Hiên ngang trong vòng vây kẻ thù

;
Thứ Năm, 07/09/2017, 11:02 [GMT+7]

Hôm nay, trên con đường xây dựng quê hương trong sự nghiệp đổi mới, mỗi khi nhắc đến hình ảnh Lê Quang Cảnh, cán bộ và nhân dân xã Bình Dương (Thăng Bình) rất đỗi tự hào về người con dù quê hương không phải ở Bình Dương nhưng đã hy sinh vì vùng đất thép anh hùng này.

Sinh năm 1920 tại Cẩm Thanh (Hội An), trong một gia đình ngư dân, đến năm 20 tuổi Lê Quang Cảnh đi học nghề may tại xã Lạc Câu, nay là xã Bình Dương. Trong thời gian này, phong trào cách mạng ở Lạc Câu phát triển mạnh, các phong trào đấu tranh của nhân dân liên tục phát triển và gây được thanh thế lớn trong huyện. Cũng bắt đầu từ đây, Lê Quang Cảnh bén duyên với phong trào cách mạng. Ông tích cực tham gia và là một trong những quần chúng tiên phong trong các phong trào đấu tranh yêu nước ở địa phương.

Những năm 1944 - 1945, qua sự giới thiệu của ông Ngô Tấn Tâm, chàng thanh niên Lê Quang Cảnh được phân công hoạt động trong tổ chức cơ sở mật tại địa phương. Cách mạng Tháng Tám 1945 nổ ra, Lê Quang Cảnh xung phong vào đội thanh niên quyết tử địa phương và hoàn thành nhiệm vụ được giao trong cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở xã Lạc Câu (một xã nhỏ lúc bấy giờ). Sau ngày khởi nghĩa, Ủy ban nhân dân Cách mạng lâm thời đã thành lập ngay Mặt trận Việt Minh và các tổ chức cứu quốc. Trong đó, Lê Quang Cảnh được phân công tham gia Ban Chấp hành Nông dân cứu quốc, Đội Nông dân quyết tử, Phó Chủ nhiệm Việt Minh xã. Qua quá trình tham gia các phong trào cách mạng ở địa phương, Lê Quang Cảnh sớm trưởng thành và tỏ rõ khả năng đi đầu trong các phong trào quần chúng. Năm 1949, Lê Quang Cảnh được Chi bộ Sông Lô (Chi bộ xã Thăng An) kết nạp vào Đảng và được phân công phụ trách công tác đảng vùng 3 (nay là thôn 1 xã Bình Dương). Được đứng vào hàng ngũ của Đảng là nguyện vọng và ước mơ cháy bỏng của Lê Quang Cảnh, vì thế liên tục từ năm 1949 đến năm 1954, ông đã không quản ngại khó khăn, gian khổ lặn lội bám sát cơ sở để vận động xây dựng phong trào toàn dân đánh Pháp, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết. Thế nhưng, hiệp định ký chưa ráo mực, đế quốc Mỹ ngang nhiên phản bội hiệp định, trả thù những người tham gia kháng chiến và một bộ máy ngụy quyền được thành lập. Dưới bàn tay của chính quyền Ngô Đình Diệm, phần lớn cán bộ, đảng viên và quần chúng cách mạng bị chúng truy lùng, bắt bớ, cầm tù, sát hại. Hàng loạt vụ sát hại đẫm máu ở Chợ Được, Cây Cốc, đập Vĩnh Trinh… đã gây làn sóng căm thù, đấu tranh mạnh mẽ trong quần chúng nhân dân. Đã thế, ngày 23 tháng 10 năm 1955, Diệm tổ chức “cuộc trưng cầu ý dân” để phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, lên nắm quyền điều hành. Trước tình hình đó, đồng chí Lê Quang Cảnh, lúc này là Bí thư Chi bộ bí mật, cùng với các đảng viên trong chi bộ tích cực vận động, tuyên truyền để quần chúng hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, đồng thời đoàn kết, nhất tề đứng lên đấu tranh phá sản âm mưu, kế hoạch của địch. Dưới sự lãnh đạo của chi bộ, đồng bào Bình Dương đã biến cuộc “trưng cầu ý dân” của Diệm thành cuộc đấu tranh chính trị hùng hậu.

Sau thất bại ở cuộc “trưng cầu ý dân”, bọn địch điên cuồng tung lực lượng bảo an, dân vệ, địa phương quân bủa vây thôn xóm bắt bớ, thanh lọc, đánh đập và sát hại quần chúng. Ngay trong đêm 25.10.1955, chúng bắt 21 người, trong đó có 18 người dân của xã Bình Dương đưa về cơ quan khu hành chính Chợ Được đánh đập, tra xét. Đêm 5.11.1955, chúng trói ba, bốn người thành một nhóm rồi chôn sống ở nổng cát Tất Viên - tây Chợ Được…

Sáng 13.2.1956, lính bảo an, địa phương quân vây bắt hàng trăm cán bộ, đảng viên, người tình nghi can cứu từ thôn 1 đến thôn 3, trong đó có đồng chí Lê Quang Cảnh, đưa về trường học Lạc Câu xét hỏi, thanh lọc, để chuẩn bị cho đợt tố cộng tiếp theo. Tên cảnh sát trưởng hằm hằm nhìn mặt, điểm danh từng người. Mười người, rồi mười lăm người trong số cả trăm người bị bắt lần lượt được gọi vào. Cũng như bao đợt khác, chúng cố tách riêng cán bộ, đảng viên khỏi dân và đánh phủ đầu trước sự chứng kiến của quần chúng nhằm uy hiếp tinh thần. Trước tình hình đó, mọi người cùng nhìn về những tay bảo an, dân vệ, địa phương quân hết sức phẫn nộ và căm hờn. Trong lúc đó, chẳng ai bảo ai, mọi người không khai báo một lời dù bị đánh bằng gậy gộc và hứng chịu những cú đấm đá tối tăm mặt mày. Không thể chịu được cảnh này, ruột gan Lê Quang Cảnh rối bời. “Phải cho bọn này một bài học về đạo làm người”, một ý nghĩ lóe lên trong đầu Lê Quang Cảnh. Đang bần thần suy nghĩ thì tên cảnh sát trưởng gọi: “Lê Quang Cảnh?”. Đồng chí Lê Quang Cảnh đứng lên nhìn quanh bà con một lượt rồi đi thẳng lại tên lính địa phương nói to: “Tao là Cộng sản đây, tao là người chỉ huy phá cuộc tổng tuyển cử của tụi bây đây!”. Vừa nói, đồng chí giật cây mã tấu trên tay tên lính địa phương quân, xông thẳng đến chém vào đầu tên cảnh sát trưởng. Bị thương, hốt hoảng tên này quăng sổ sách chạy kêu cứu. Liền đó, bọn lính nổ súng xối xả. Đồng chí Lê Quang Cảnh cố rượt tên cảnh sát trưởng nhưng y thoát được, còn ông chạy về hướng bờ sông nhằm lôi kéo bọn địch đuổi theo và thu hút hướng nổ súng của chúng, còn các hướng khác để đồng chí, đồng bào ta cởi trói cho nhau thoát vòng vây an toàn.

Không thể thoát khỏi làn mưa đạn của địch, trước khi ngã xuống, đồng chí Lê Quang Cảnh vẫn còn kịp dõng dạc hô to: “Đảng Cộng sản - Bác Hồ muôn năm!”. Đồng chí Lê Quang Cảnh anh dũng hy sinh trong vòng vây của địch, nhưng đã giải thoát cho hơn một trăm cán bộ, đảng viên và quần chúng khỏi bàn tay của kẻ thù. Đồng bào, đồng chí Bình Dương vô cùng cảm phục hành động mưu trí, dũng cảm của Lê Quang Cảnh. Ngay trong đêm đó, thi thể đồng chí Lê Quang Cảnh được đồng chí, đồng bào Bình Dương bí mật đưa đi chôn cất. Sau đó, Báo Quyết Tiến - cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh Quảng Nam có bài xã luận “Học tập gương hy sinh anh dũng Lê Quang Cảnh”.

Hôm nay, trên con đường xây dựng quê hương trong sự nghiệp đổi mới, mỗi khi nhắc đến hình ảnh đồng chí Lê Quang Cảnh, cán bộ, đảng viên và nhân dân Bình Dương rất đỗi tự hào về người con dù quê hương không phải ở Bình Dương nhưng đã hy sinh vì vùng đất thép anh hùng này. Ghi nhận sự xả thân vì độc lập tự do của Tổ quốc, sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, Đảng và Nhà nước công nhận Lê Quang Cảnh là liệt sĩ. Năm 2007, liệt sĩ Lê Quang Cảnh được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

LÊ NĂNG ĐÔNG

.
.
.
.
.