Du lịch… thiếu trách nhiệm

;
Thứ Bảy, 02/11/2019, 13:13 [GMT+7]

Những hành động, thói quen du lịch thiếu trách nhiệm đến từ du khách và cả những nhà tổ chức du lịch sẽ khiến tài nguyên du lịch bản địa, môi trường bị tổn thương cũng như khiến xu thế du lịch trách nhiệm, du lịch xanh, du lịch bền vững gặp nhiều thách thức.

Dịch vụ thả hoa đăng trên sông Hoài dần phổ biến hằng đêm khiến lượng rác thải từ hoạt động này ngày càng nhiều. Ảnh: Q.T
Dịch vụ thả hoa đăng trên sông Hoài dần phổ biến hằng đêm khiến lượng rác thải từ hoạt động này ngày càng nhiều. Ảnh: Q.T

Nhận thức chưa cao

Một bộ phận không nhỏ du khách chưa có thói quen thể hiện trách nhiệm cho các chuyến du lịch của mình khiến nhiều trường hợp các cơ sở lưu trú phải “khó xử” với chính khách hàng. Bà Hồ Thị Th. (chủ một biệt thự lưu trú trên địa  bàn TP.Hội An) chia sẻ: “Trước đây vào thời điểm cuối tuần đơn vị thường đón khá nhiều nhóm khách địa phương lưu trú một đêm kết hợp hát hò ầm ĩ, nấu nướng rất lộn xộn khiến các du khách khác rất ái ngại. Dần dà, do không phù hợp với sản phẩm phục vụ nên tôi phải từ chối khéo các nhóm khách đem theo bếp, loa kẹo kéo”.

Vé tham quan là nguồn thu chính để tôn tạo di sản, tuy nhiên nhiều năm qua Hội An vẫn loay hoay tìm cách chống thất thu vé. Một trong nhiều nguyên nhân khiến tỷ lệ khách mua vé so với lượt khách đến tham quan phố cổ Hội An giảm từ 61% năm 2017 xuống chỉ còn khoảng 43% trong 9 tháng đầu năm 2019 là sự thiếu trách nhiệm của các công ty lữ hành và hướng dẫn viên du lịch. Các hướng dẫn viên bán tour tham quan qua mạng cố tình trốn vé, quay vòng vé hoặc tổ chức khách tự do len lỏi vào phố dựa vào không gian mở, nhiều ngõ hẻm ở phố cổ để trục lợi cá nhân khiến di sản bị thiệt thòi và gánh thêm áp lực.  

Thái độ ứng xử hời hợt với rác thải của phần đông du khách cũng là mối lo hiện nay khi trong số 6 loại hình rác thải được thống kê ở đô thị cổ Hội An thì rác thải du lịch chiếm tỉ lệ áp đảo. Bà Nguyễn Thị Hường – Giám đốc Công ty du lịch Hội An Xanh cho biết: “Trong tour tuyến đưa du khách tham quan Cù Lao Chàm chúng tôi luôn chuẩn bị các vật dụng sinh thái và tuyên truyền cho khách dùng nó để mang rác phát thải từ du lịch vào lại đất liền. Nhưng chỉ có một bộ phận nhỏ khách châu Âu hưởng ứng còn lại rất thờ ơ”.

Thả hoa đăng trên sông Hoài vào dịp rằm hàng tháng và các đợt lễ là một nét văn hóa hình thành từ lâu cũng là sản phẩm du lịch hấp dẫn được du khách đón nhận. Tuy nhiên nó đang dần bị lạm dụng để kinh doanh. Theo ông Nguyễn Văn Long – Giám đốc Công ty Du lịch Hội An Kayak Tours cho biết, rất nhiều loại sản phẩm đèn hoa đăng hiện được bày bán, chào mời du khách hàng đêm, trong đó có nhiều loại sản xuất bằng vật liệu cứng khó phân hủy khiến rác thải phát sinh từ hoạt động này tràn lan trên sông Hoài, đến nỗi các nhóm tình nguyện vớt rác gặp rất nhiều khó khăn.

Cần vì lợi ích chung

Hiện nay, loại hình lưu trú homestay tại Hội An đang bị xem là “chệch hướng” so với tiêu chí của loại hình này và nguyên nhân đáng kể đến từ tư duy kinh doanh ngắn hạn, cạnh tranh khách bằng mọi giá của cơ sở lưu trú. Bà Phạm Thị Ngọc Dung – Phó Phòng VH-TT Hội An cho rằng, rất khó để loại hình homestay phát triển bền vững một khi không có sự hợp tác từ chính cộng đồng kinh doanh loại hình này. “Trong khi chế tài xử phạt chưa có, chúng tôi cũng chỉ tuyên truyền, định hướng thôi chứ không thể xuống nhắc từng cơ sở, chỉ họ làm thế này thế kia để giữ văn hóa bản địa, nếp sinh hoạt với du khách theo đúng tiêu chí loại hình homestay” - bà Dung nói.

Ông Nguyễn Trọng Tuấn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Nam cho rằng, phát triển du lịch vẫn mang tính du lịch đơn lẻ, quan tâm đến lợi nhuận cá nhân hơn là chia sẻ lợi ích cộng đồng. Đơn cử như tình trạng doanh nghiệp lữ hành bán “phá giá” tour tuyến Cù Lao Chàm trong nhiều năm qua khiến du lịch Cù Lao Chàm không tạo dựng được thương hiệu, sự quy củ như kỳ vọng. Còn theo ông Lê Ngọc Tường – Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL, sự tham gia tích cực của cộng đồng cũng rất quan trọng dù người đó có làm du lịch hay không. Đơn cử như ở làng du lịch cộng đồng Triêm Tây (Điện Phương, Điện Bàn), do chỉ có 20/160 hộ tham gia làm du lịch nên những người dân còn lại thờ ơ, không niềm nở với du khách cũng là một rào cản.

Thời gian qua, Hiệp hội Du lịch tỉnh đã thực hiện nhiều hội thảo, chương trình hành động để kêu gọi du khách và cộng đồng làm du lịch hướng đến du lịch có trách nhiệm, du lịch bền vững nhằm tạo dựng thương hiệu riêng biệt cho du lịch Quảng Nam. Theo ông Phan Xuân Thanh – Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Nam, để cải thiện, tạo dựng được hình ảnh du lịch một địa phương cần thời gian rất dài, 10 - 20 năm đôi khi lâu hơn. Chúng ta cần có thông điệp rõ ràng để hướng đến một chương trình chung, cùng nhau hành động và thể hiện sự đồng bộ trong các sản phẩm du lịch.

HÀ SẤU

.
.
.
.
.