa giới xã Tam Kỳ - được thành lập vào khoảng đầu thế kỷ 17. Hiện còn nhiều tư liệu chữ Nho liên quan đến ba địa danh này có thể giúp biết thêm nhiều điều về một xã từng được chọn làm lỵ sở của phủ Tam Kỳ thời xưa.

Kỳ Anh, bí mật nơi lòng đất…

ĐẶNG TRƯƠNG |

Tháng 2.1965, tại thôn Tân Thái, xã Tam Thăng, Tam Kỳ, lực lượng du kích Kỳ Anh đã bổ những nhát cuốc đầu tiên “khai sinh” địa đạo Kỳ Anh (Di tích lịch sử cấp quốc gia). Đã 55 năm trôi qua, nhiều đoạn hầm và đường địa đạo đến nay vẫn còn nguyên vẹn. Đặc biệt, ở thôn Thạch Tân, một số địa điểm quan trọng như: hầm chỉ huy, hầm chứa lương thực - thương bệnh binh và hàng chục ngóc ngách xuyên khắp thôn xóm… qua thời gian vẫn trường tồn, trở thành minh chứng sống động cho một thời hào hùng của cách mạng vùng đông.

Lời, của một cuộc đời…

NGUYỄN ĐIỆN NAM (thực hiện) |

Ông là “báo đen” từng tung hoành đánh địch giữa lòng phố Hội. Rồi trải qua gần 6 năm ở địa ngục trần gian Côn Đảo. Rồi trở về hòa bình với những cơn đau hành hạ, phải mướt mồ hôi để làm lụng nuôi con và làm giàu. Cuộc đời ông Đinh Văn Lời không thể tả hết bằng lời về những bi hùng, bao nỗi thăng trầm đi cùng năm tháng…

Một thế hệ nhiệt huyết "Đường Kách mệnh"

DUY HIỂN |

Dò hỏi loanh quanh một hồi chúng tôi mới tìm ra di tích Giếng Bộng. Thì ra nó nằm trong góc tây nam của khuôn viên Trường Mẫu giáo Ánh Hồng, số 109 đường Trưng Nữ Vương, phường Bình Hiên, quận Hải Châu. 

Sự ràng buộc của tự nhiên và lịch sử

TRƯƠNG ĐIỆN THẮNG |

Ngày 24.3 và 29.3 là hai mốc thời gian để Quảng Nam và Đà Nẵng chào mừng kỷ niệm ngày hòa bình, thống nhất đất nước. Nhân dịp này, chúng ta cần nghĩ sâu hơn về mối quan hệ mang tính tự nhiên và lịch sử của một vùng đất từng là phên giậu của đất nước mấy thế kỷ qua…

"Thủ đô kháng chiến" ở xứ Quảng

LÊ NĂNG ĐÔNG |

Tháng 7.1954, Hiệp định Giơnevơ được ký kết, tuy nhiên kẻ thù lập tức xé bỏ. Ở miền Nam, chính quyền Ngô Đình Diệm thực hiện chính sách tố cộng, diệt cộng rất tàn bạo.

Thú vị với ốc giấy xào

PHAN THỊ THANH LY |

Buổi sáng đi chợ sớm, bất chợt nhìn thấy một thau ốc giấy nằm lẻ loi bên cạnh những thúng cá tươi. Cô bán hàng nói “mẻ ốc này mới bắt lên đó con”. Những con ốc vỏ rất mỏng, bề mặt lốm đốm hoa văn với nhiều màu sắc, ghé mắt vân vê từng con ốc đã nghe mùi mặn nồng đặc trưng vị biển đầy gợi nhớ. 

Từ Vân Trai đến Sung Mỹ xưa

PHÚ BÌNH |

Vùng đất nằm hai bên đoạn Quốc lộ 1 qua địa phận xã Tam Hiệp, huyện Núi Thành, vào thế kỷ 19 và nửa đầu thế kỷ 20 thuộc hai xã Vân Trai và xã Sung Mỹ của tổng Đức Hòa, huyện Hà Đông, phủ Tam Kỳ. Ở hai làng/xã xưa này, hiện còn một số dấu tích về lịch sử, văn hóa, kinh tế có thể giúp biết thêm nhiều điều.

Vị lãnh sự ngoại giao đầu tiên

CHÂU YẾN LOAN |

Nguyễn Thành Ý là vị lãnh sự ngoại giao đầu tiên của Việt Nam dưới triều Tự Đức. Ông là người có ý thức muốn canh tân đất nước, chuộng thực học. Tuy ông có nhiều đóng góp cho triều đình và cũng được đãi ngộ xứng đáng nhưng thời thế nhiễu nhương, triều đình bảo thủ khiến nước nhà lụn bại, mất về tay quân Pháp nên ông rất buồn.

Ký ức không quên về ngày giải phóng Tiên Phước

VÕ TƯỞNG |

Cuối tháng 2.1975 đội tuyên truyền của tôi đang đứng chân tại xã Kỳ Phước, huyện Bắc Tam Kỳ (nay là xã Tam Lộc, Phú Ninh), được lãnh đạo Ban Binh địch vận tỉnh điều về cơ quan. Lúc này Ban Binh địch vận tỉnh đóng tại xã Phước Sơn, huyện Quế Tiên (nay là xã Tiên Sơn, Tiên Phước). Về đến cơ quan tôi được biết sắp mở chiến dịch xuân hè. Vài ngày sau, đồng chí Trần Minh - Phó Trưởng ban Thường trực gọi toàn đội lên giao nhiệm vụ tham gia chiến địch giải phóng Tiên Phước, đồng thời phân công tôi trực tiếp đi hợp đồng phối hợp cụ thể. Đội chúng tôi lúc đó gồm 3 người, ngoài tôi còn có các đồng chí Ngô Thị Vinh và Vũ Đình Diêm (đồng chí Diêm sau này là Trưởng Công an TP.Tam Kỳ; đồng chí Vinh nghỉ mất sức).