Dặm dài miền Trung

BẮC DI |

Những vương triều đã mất, hang động, vịnh biển, danh thắng và di tích nổi - chìm trên mặt đất là di sản vô giá của vùng duyên hải miền Trung. Trên con đường du hành qua mảnh đất này, sẽ có lúc bạn  bất ngờ nhận ra nơi mình đến không chỉ để ngắm nhìn mà còn ẩn chứa sự kỳ lạ của bề dày lịch sử… Đi dăm ngày đã thấy cả trăm năm!

* Về xứ Thanh, tiếng nói đã thuần âm điệu Bắc Bộ, nhưng vẫn là đất nghèo miền Trung, là cuộc hành hương trở về với những vương triều trong quá khứ. Là đất của vua Lê, Hồ Quý Ly, các chúa Trịnh, Nguyễn… Trên vùng đất cổ xưa này, phong vị làng quê còn đậm nét Bắc Bộ hơn cả châu thổ sông Hồng vì sự hiện đại chưa kịp chạm đến. Nơi ấy có có núi, chùa Vồm, làng cổ Đông Sơn, Gia Miêu, động Từ Thức, bãi biển Sầm Sơn, Phủ Trịnh, Lam Kinh, suối cá thần Cẩm Lương, cửa khẩu Na Mèo, khu bảo tồn Phù Luông và độc đáo là Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ.

Lễ hội Katê - Ninh Thuận.
Lễ hội Katê - Ninh Thuận.


* Nghệ An là đất Kẻ Vạng của người Việt cổ. Nơi ấy có cả ngàn di tích, nhưng khó có thể bỏ qua các bảo tàng, thành Vinh, di tích Kim Liên, Nguyễn Công Trứ, bãi biển Xuân Thành, đền Cuông, bãi biển Cửa Lò, Cửa Hội, rừng quốc gia Pù Mát, rừng nguyên sinh Pù Hoạt, cửa khẩu Cầu Treo - Nậm Phao, Nậm Cắn, những hang động và lễ hội làng Sen - vua Mai…
* Câu ví dặm đò đưa sông Lam, ca trù Cổ Đạm, hát phường vải Trường Lưu, tục cúng cơm mới dân tộc Chút và hát sắc bùa ngày xuân Kỳ Anh đã có thể dẫn khách ngả nghiêng một lần gặp Hà Tĩnh. Đất nghèo còn có bãi biển Thiên Cầm, chùa Hương Tích, đèo Ngang và khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du.

Thành nội - Huế.
Thành nội - Huế.


* Quảng Bình “có sẵn” những bãi biển đẹp, hoang sơ như Nhật Lệ, Quang Phú (Đồng Hới), Đá Nhảy (Bố Trạch), Ngư Hòa (Lệ Thủy)... Thành phố hoa hồng Đồng Hới nằm ngay cửa sông Nhật Lệ, chỉ dăm phút đã gặp biển bao la. Du lịch hang động là nét độc đáo chỉ riêng Quảng Bình với di sản Phong Nha - Kẻ Bàng. Ngoài ra, có thể thăm Quảng Bình quan, phế tích Tam Tòa, suối nóng Bang, núi Thần Đinh và Trường Sơn hai nhánh đông - tây.
* Đến Quảng Trị để nhớ một thời binh lửa. Những cái tên âm vang như thành cổ, Bến Hải, Gio Linh, Khe Sanh, đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, Vịnh Mốc, mùa hè đỏ lửa, cửa khẩu Lao Bảo, bãi biển Cửa Tùng... Thiên nhiên khắc nghiệt, mùa đông mưa dầm, mùa hè những cồn cát trắng xóa nắng như rang người và ngọn gió Lào bỏng rát. “Hoài niệm chiến trường, hồi tưởng, tâm linh”, “Hành lang kinh tế Đông - Tây”, “Con đường di sản miền Trung”, “Con đường huyền thoại” và du lịch caravan… là lực hấp dẫn của vùng.

Cầu sông Hàn - Đà Nẵng.
Cầu sông Hàn - Đà Nẵng.

* Huế có lăng tẩm, cung điện, chùa chiền, nhà vườn, biển, hệ đầm phá… Huế có những con đò nhỏ lênh đênh giữa đêm trăng mờ trên sông Hương. Huế còn những buổi chiều tím và con đường xanh mướt bóng cây. Thành phố nhỏ bé, mơ mộng, trầm lặng, nhịp đời chậm rãi, mỗi một lần đến là mỗi lần mơ tưởng. Có một phong cách Huế thiên về tao nhã. Cô gái Huế với tóc thề xõa ngang vai, áo dài tha thướt và món Huế rất riêng. Ngoại ô với Vỹ Dạ, Kim Long… có những ngôi nhà kín đáo giữa vườn xanh. Cố đô Huế và nhã nhạc cung đình đã được xếp hạng di sản thế giới. Và một festival tổ chức vào mỗi năm chẵn, hướng đến thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam.

Thác Draysap.
Thác Draysap.

* Trước khi người Pháp đến, trung tâm của vùng là cảng thị Hội An. Người Pháp đến đã mở mang Đà Nẵng. Hiện thành phố mang biểu tượng 9 cây cầu này đang hướng đến xây dựng một “thành phố đáng sống”, là một trung tâm thương mãi năng động bậc nhất miền Trung. Sức hút của phố là những chiếc cầu đặc biệt, bảo tàng Chămpa, các bãi biển đẹp nhất hành tinh, bán đảo Sơn Trà, danh thắng Ngũ Hành Sơn, Bà Nà - Núi Chúa, lễ hội pháo hoa…
* Thành phố cuối sông tưởng chỉ mãi là một thị xã dưỡng già đã bất ngờ thoát khỏi giấc ngủ dài khi du lịch bùng phát vào những năm cuối cùng của thập kỷ 90 thế kỷ trước. Trong nháy mắt, hàng loạt gallery nghệ thuật, khách sạn, may đo… mọc lên như nấm sau mưa. Nhưng tính cách hiền hòa của người Hội An xưa cũ vẫn chưa bị cơn sóng thương mại nhấn chìm. Hội An luôn là miền mơ tưởng, đẹp đủ bốn mùa, đầy màu sắc và thời gian dường như cũng trôi chậm hơn. Ở đó, giờ nườm nượp khách. Đi dăm phút đã qua hết phố, hết đường, nhưng Hội An cho ta vô vàn những lựa chọn để ngắm nhìn hay mua sắm. Nếu sang vào nhà hàng đầy trên các phố, còn dân dã thì quán gánh bày dọc sông Hoài, nơi vòng cung Chùa Cầu mỗi chiều… cũng đủ để vui.

Mỹ Sơn - Quảng Nam.
Mỹ Sơn - Quảng Nam.

* Cảm hứng nào đã khiến vua Bhadravarman, vị vua vương quốc Chăm thế kỷ thứ IV, chọn nơi này xây dựng thành nơi thờ phụng của tất cả các triều đại vương quốc trong suốt 10 thế kỷ, vẫn là câu hỏi không thể tìm thấy dưới lớp tro bụi thời gian. Một ngày lang thang, đắm mình trong thế giới lạ lùng của đền tháp, giữa ảo ảnh của những viên gạch vỡ... Chỉ một ngày đã như trải qua cuộc hành trình dài hàng thiên niên kỷ. Một ngày như thấy cả ngàn năm. Sự có mặt của bạn ở làng du lịch cộng đồng Mỹ Sơn là góp thêm niềm vui, chia sẻ bớt nhọc nhằn của những người từ khắp nơi hơn 20 năm trước đã hội tụ về Mỹ Sơn để bắt đầu cuộc sống mới, thêm hồn cho thung lũng thần linh. Bạn còn chờ đợi gì nữa, chọn một ngày ở lại làng đi thôi!

* Biểu tượng của Quảng Ngãi là “Núi Ấn, sông Trà”, núi Thiên Ấn và sông Trà Khúc. Núi không cao và sông cũng không sâu. Thắng cảnh thiên nhiên không ấn tượng nhưng lại có “Mía ngon đường cát trắng ngà dễ ăn/Mạch nha, đường phổi, đường phèn/Kẹo gương thơm ngọt, ăn quen lại ghiền” và món don. Khách đến có thể ghé Sơn Mỹ, bãi biển Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Thu Xà, Cà Đam, thác trắng Minh Long, đảo Lý Sơn…

Gành Đá Đĩa - Phú Yên.
Gành Đá Đĩa - Phú Yên.


* Bình Định có đủ mùi vị của biển cả, sông hồ và gió núi. Nơi Trịnh Công Sơn đã thả lòng mình theo “Biển nhớ” và Hàn thi sĩ gửi thân trên đồi thi nhân đầy nắng gió Quy Hòa. Cảnh sắc đa dạng. Có cái u huyền hoài cổ của những tháp Chăm điêu tàn, bãi biển sóng vỗ hư vô và những khúc dân ca đầy âm hưởng đã làm nên hồn thơ Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Bích Khê, Yến Lan, Quách Tấn… Đây là đất võ, nổi tiếng “con gái cũng biết cầm roi đi quyền”.
* Phù sa sông Đà Rằng đã biến cánh đồng Tuy Hòa thành vựa lúa miền Trung. Vùng đất kẹp giữa đèo Cả phía nam và Cù Mông phía bắc có nguồn hải sản dồi dào từ đầm phá và cảng nước sâu. Quốc lộ 1 đoạn qua Phú Yên đẹp hiền hòa với một bên là núi, một bên là vụng biển êm đềm thơ mộng. Có thể thăm tháp Nhạn, gành Đá Đĩa, đầm Ô Loan, Vũng Rô, bãi Môn và hải đăng Kê Gà trên mũi Đại Lãnh, núi Đá Bia (Thạch Bi Sơn), sông Cầu, bãi Tiên…
* Những bãi cát trắng ở cửa sông Cái đầy ma lực đã dần hình thành một Nha Trang quyến rũ. Một thành phố mà mọi con đường đều dẫn ra biển. Không chỉ biển kín, đẹp, sạch, yên tĩnh hoặc tuyến cáp treo vượt biển dài nhất Đông Nam Á qua đảo Hòn Tre, nối Vinpearl với cảng Cầu Đá, Nha Trang còn có một cổ tháp ngàn năm soi mình trên xóm Bóng. Có thể thăm Hòn Chồng, Bảo tàng Hải dương học, các tháp Bà, du lịch Vinpearl, các đảo, thủy cung làng chài, đảo Yến, hòn Tre, thăm thành cổ Diên Khánh, hòn Bà, mộ Yersin, thành phố Cam Ranh, thác Yang Bay, đảo Khỉ, suối Hoa Lan, vịnh Vân Phong...
* Nóng, gió, cát, nhưng vùng đất khô hạn Ninh Thuận có những bãi biển đẹp, hải sản phong phú và sản xuất những trái nhiều nước mát mẻ như nho và thanh long với những vườn cây rải rác dọc quốc lộ.  Tỉnh đông người Chăm, làng Chăm. Có thể thăm tháp Pô Klong Garai, Hòa Lai, Hậu Sanh, dự lễ Ka Tê ngày 1.7 theo lịch Chăm (vào khoảng từ 25.9 đến 5.10 dương lịch), thăm làng gốm Bàu Trúc, thổ cẩm Mỹ Nghiệp, vịnh Vĩnh Hy, bãi biển Cà Ná và những sa mạc cát.
* Mười lăm năm trước, Phan Thiết vẫn còn hoang sơ. Vùng cảng cá ở cửa sông Cà Ty vốn là làng chài với dinh vạn Thủy Tú nằm trên bãi biển và vài căn nhà cổ trên dọc đường thiên lý bắc - nam mới chỉ được phát hiện vào một ngày nhật thực toàn phần năm 1995. Mũi Né thoát xác, hấp dẫn khách du lịch mọi miền. Không chỉ có Mũi Né, Bình Thuận còn có núi Tà Cú, suối Tiên, sa mạc cát, hòn Rơm, mũi Kê Gà, dinh Thầy Thím, Cổ Thạch, di tích trường Dục Thanh, tháp Chăm Phú Hài, đảo Phú Quý, thị xã cổ La Gi...

BẮC DI