Hạt gạo Đại Nghĩa một thời đánh giặc...

;
Thứ Ba, 24/10/2006, 10:12 [GMT+7]

Với vị trí như vậy,  Đại Nghĩa thường xuyên bị địch “bình định", thanh lọc, đánh phá tàn khốc. Tháng 7-1970, vì kế hoạch "bình định cấp tốc” đi gần đến  thất bại, Mỹ - ngụy mở  thêm các đợt “bình định đặc biệt” và đến tháng 11-1970 lại tiến hành đợt “bình định nước rút" dùng mọi thủ đoạn đánh phá tổng hợp cả về quân sự, chính trị, kinh tế để giành đi giật lại với ta từng người dân.

 Lúc này, các "cửa khẩu” lương thực của tỉnh như Xuyên Hòa, Xuyên Phú (Duy Xuyên), Điện Sơn (Điện Bàn) cũng như các "cửa khẩu” ở Đại Lộc đều bị tắc nghẽn cả thời gian dài, gây khó khăn trầm trọng về lương thực cho ta. Xuất phát từ yêu cầu bức thiết về cứu đói và chuẩn bị cho kế hoạch đánh địch, Đặc khu ủy Quảng Đà quyết định mở một đợt thu mua lương thực, trong đó Đại Nghĩa được chọn là nơi đột phá. Đồng chí Phạm Đức Nam, lúc bấy giờ là Phó Bí thư Đặc khu ủy trực tiếp chỉ đạo.

Nhận thức rõ tinh thần của đợt thu mua này là triệt để vận động thu mua, bảo quản và vận chuyển lương thực địa   phương phân công rất rõ ràng : các thôn Mỹ Liên và Phiếm Ái thu mua và xuất cho Đại Minh, Đại Cường để chuyển tiếp cho tỉnh;  Ấp Nhì và Hòa Đông thu mua và xuất cho các Trung đoàn 89, 91, 575;  Nghĩa Bắc, Đức Hòa và 1/3 Phiếm Ái thu mua và xuất cho 2 Trung đoàn 31, 36 và các cơ quan ban ngành của tỉnh, Bệnh viện khu II Hòa Vang.

 Thời gian sau đó, để chuẩn bị cho kế hoạch tấn công và nổi dậy năm 1972, Đặc khu ủy lại giao cho Đại Nghĩa thu mua 5 nghìn tấn gạo. Đây quả là vấn  đề nan giải. Bởi, nếu tính lực lượng quần  chúng  cốt cán  của các thôn Nghĩa Bắc, Đức Hòa,  Phiếm Ái, một phần Mỹ Liên, Ấp  Nhì -  Ái Nghĩa,  thì bình quân lương thực đầu người phải  mua và đóng góp là 3 tấn.  Trong khi đó tổng sản lượng lúa gạo của xã lúc bấy giờ mỗi vụ chỉ khoảng 3 nghìn tấn.  Thu mua xong còn phải vận chuyển đi ngay trong đêm.

Cái khó không bó cái khôn. Được sự chỉ đạo của Đặc khu ủy  Huyện ủy; Đảng bộ xã Đại Nghĩa  thảo luận và xác định kế  hoạch thu mua như sau : xin thêm một tiểu đội  trinh sát trang bị đầy  đủ hỏa lực để hồ trợ du kích đủ sức đẩy lùi địch, giữ vững hành lang vận chuyển; tăng giá gạo từ  400 đồng lên 500 đồng/ang  để tăng sức mua; tăng lực lượng vận chuyển và lực lượng bảo quản của K.500 để nhân dân có thời gian thu mua được liên tục; lấy lực lượng gia đình binh lính và các sắc lính, cơ sở nội tuyến,  cùng với quần chúng làm lực lượng chính trong thu mua. Tất cả cán bộ "bất hợp pháp" của xã đều được phân công trách nhiệm từ khâu nắm số nội tuyến, vận chuyển,  bảo quản đến phát động các tầng lớp nhân dân,  nhất là thanh viên và phụ nữ; phối hợp với các lực lượng của trên đánh địch,  mở hành lang thông suốt.

Cạnh đó, Đảng ủy xã tổ chức cho nhân dân học tập thư của Khu ủy V,  động viên tinh thần và tạo được khí thế sôi nổi  trong quần chúng nhân dân tham gia thu mua và vận chuyển lương thực. Từ cụ già đến  em nhỏ đều gồng gánh, mang xách thu mua và chuyển  gạo. Các nguồn lương thực từ Đại Hòa,  Đại Hiệp, Điện Hồng... liên tục đổ về  cửa khẩu  Đại Nghĩa. Trung bình mỗi ngày đêm có tới 20 tấn lương thực được thu mua và vận chuyển đi. Các tuyến xe khách Đà Nẵng - Ái  Nghĩa,  Hội An - Ái Nghĩa đều có chở gạo. Cho đến cuối năm 1972, ở  hai thôn Nghĩa Bắc và Đức Hòa,  phần lớn các gia đình đều chôn cất gạo ít nhất 1 tấn, có nhiều bãi chôn cất gạo ở mỗi thôn.   Chị Thái Thị Cơ mỗi ngày mua được 3-5 tấn lương thực,  là một trong những điển hình của phong trào thu mua lương thực ở Đại Nghĩa. Điều đáng nói là khí thế thu mua lương thực đã lôi cuốn nhiều binh lính, cảnh sát,  phòng vệ dân sự của địch tham gia. Một số tên biết nhưng rút vào thế thủ, không dám có hành động đối phó nào. Riêng bọn thám báo thì liều mình gài mìn tự động rồi bỏ trốn đi nơi khác.

Về vận chuyển lương thực mỗi đêm có khoảng 500 dân công của xã cùng hàng trăm bộ đội tham gia. Số vận chuyển không kịp thì để lại bảo quản. Nhân dân trông trời mau tối để được đi dân công,  hát  hò cho vui xóm, vui làng...

Với tinh thần đó,  ý chí đó, hạt gạo từ Đại Nghĩa, của Đại Nghĩa đã có mặt ở  nhiều chiến trường trong tỉnh. Ba tiếng "gạo Đại Nghĩa" làm ấm lòng quân dân đất Quảng trong những năm tháng ác liệt khó khăn. Bây giờ, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Cuộc sống no đủ, hạnh phúc ngày càng trở thành hiện thực. "Ngọt bùi nhớ lúc đắng cay",  nhắc lại chuyện thu mua, vận chuyển gạo  ở Đại Nghĩa một thời chưa xa như một lời nhắn nhủ với các thế hệ đang sống hôm nay rằng : đừng bao giờ quên những hạt gạo từng thấm máu của bao đồng bào,  đồng chí - những hạt gạo góp phần làm nên  chiến thắng !

Minh Đạt

.
.
.
.
.