Viết về đề tài Chiến tranh cách mạng

Những nẻo đường ra trận

PHẠM THÔNG |

Từ tháng 9 đến tháng 11 năm 1963, Tiểu đoàn 70 được sự hỗ trợ đắc lực của bộ đội chủ lực Khu 5 đứng chân trên địa bàn tỉnh, cùng lực lượng vũ trang của các huyện, du kích các xã vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân, lấy ít đánh nhiều, lấy yếu đánh mạnh, phân tán khi địch mạnh, tập trung cường kích khi địch co cụm, liên tục tiến công bằng đủ các hình thức như: chông thò, mìn, lựu đạn, bắn bia, bắn tỉa, đánh nhỏ, đánh lớn; từ tiêu hao đến tiêu diệt... không cho kẻ địch có giờ phút bình yên. Sau 3 tháng càn quét hòng bình định lại phần đất mất quyền kiểm soát, cuộc hành quân “Bình Châu - Bạch Phượng” của địch bị quân và dân ta đánh bại hoàn toàn, vùng giải phóng nam Quảng Nam không chỉ giữ vững mà còn được mở rộng, khí thế cách mạng dâng cao.

Những nẻo đường ra trận

PHẠM THÔNG |

Sau chiến dịch giải phóng hai xã Phước Lãnh, Phước Ngọc - huyện Tiên Phước, trước đà thắng lợi, Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng do đồng chí Phạm Tứ (Mười Khôi) làm Bí thư, chỉ thị cho đồng chí Tỉnh đội trưởng Quách Tử Hấp quy tụ các đại đội độc lập về Phước Lãnh, bổ sung thêm thanh niên rút từ các huyện đồng bằng nam Quảng Nam như Thăng Bình, Tam Kỳ, Tiên Phước lên vùng giải phóng Lãnh - Ngọc thành lập Tiểu đoàn 70 gồm 4 đại đội, trong đó Đại đội H30 và H21 là những đơn vị tiền thân của tiểu đoàn. Như vậy trên chiến trường cánh nam Quảng Nam - Đà Nẵng lúc này đã có 3 thứ quân với quy mô lớn hơn trước nhiều lần: Chủ lực Khu có Trung Đoàn 1 bộ binh (biệt danh là Công trường I); bộ đội tỉnh có Tiểu đoàn 70 cùng với nhiều đơn vị vũ trang độc lập khác trực thuộc quân khu và tỉnh đội; các huyện có trung đội hoặc đại đội cộng với hàng trăm đơn vị du kích thôn xã thuộc vùng giải phóng ở miền núi và giáp ranh. Sự kiện ra đời Tiểu đoàn 70 đánh dấu bước trưởng thành của lực lượng cách mạng Quảng Nam - Đà Nẵng.

Những nẻo đường ra trận

PHẠM THÔNG |

Thằng Cát bám theo hai người đàn ông. Hai người bước vừa phải, nhưng Cát phải lúp xúp chạy mới theo kịp, mệt bở hơi tai. Gần hai tiếng đồng hồ, ba người đến một xóm nhà thưa thớt tựa lưng vào hóc núi. Thằng Cát với anh Lân liên lạc cho Năm Cần vào nhà ông Nghị dưới bìa hố, ông Năm bước lên những bậc đá xếp, vào một nhà khác. Ở đó đã có người của Ban chỉ huy Tiểu đoàn 70 ngồi chờ sẵn. Ông đến, họ vào cuộc họp ngay. Đánh trận Quán Rường sáng nay thắng lớn, diệt gọn trung đội lính bảo an. Các ông bàn rút kinh nghiệm và khuếch trương chiến thắng trong toàn đơn vị vào ngày mai.

Chuyện người binh sĩ đi tìm anh Giải phóng quân

MAI XUÂN HƯƠNG |

1. Cuối năm 1971 Mỹ rút hết quân ở các căn cứ Quế Sơn, thay chân đóng giữ là các trung đoàn chủ lực của ngụy. Bước sang năm 1972, để tiêu diệt Cấm Dơi, Quân khu 5 chỉ đạo đánh 2 chốt điểm Gò Đá - Quế Thuận và đồn An Xuân - Quế Mỹ (nay là Phú Thọ) để cắt đứt chi viện. Đầu tháng 4.1972 sau khi chuẩn bị chiến trường, Trung đoàn 31 điều động Tiểu đoàn 8 và tăng cường hòa lực mạnh DKZ cối 82, cối 120 cùng lực lượng bộ đội địa phương huyện và du kích các xã dọc đường 105 tiêu diệt đồn An Xuân và Gò Đá. 

Căn cứ lòng dân

PHẠM THÔNG |

Cuối năm 1973 đầu năm 1974 đường Đông Trường Sơn rẽ nhánh thọc thẳng xuống Sơn Thọ, Quế Tiên (Hiệp Đức). Từ đây, xe zin 3 cầu theo đường mới mở chở vũ khí, lương thực băng đèo Răm đổ xuống Sơn Long, Sơn Thạch, vượt đèo Le ra Sơn Phúc, phục vụ chiến dịch giải phóng Nông Sơn - Trung Phước. 

Căn cứ lòng dân (tiếp theo)

PHẠM THÔNG |

Nó là cách mạng từ trên Trường Sơn tiến về giải phóng Sơn Long, Sơn Thạch, nhưng thực ra lực lượng vũ trang tại thời điểm này còn quá mỏng. Cả Quế Sơn chỉ có một đại đội tập trung, tỉnh Quảng Nam có Tiểu đoàn 70; chủ lực khu đứng chân tại chiến trường Quảng Nam, Quảng Đà, Bắc Quảng Ngãi có vài trung đoàn. Quân ta quá ít lại rải trên diện rộng để hỗ trợ phong trào nổi dậy của quần chúng khắp nơi.

Căn cứ lòng dân

PHẠM THÔNG |

Xã Quế Phong (Quế Sơn) hiện nay bao gồm các thôn thuộc hai xã Sơn Long, Sơn Thạch thời kháng chiến chống Mỹ, phía bắc và tây bắc án ngữ bởi dãy núi Hòn Tàu và Bằng Thùng, phía tây nam là Núi Lớn - Rừng Già, phía nam và đông nam hướng ra đồng bằng thung lũng Quế Sơn được che chắn bởi cụm núi Hòn Chiêng, Dương Trúc, Dương Là. 

Lòng dân Phú Phong với cách mạng (tiếp theo và hết)

Phạm Thông |

Một hôm địch từ Hà Lam kéo ra vây hãm Đồng Tràm bắt được hai du kích là Đinh Văn Thạnh và Đinh Văn Đủ dẫn tới xóm Giữa trói chặt ở gốc cây rồi vào quán bà Ca ăn bánh bèo. Bà Ca đem cả canh rượu mời chúng. Trong lúc chúng say sưa, bà Ca bỏ túi con dao xếp lén ra cắt dây. Khi bà vào lại nhà mời mọc chúng, hai anh Thạnh, Đủ sè sẹ ra phía sau vọt chạy. Đến khi bọn lính giật mình quơ súng nạp theo, hai anh đã mất hút. Bà Ca giao tiếp ngọt như đường phèn, chúng không nghi ngờ bà được. Bọn lính tức khí bắn loạn xạ rồi bỏ đi. 

Lòng dân Phú Phong với cách mạng (tiếp theo)

Phạm Thông |

Trong khí thế đồng khởi, địch hoảng loạn bỏ chạy ra Bà Rén, có tên chạy luôn xuống Hội An, ra Đà Nẵng, vô Hà Lam - Thăng Bình. Nhưng sau đó chúng củng cố lại lực lượng phản kích. Từ các cứ điểm, từ vùng địch chiếm chúng thường xuyên triển khai quân càn quét vào Trà Đình, Đồng Tràm, Hương Yên. Du kích dựa giao thông hào, công sự, chiến đấu đánh bật hàng trăm cuộc tiến công của địch trong suốt mấy năm trời.

Cây đa Chợ Đình - chứng nhân lịch sử

PHAN VINH |

“Tôi nằm trên cành cây to, lấy lá phủ lên người để ngụy trang. Thấy địch đã tụ tập đông đủ, chúng tôi được lệnh kích nổ quả mìn. Sau đó, hàng chục quả lựu đạn được chúng tôi ném xuống…”.

Khúc bi tráng sông Con (tiếp theo và hết)

Phạm Thông |

Có một đám mấy chục người chui xuống đám đất thấp sát khe Con cạnh bụi tre tránh đạn, một ông già mặc áo trắng trong đám người đang ẩn náu, đột nhiên đứng lên: “Tui có con đi lính quốc gia, các ông đừng bắn chúng tôi!”. Lập tức chúng tập trung quét đạn về phía bụi tre, ông già ngã gục, tiếp đến là tiếng la ré vang trời rồi im bặt.

Khúc bi tráng sông Con (tiếp theo kỳ trước)

PHẠM THÔNG |

Khu ủy, Bộ Chỉ huy Quân khu 5 mấy năm nay đóng quân ở vùng cao, vùng trung Trà My cũng hành quân năm bảy ngày đường ra đóng ở rừng núi phía đông huyện Giằng - Tây Đại Lộc, với cự ly gần để sẵn sàng chỉ đạo chiến dịch tấn công Đà Nẵng.

Khúc bi tráng sông Con

PHẠM THÔNG |

Trong những năm 1965 - 1966, quân giải phóng đã làm chủ và thiết lập chính quyền cách mạng ở hầu hết xã thôn từ vùng Tây, vùng Trung, vùng Đông, dồn địch vào thế co cụm tại quận lỵ Quế Sơn và các chốt điểm có vị thế quân sự quan trọng. 

Du kích làm binh vận (Tiếp theo và hết)

PHẠM THÔNG |

Tập kết xong vũ khí, đêm 26 tháng 4 năm 1974, tất cả 30 quả mìn và cơ số lựu đạn được đội du kích cẩn trọng men từng bước trong đêm đưa đến gài chung quanh nguồn nước Hố Dơi, dọc đường lấy nước, trên sườn yên ngựa Dương Bằng. Công việc tiến hành xong, tất cả rút êm về phía bên này sông Khe Cải. Không một giây chợp mắt, ngay trong đêm toàn đội cấp tốc bố trí đặt một khẩu đại liên, một khẩu cối 81 tại vườn ông Trách là điểm cao nhất của sống ngựa Gò Dài do Phạm Ngọc Mương và tổ 3 người phụ trách.

Du kích làm binh vận (Tiếp theo kỳ trước)

PHẠM THÔNG |

Từ hôm đó, không khí chiến tranh gần như được chấm dứt trên vùng đất Sơn Lãnh. Giữa cuộc chiến khốc liệt đã kéo dài hàng chục năm nay thì những phút giây yên bình ấy thật vô cùng quý báu. Sự căng thẳng đến tột độ trong tâm lý của người dân trụ bám, của các chiến sĩ cách mạng cũng giãn ra, lắng xuống. Có thể chỉ là tạm thời, nhưng thật ý nghĩa.

Du kích làm binh vận

PHẠM THÔNG |

Sau Hiệp định Pari, quân viễn chinh Mỹ triệt thoái khỏi miền Nam, tưởng rằng tình hình chiến sự bớt căng thẳng, nhưng không thế.

Chuyện một tộc họ Cơ Tu - Kỳ cuối: Tiếp nối truyền thống

BHƠRIU QUÂN |

Sau ngày giải phóng, ổn định đời sống mới, con cháu trong tộc họ Bhơriu tiếp tục tham gia việc Đảng, việc nước, được quần chúng nhân dân tin tưởng giao phó giữ các chức vụ chủ chốt trong các tổ chức đoàn thể, xã hội; chung tay góp sức bảo tồn văn hóa, xây dựng quê hương.

Chuyện một tộc họ Cơ Tu - Kỳ 2: Góp công đánh Mỹ

BHƠRIU QUÂN |

Sau khi xóa bỏ sự chiếm đóng của thực dân Pháp tại Zơ Mớ và các vùng lân cận trên địa bàn huyện Tây Giang, đồng bào Cơ Tu nơi đây lại gồng mình chống chọi với đế quốc Mỹ và tay sai. Trước chủ trương đúng đắn và kịp thời của những cán bộ nằm vùng thời chống Pháp, đồng bào Cơ Tu kịp thời chuẩn bị tư tưởng, trang bị vật chất sẵn sàng cho cuộc kháng chiến mới đầy thử thách, hy sinh.

Chuyện một tộc họ Cơ Tu - Kỳ 1: Chống Pháp, giữ làng

BHƠRIU QUÂN |

Thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và sau ngày đất nước thống nhất, ở vùng núi Quảng Nam có một tộc họ dân tộc Cơ Tu được khắp nơi biết đến bởi tinh thần đoàn kết cao, ý chí đánh giặc kiên cường; nhiều người trong tộc họ tham gia cán bộ, lãnh đạo nhân dân thực hiện tốt các phong trào. Đó là tộc họ Bhơriu hiện diện nhiều nơi trên mảnh đất huyện Tây Giang, Đông Giang và rải rác ở huyện Nam Giang.

Công sự trong lòng dân - Kỳ cuối: Giá trị lịch sử cần được nhìn nhận

PHAN VINH |

Những hầm bí mật tại xóm Đình Long Xuyên (Duy Xuyên) có ý nghĩa quan trọng trong việc gìn giữ và phát triển cơ sở cách mạng, đồng thời kết nối và làm chỗ dựa vững chắc để quân ta tổ chức nhiều đợt tấn công du kích cũng như trực diện, góp phần làm nên thắng lợi chung.