Tiếc nhớ vị tướng tài...

;
Chủ Nhật, 09/07/2006, 17:20 [GMT+7]

Chu Huy Mân tên thật là Chu Văn Điều sinh ngày 17-3-1913  tại xã Hưng Hóa, phủ Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, tham gia cách mạng từ năm 1929, vào Đảng Cộng sản Việt Nam tháng 11-1930 trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh.

Lịch sử đã ghi, sau những cuộc nổi dậy của  Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh,  nhiều cán bộ đảng viên ở vùng đất cách mạng này bị bắt bớ, tù đày ; một số trốn thoát đổi vùng, trong đó có Chu Văn Điều chạy vào Quảng Nam, đến thị trấn Vĩnh Điện thì tá túc trong nhà một người đồng hương làm nghề bán kẹo đậu phụng. Đó là hiệu bánh kẹo Đức Xương Long ở trong khu vực thành tỉnh. Để sống hợp pháp, tránh sự truy tìm của bọn mật thám  và tìm cách liên lạc với Xứ ủy Trung Kỳ và Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng, Chu Văn Điều đặt tên mới là Lạc ngày ngày đi bán kẹo đậu phụng (còn gọi là kẹo lạc, kẹo cu-đơ). Khi ai gọi anh Lạc thì người ta có thể nghĩ là gọi anh bán kẹo đậu phụng, anh bán kẹo lạc.

Từ Vĩnh Điện, Chu Văn Điều tìm và gặp được các vị từng ở trong các nhà tù của thực dân lần lượt được thả ra như các ông Võ Văn Đặng, Nguyễn  Văn Tấn (Ưng), Võ Toàn, Nguyễn Tiến Chế, Huỳnh Ngọc Huệ...

Trong ký ức của cựu Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam thời kỳ 1944-1945 Trần Văn Quế, ghi lại : “Qua Hội An gặp lại anh Ưng. Đồng chí Ưng rất tích cực hoạt động, đã bắt được mối liên lạc với nhà lao Hội An và Vĩnh Điện. Anh còn cho biết có một anh chàng nói tiếng Nghệ đương làm công, bán kẹo cho bà Đức Long, chủ hàng bánh kẹo ở thị trấn Vĩnh Điện. Anh chàng này khi thì tuyên truyền cách mạng, khi thì nói tưng tửng như người bất mãn, anh Ưng đương nghi ngờ và cho người bám chặt theo dõi. Nghe báo cáo tôi bàn với anh Ưng cần phải cảnh giác. Đây là vùng trung tâm, là điểm quan trọng, nơi đầu mối của mọi sự liên lạc, lại là tỉnh lỵ nữa, nếu anh chàng đó là một người tốt thì rất quý, ngược lại là người xấu (chỉ điểm) thì rất bất lợi. Sau một thời gian tìm hiểu, thử thách thì biết anh ta là cán bộ cách mạng, người Hưng Nguyên, bị an trí ở Trà Khê trốn về... tìm liên lạc” (Năm 1936 ông là bí thư Huyện ủy Hưng Nguyên, 1937 bị bắt giam ở nhà lao Vinh, năm 1940 đưa đi giam ở Đắc Lay rồi Đắc Tô, Kon Tum, năm 1943 vượt trại giam - TG). Khi biết rõ về anh Chu Văn Điều tôi bàn với Tỉnh ủy mời anh hoạt động và phân công anh bám sát địa bàn Vĩnh Điện, lấy bí danh là Lạc.

Một cuộc họp Tỉnh ủy lâm thời Quảng Nam  tổ chức  trên một chiếc ghe ở bến đò ông Đốc (Đại Lộc) trên sông Thu Bồn,  đã bổ sung Chu Huy Mân và Huỳnh Ngọc Huệ vào Tỉnh ủy lâm thời, sau đó vào Ban khởi nghĩa của Tỉnh ủy cùng với các ông Nguyễn Xuân Nhĩ, Võ Toàn.

Khi nổ ra cuộc khởi nghĩa,  tổ chức phân công Chu Huy Mân đứng ở Vĩnh Điện, sau đó cùng với ông Nguyễn Văn Tấn (Ưng) về Hội An  tổ chức ra mắt   Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời thị xã Hội An.

Cuối năm 1945,  khi xứ ủy mà trực tiếp là Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ Nguyễn Chí Thanh quyết định thành lập Ủy ban Nhân dân cách mạng Trung Kỳ thì đưa ông Phan Thêm (Phan Khắc) làm phái viên xứ ủy của Tây Nguyên còn  Chu Huy Mân với cương vị là Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam, Chính  trị viên Tỉnh đội Quảng Nam làm phái viên Xứ ủy Bắc Trung Bộ. Từ đây,   Chu Huy Mân tiếp tục sự nghiệp trong quân đội : những năm 1945-1946 làm Chủ tịch Ban Quân chính khu C (gồm 4 tỉnh Bắc Trung Bộ)... Tháng 9-1963 Chu Huy Mân được Trung ương điều  vào chiến trường Quân khu V - Phó Bí thư Khu ủy rồi  Chính ủy, Bí thư Quân khu ủy khu V...

Ông được phong quân hàm thiếu tướng năm 1958, thăng quân hàm vượt cấp từ thiếu tướng lên thượng tướng năm 1974, rồi đại tướng năm 1980. Năm 1960 là Ủy viên Trung ương, năm 1982 là Ủy viên Bộ Chính trị, đại biểu Quốc hội khóa II, VI và VII, là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước 1982, được nhận Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng...

Sau khi Quảng Nam - Đà Nẵng được giải phóng tháng 3-1975, nhân một chuyến về thăm Quảng Nam - Đà Nẵng, thăm Quân khu V,  ông đã vào Vĩnh Điện hỏi thăm  tìm lại cái quán bán kẹo  Đức Xương Long, tìm lại bà Đức Long mà theo ông là rất đẹp, tóc dài đến lưng - để tỏ lòng biết ơn,   nhưng cảnh cũ “thành tỉnh” và người xưa Đức  Long đâu còn nữa. Đó là một trong  rất nhiều kỷ niệm làm ông nhớ đến Vĩnh Điện, đến Hội An, đến Quảng Nam.

Những anh em làm văn nghệ ở khu V  cũng có nhiều kỷ niệm  và cảm tình với vị tướng  tư lệnh Quân khu V trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Nhà văn Nguyên Ngọc, nhà thơ Thu Bồn nhà văn Nguyễn Chí Trung...  rất quý và phục vị tướng tài ba, đức độ Chu Huy Mân. Khi  nhà văn Nguyên Ngọc về đứng công tác ở xã Điện Hòa để lấy thêm tài liệu về viết tiếp tập 2 “Đất Quảng” do tình hình  ở xã gặp khó khăn, nhiều cán bộ xã hy sinh, Nguyên Ngọc phải tham gia cấp ủy xã Điện Hòa, phụ trách xã đội thì có lệnh của Khu ủy V phải rời Điện Hòa, rời Quảng Đà, cả ông Võ Chí Công và ông Chu Huy Mân đều  sợ số nhà văn ít ỏi  lúc đó ở khu V như Nguyên Ngọc phải hy sinh  nhưng địch  bao vây  đường về rất khó, thế là tướng Chu Huy Mân cử một trung đội xuống Điện Hòa - Điện Bàn mở đường đưa nhà văn Nguyên Ngọc  về lại căn cứ ở Trà My...

Một vị tướng tài của đất nước Việt Nam đã sống đẹp đến phút cuối cùng trước khi ra đi mãi mãi, để lại cho người đời sau một tấm gương sáng, giản dị, gần gũi với nhân dân, đồng chí, đồng đội, trọn nghĩa trọn tình với quê hương, với khu V, với Quảng Nam...

 Đồng chí Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư cũng là một vị tướng,  đến thăm  Chu Huy Mân hôm 19-5-2006 và sau đó là ngày 25-6-2006  đã nghe Chu Huy Mân tâm sự những lời tâm huyết cuối cùng. Ông  đọc lời tuyên thệ khi vào Đảng 76 năm trước : “Tôi, Chu Văn Điều xin thề trước cờ Đảng , nguyện chiến đấu trọn đời cho Đảng, cho cách mạng, nếu bị bắt bớ, cực hình, tra tấn quyết không khai, dù phải chịu  tù đày quyết không nản chí, vào sống ra chết quyết không sờn lòng”. Rồi ông nắm chặt tay ông Lê Khả Phiêu nhắc lại : “Khi tim tôi ngừng đập, xin anh giúp tôi gửi bức thư của tôi tới đồng chí Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, đó là tâm huyết của một  lão thành  cách mạng gửi lên Đảng và mong Nghị quyết của Đại hội X, trong đó vấn đề xây dựng củng cố Đảng sẽ đạt kết quả cao nhất”.

Hồ Duy Lệ

.
.
.
.
.