Đóa hoa bất tử làng Xuân Diệm

;
Thứ Hai, 08/04/2019, 12:42 [GMT+7]

Cấp ủy, chính quyền, hội đoàn thể và nhân dân xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang (TP.Đà Nẵng) vừa tổ chức lễ khánh thành Bia chiến tích tại thôn Dương Lâm 2 để ghi dấu chiến công oanh liệt của Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm và tưởng nhớ tri ân 3 nữ chiến sĩ của trung đội hy sinh trong trận đánh ngày 28.1.1973. Tại buổi lễ, bức thư của nữ liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân Mai, quê làng Xuân Diệm (Điện Tiến, Điện Bàn) gửi cho đồng đội trước khi ra trận từ 46 năm trước đã được đọc lại khiến hàng trăm con tim thổn thức.

Cựu chiến binh Đại đội 2 Hòa Vang dâng hương tại bia tưởng niệm. Ảnh: H.VÂN
Cựu chiến binh Đại đội 2 Hòa Vang dâng hương tại bia tưởng niệm. Ảnh: H.VÂN

Xinh đẹp, tài hoa ra trận

Một thời chung chiến hào, cựu chiến binh Nguyễn Thị Liễu vẫn còn giữ kỷ vật quý là tấm hình người chị kết nghĩa Xuân Mai thời chưa lên căn cứ. Thôn nữ trong ảnh có nét đẹp thùy mị, rực rỡ với mái tóc chấm ngang vai. “Chị Mai quê xã Điện Sơn (nay là Điện Tiến), lớn lên được ăn học đàng hoàng với người dì ở Đà Nẵng. Chị đi bộ đội từ năm 1968, lúc 17 tuổi. Chị ấy xinh lắm. Da trắng như trứng gà bóc lại hát hay nổi tiếng, viết chữ rất đẹp, ai nhìn cũng mê. Nhiều người hoài nghi vì sao một người con gái đặc biệt như chị lại bỏ cuộc sống an bình để vào nơi hòn tên mũi đạn. Có phải vì thế không mà dù đã cố gắng hết sức với nhiệm vụ quân y của mình, thời gian vào đơn vị cũng đã lâu, mà chị vẫn chưa được kết nạp vào Đảng” - cựu chiến binh Nguyễn Thị Liễu kể. Kỷ niệm thầm thì gợi nhắc làm nữ cựu chiến binh này bật khóc: “Chị Mai cứ nằng nặc xin được ra tuyến trước, một sống một còn với kẻ thù. Chị đã ngã xuống mà chưa kịp thực hiện ước mơ được làm người cộng sản. Hai người em trai của chị cũng là liệt sĩ. Mẹ chị là Bà mẹ Việt Nam anh hùng”.

Tấm ảnh kỷ vật của cựu chiến binh Nguyễn Thị Liễu về người chị kết nghĩa Nguyễn Thị Xuân Mai (trái) cùng em gái những ngày chưa ra trận.
Tấm ảnh kỷ vật của cựu chiến binh Nguyễn Thị Liễu về người chị kết nghĩa Nguyễn Thị Xuân Mai (trái) cùng em gái những ngày chưa ra trận.

Theo đồng đội các liệt sĩ kể lại, ngày 28.1.1973 - chỉ một ngày sau khi Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết - địch huy động đại đội của tiểu đoàn 143 địa phương quân, 3 trung đội nghĩa quân, có máy bay, xe tăng, pháo binh yểm trợ, tấn công vào Dương Lâm. Từ 8 giờ sáng đến 15 giờ chiều, bộ đội quyết tâm cắm cờ giữ đất, phản kích hơn 20 đợt tấn công của địch. Sau đó, một số điểm chốt rút về phía sau. Riêng tổ của chị Xuân Mai với hai cô gái trẻ Hồng Vân, Minh Nguyệt quê Hòa Vang mới nhập ngũ vẫn bám trụ đến cùng. Do tương quan lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch, sau 5 đợt phản kích, các chị hết đạn, đành đập gãy súng và anh dũng hy sinh.

Trận đánh cắm cờ giữ đất của Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm đã gây được tiếng vang lớn. Bộ Tư lệnh Mặt trận 4 Quảng Đà đánh giá cao chiến công này và truy tặng các nữ chiến sĩ hy sinh danh hiệu “Tổ chiến đấu anh dũng Nguyễn Thị Xuân Mai”.

Thổn thức màu mực biếc

Là người sống dạt dào tình cảm, chị Xuân Mai dành nhiều tình thương cho những người em kết nghĩa, trong đó có em trai Trần Chiến Chinh, hiện ở 15 Nguyễn Cư Trinh, Đà Nẵng. Hợp nhau vì ham viết lách, cùng gác sách vở để vào chiến trường, lại gần gũi cùng đơn vị, họ có những chăm sóc cho nhau vô cùng cảm động. Đặc biệt, ông Chinh có thói quen ghi nhật ký từ ngày vào bộ đội nên những kỷ niệm thuở xưa còn lưu dấu trong 3 tập bút tích. Trước khi ra trận, họ thường viết thư để động viên tinh thần người ở nhà. Rất nhiều bức thư như thế bây giờ cựu chiến binh Trần Chiến Chinh vẫn còn giữ. Trong đó, bức thư cuối cùng dài 2 trang, nét chữ chân phương màu mực biếc, được chị Mai viết đêm 25.1.1973 tại căn cứ Trạm Trung: “Chiến Chinh - Em yêu quý!… Chị ước sao tuổi xuân có thể kéo dài thêm nữa để có thể sau chiến tranh tiếp tục vào trường thực hiện cho trọn vẹn ước vọng của đời mình. Ôi có lớp người nào mang nhiều khát vọng như lớp người chúng ta đang sống. Hãy chiến đấu như những người Cộng sản. Lời chúc của em cũng là lời thề của chị. Trận đánh sắp bắt đầu”. Và đây nữa, lời dặn dò sau cùng: “Nếu khi em về mà không còn chị thì 2 bông mua chị để trong gùi là kỷ vật chị gói lại cho em. Một bông mừng chiến công của em và một bông nếu sau này em còn sống hãy đặt lên mộ chị…”.

Bức thư của nữ liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân Mai gửi cho đồng đội trước khi ra trận từ 46 năm trước. Ảnh: H.VÂN
Bức thư của nữ liệt sĩ Nguyễn Thị Xuân Mai gửi cho đồng đội trước khi ra trận từ 46 năm trước. Ảnh: H.VÂN

Trở về sau chiến dịch “cắm cờ giữ đất”, cậu em trai đau đớn vô cùng khi biết chị gái đã hy sinh. Bức thư viết trên giấy học trò ấy, ông giữ như báu vật. Những trang nhật ký đầu năm 1973 của ông thấm đậm nỗi tiếc thương và hoài niệm về chị Xuân Mai. Mỗi lần đọc, ông lại thổn thức khôn nguôi, mơ ước làm sao có một tấm bia hoặc tượng đài ghi dấu chiến công oanh liệt của Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm. May mắn là ý tưởng này được lãnh đạo Huyện ủy Hòa Vang chấp thuận và giao cho các cơ quan chức năng địa phương phối hợp thực hiện. Vui nhất vẫn là bà con thôn Dương Lâm 2. Từ lâu nay, đến tháng Chạp âm lịch, người dân địa phương sắm sửa hoa quả, dâng hương tưởng nhớ các liệt sĩ ngay trên bờ ruộng. Nay có bia tưởng niệm, việc thờ phụng càng thêm phần chu đáo.

Sau thời gian chuẩn bị, bia chứng tích được khánh thành với kinh phí hơn 600 triệu đồng, nổi bật giữa cánh đồng lúa xanh. Mặt sau tấm bia lớn có bức họa từ ảnh thật 3 cô gái quả cảm “Tổ chiến đấu anh dũng Nguyễn Thị Xuân Mai”. Ngày lễ trang trọng ấy, không có bông mua rừng thuở chiến trường nhưng hàng chục vòng hoa từ các nơi về đặt kín khuôn viên. Một khoảng lặng để đọc hết bức thư của chị Xuân Mai gửi lại và được bàn giao cho người em của chị. Tất cả quyện với mùi khói nhang dìu dặt cùng hương thơm lúa lên đòng. Mọi người như thấy 3 liệt nữ hiển hiện quanh đây. Trẻ trung mà khát vọng, xinh đẹp mà can trường, như ngày nào các cô ra trận.

HỒNG VÂN

.
.
.
.
.