Ông chủ tơ lụa và niềm tự hào dân tộc

;
Thứ Sáu, 31/08/2007, 03:20 [GMT+7]

Nhắc đến ông chủ tơ lụa Hồ Viết Lý, không ít người sẽ liên tưởng ngay đến sự kiện 40 vị nguyên thủ quốc gia tham dự Hội nghị cấp cao Á - Âu lần thứ 5 (ASEM 5-2004) cùng “diện” bộ đồng phục theo kiểu áo bà ba tay dài, cổ thấp kết hợp kỹ thuật veston, điểm xuyết hoa văn “lưỡng long chầu nguyệt”, do nhà thiết kế thời trang Minh Hạnh cắt may từ sản phẩm lụa Toàn Thịnh. Năm 2006, “lụa Lý” ghi thêm dấu ấn ở 21 bộ trang phục may theo kiểu áo dài khăn đóng truyền thống Việt Nam, điểm xuyết hoa sen cách điệu trên nền lụa 7 màu dành cho  lãnh đạo  21 nước tham dự Hội nghị APEC 14 khai mạc tại Hà Nội.  Đây là những sự kiện chưa từng có. trong lịch sử quan hệ ngoại giao của Việt Nam.

Lộng lẫy và quyến rũ, óng mượt và sang trọng, đa sắc, nhiều chủng loại và giàu bản sắc dân tộc (18 mặt hàng lụa, chưa kể áo quần thời trang may sẵn, tấm đắp, rèm cửa, túi xách…), đó là những gì mà người tiêu dùng trong và ngoài nước cảm nhận được khi xem lụa tơ tằm tự nhiên của Công ty TNHH dệt lụa Toàn Thịnh (sau đây xin gọi tắt là Công ty Toàn Thịnh) thông qua các bộ sưu tập, các hội chợ triển lãm sản phẩm dệt may Việt Nam, và tại Showroom Toàn Thịnh Silk, số 12-14 Phạm Phú Thứ, phường 11, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trải qua nhiều thế kỷ, “con đường tơ lụa Việt Nam” vẫn giữ được nét rực rỡ vàng son và cả giá trị sản phẩm truyền thống với niềm tự hào dân tộc. Có dịp soi rọi quá khứ mới thấy quá trình gìn giữ và phát huy nghề trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa, từ thủ công tới công nghệ hiện đại của cha ông và lớp kế thừa là không nhỏ, trong đó có một phần đóng góp của vợ chồng  Hồ Viết Lý - Giám đốc Công ty  Toàn Thịnh - một trong những doanh nghiệp có qui mô lớn hàng đầu trong ngành dệt lụa tơ tằm tại TP. Hồ Chí Minh và cả Việt Nam hiện nay.

Tâm huyết và lòng tự hào dân tộc

21 vị lãnh đạo quốc gia cùng “diện” khăn đóng áo dài thuần Việt tại Hội nghị APEC 14.

* Cả nước đâu chỉ Toàn Thịnh dệt lụa tơ tằm, nhưng không hề ngẫu nhiên khi  các nhà thiết kế thời trang chọn “lụa Lý” may trang phục thuần Việt cho 61 vị lãnh đạo các nước tham dự 2 kỳ hội nghị vừa qua. Cơ duyên đến với nghề và vinh dự này bắt đầu từ đâu?

- Nên vợ, nên chồng giữa hai đầu dâu tằm Quảng Nam - Lâm Đồng, nên chúng tôi cùng xác định: mình sinh ra là để quay tơ, dệt lụa. 27 năm  theo nghề cha truyền con nối tại làng dệt Bảy Hiền (TP.Hồ Chí Minh), từ cơ xưởng dệt thủ công nhỏ đến đầu tư mở rộng sản xuất theo  qui trình công nghệ khép kín, hiện đại là chuỗi thử thách cay nghiệt, thậm chí có lúc thất bại trắng tay. Sự kết hợp hai chữ “đồng tâm” đã làm nên điều “kỳ diệu”: năm 2003, cùng lúc Toàn Thịnh nhận hai giải thưởng - cup vàng Hội chợ Diễn đàn kinh tế châu Á - Thái Bình Dương và giải thưởng cuộc thi Vietnam Collection Grand Prix từ bộ sưu tập của nhà thiết kế thời trang Diệu Anh. Đây là những giải thưởng mang tính khích lệ, động viên,  nhưng có tác dụng rất lớn, vì nó tạo nhiều cơ hội để lụa Toàn Thịnh được giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến với thế giới.

* Để thực hiện các bộ trang phục thuần Việt, đậm tính dân tộc, anh chị phải mất bao lâu, có gặp khó khăn, trở ngại nào?

- Chỉ nói riêng ở Hội nghị cấp cao Á - Âu, chúng tôi và nhà thiết kế thời trang Minh Hạnh phải mất 3 tháng chuẩn bị công nghệ cho phù hợp; 8 tháng chạy ngược chạy xuôi, ăn không ngon, ngủ không yên trước những công đoạn phức tạp, đòi hỏi tính tập trung và sáng tạo cao. Khó khăn nhất là việc thực hiện hoa văn “lưỡng long chầu nguyệt”, (rộng 15cm, dài 60cm; lấy ý tưởng từ bản gốc khắc gỗ trong kho tàng tư liệu lịch sử thời nhà Nguyễn thế kỷ XVIII, tượng trưng cho sự đoàn kết, thái hòa, thịnh vượng) phải cần tới 18.000 bản jacquard (dệt vải có in hình) trong khi mẫu hoa văn bình thường là 600 bản và cùng lúc dùng 2 cỗ máy dệt song song. Đây là kỹ thuật dệt hiện đại chưa từng thấy ở Việt Nam, kể cả một số quốc gia châu Á như Thái Lan cũng chưa làm được. Trang phục được phác thảo trên 20 mẫu và phải qua nhiều giai đoạn bình chọn nghiêm ngặt, cuối cùng Hội đồng thẩm định của Chính phủ mới phê duyệt mẫu áo có điểm xuyết hoa văn “lưỡng long chầu nguyệt” trên nền Damask Silk - lụa tơ tằm tự nhiên 100%, do Viện Mẫu thời trang Fadin thực hiện công đoạn may áo.

* Thành quả hội nghị được báo đài đưa tin, còn người xem thật sự ngạc nhiên lẫn thú vị vì đây là chuyện xưa nay hiếm. Là người làm ra sản phẩm, anh chị cảm nhận thế nào?

- Chúng tôi  dệt những thước lụa đó bằng tâm huyết và lòng tự hào dân tộc, với mong muốn giới thiệu hình ảnh Việt Nam thời hội nhập đến với bạn bè thế giới thông qua sản phẩm “lụa Lý” mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc. Vinh dự, hạnh phúc này là của tất cả chúng ta. Một đời gắn bó với lụa, như thế nói đủ cũng đã đủ nhưng nhất định Toàn Thịnh không dừng lại ở đây. Con đường tơ lụa còn dài, rất dài…

Nói “có” với cái  đang theo đuổi…

* Theo anh chị, đức tính nào là quan trọng trong khởi nghiệp,  lập thân?

Hệ thống quay tơ của Toàn Thịnh.

- Chúng tôi tâm đắc câu nói của cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder: “Nơi nào có ý chí, nơi đó có con đường”. Đây là vốn quí, cộng với đức kiên nhẫn.  Dù cùng sinh ở đất học, đất nổi tiếng với nghề trồng dâu nuôi tằm Gò Nổi (Quảng Nam), nhưng chừng đó vẫn còn thiếu, vì thế chúng tôi xác định  cần học tập ở sách vở, ở các bậc thầy ươm tơ dệt lụa, kể cả học đồ họa trên máy tính về công nghệ in kỹ thuật số trên lụa để nắm bắt chuyên môn, phát huy năng lực thực tiễn. Chúng tôi chịu khó “tầm sư” ở nhiều nước như Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Ý, Singapore, Đức, Trung Quốc, Thái Lan, Lào… tìm mua các sản phẩm lụa cao cấp được đông đảo người tiêu dùng ưa chuộng để nghiên cứu cấu trúc, kỹ thuật dệt, tạo hình của họ. Hai câu thơ Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát/Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông còn giục thúc chúng tôi lặn lội ra Hà Đông, ngồi quay tơ với các bác, các cô mới thấy hết nét độc đáo của lụa, của hoa văn thổ cẩm, hoa văn truyền thống Việt. Gom góp cái học tứ xứ, kết hợp kiến thức có sẵn, chúng tôi sớm khẳng định thương hiệu thông qua dâu tằm tơ lụa cổ truyền- một kho tàng chưa khai thác hết giá trị, nhưng thuyết phục hơn bất kỳ “siêu phẩm” tơ vải sợi ngoại nhập nào.

*  Thế còn trên thương trường, yếu tố nào mang tính bền vững lâu dài với một doanh nghiệp?

- Rất khó giữ được vị trí đầu bảng lâu dài khi chuẩn mực công nghệ đòi hỏi ngày một cao, tốc độ thay đổi lại nhanh đến chóng mặt. Thế nhưng chúng tôi luôn nói “có” với cái mà chúng tôi đang theo đuổi và nói “không” trước những khó khăn, thách thức. Chúng tôi quí trọng con người hơn bất kỳ thứ tài sản nào chúng tôi có. Đãi ngộ công nhân,  giải quyết chế độ lương bổng hợp lý, đồng nghĩa có tăng thu nhập đôi bên cũng là cách bảo lưu tính bền vững của doanh nghiệp.

* Anh chị có nghĩ, sản phẩm tốt, giá thành rẻ sẽ thu hút được người tiêu dùng theo kiểu “hữu xạ tự nhiên hương”, không cần quảng bá thương hiệu?

- Điều này chỉ đúng ở một giai đoạn nhất định với các mặt hàng tơ sợi tổng hợp. Riêng sản phẩm lụa Toàn Thịnh mấy năm gần đây sản xuất không đủ phục vụ người tiêu dùng. Việt Nam đã gia nhập Khu vực tự do mậu dịch ASEAN  và Tổ chức Thương mại Thế giới; theo đó hàng tơ sợi, vải các loại  của nước ngoài  đang tràn vào thị trường, do thuế quan giảm dần theo cam kết, nhưng chuyện “hữu xạ tự nhiên hương” với Toàn Thịnh là không hề lỗi thời. Tuy nhiên, thời hội nhập vừa mở ra cơ hội vừa có thách thức, lụa Toàn Thịnh không chỉ tạo tiền đề cho người Việt xài hàng Việt mà còn cần đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, nhằm vươn ra thị trường trọng điểm nước ngoài.

* 70% người tiêu dùng lụa Toàn Thịnh ở trong nước; con số này cho thấy lụa tơ tằm tự nhiên đang được người Việt yêu chuộng. Ngoài chất lượng sản phẩm, “lụa Lý” còn chinh phục khách hàng bằng cách nào?

- Uy tín tạo nên lòng tin, chúng tôi chưa bao giờ nói “lụa Lý” tốt nhất (mặc dù khi trình làng bộ sưu tập damask silk của Toàn Thịnh, nhiều người không tin đây là lụa Việt Nam) mà còn phải nhìn nhận những nhược điểm, cả cái yếu kém mà người tiêu dùng chấp nhận được. Tâm lý chung của họ là rất dị ứng kiểu “mặc áo quá đầu”. Bao năm lăn lóc, thao thức với nghề, chúng tôi luôn nhớ - lòng chân thành không chỉ giữ được khách hàng, mà còn giúp chúng tôi yên tâm hơn trong quan hệ kinh doanh.

NGUYỄN TAM PHÙ SA

.
.
.
.
.