Phát triển du lịch dựa vào giá trị văn hóa Cơ Tu

GIA KHANG |

Tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống người dân; nâng cao ý thức cộng đồng; khôi phục, bảo tồn các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Cơ Tu… là những lợi ích hiện hữu mà mô hình du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu Nam Giang đạt được kể từ khi dự án được triển khai.

Du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu giúp người dân bảo tồn tốt hơn các giá trị văn hóa truyền thống kể cả khi dự án kết thúc.
Du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu giúp người dân bảo tồn tốt hơn các giá trị văn hóa truyền thống kể cả khi dự án kết thúc.

Những thay đổi

Kỷ niệm 20 năm thành lập Văn phòng Tổ chức Cứu trợ và phát triển quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam (FIDR), một trong những hoạt động được đánh giá cao là dự án du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu tại xã Tà Bhing, huyện Nam Giang do FIDR hỗ trợ. Nổi bật, chính là những thay đổi tích cực mà dự án đã mang lại cho đồng bào Cơ Tu, thể hiện qua việc nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường sống của mình; tạo sinh kế và thu nhập cho người dân. Ông Bríu Thương – Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu – Nam Giang khẳng định, kể từ khi dự án triển khai, đời sống đồng bào đã thay đổi rõ rệt, bà con chủ động hơn trong việc phát triển kinh tế hộ, tổ chức hoạt động nhóm, sản xuất các mặt hàng tăng thu nhập. Dự án đã giúp đào tạo người dân cách tiếp cận thị trường, tìm đối tác có thể hợp tác nhằm đảm bảo giá cả và thị trường của sản phẩm nông sản, tiểu thủ công nghiệp và các mẫu mã dệt thổ cẩm...

Đặc biệt, với mục đích phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống, phát huy các nguồn lực địa phương, việc đón khách cũng tuân thủ những quy định cụ thể. Khách chủ yếu đi về trong ngày. Trong  thời gian một ngày du khách sẽ được trải nghiệm các hoạt động văn hóa cộng đồng Cơ Tu như xem múa tâng tung da dá, thưởng thức các món ăn truyền thống; xem dệt cườm thổ cẩm tại làng Zara; giao lưu trải nghiệm với cuộc sống người dân…. Khách đến thăm làng đa số là người nước ngoài, chủ yếu Nhật Bản. Trước những giá trị văn hóa nguyên sơ của đồng bào, du khách đều thích thú. “Sáu tháng đầu năm hợp tác xã đón hơn 300 lượt khách đến tham quan, doanh thu khoảng 300 triệu đồng” - ông Bríu Thương cho biết.

Dù doanh thu chưa cao nhưng thành công của dự án đã khơi dậy được niềm tự hào của đồng bào về các giá trị văn hóa của dân tộc mình, nhất là trong các thế hệ trẻ.

Hỗ trợ hậu dự án

So với một số dự án du lịch cộng đồng tại Quảng Nam, dự án du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu – Nam Giang đã đạt được những mục tiêu nhất định, thể hiện ở việc nâng cao sự chủ động tham gia của mọi thành phần trong cộng đồng; bảo tồn và phát huy các nguồn lực địa phương, đặc biệt cộng đồng địa phương là đối tượng hưởng lợi chính. Theo bà Nobuko Otsuki – Trưởng đại diện tổ chức FIDR tại Việt Nam, dự án đã tạo ra những thay đổi tích cực về phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và văn hóa cũng như chất lượng cuộc sống của người dân. Cụ thể, tất cả giai đoạn phát triển du lịch đều được chủ động bởi người dân địa phương. Trong đó, các nguồn lực địa phương (thiên nhiên, xã hội, văn hóa…) được khai thác trên nền tảng được tôn trọng, bảo tồn và cộng đồng địa phương là đối tượng hưởng lợi chính từ dự án. “Dự án du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu Nam Giang được xem là một trong những dự án thành công nổi bật do FIDR hỗ trợ triển khai tại Việt Nam trong 20 năm qua” - bà Nobuko Otsuki nhìn nhận.

Thực tế cho thấy, quản lý hậu dự án luôn đóng vai trò quan trọng để duy trì những thành công trước đó. Với du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu, dù dự án đã kết thúc 2 năm nhưng việc kết nối với các doanh nghiệp lữ hành vẫn tiếp tục được duy trì, điều này đã giúp hoạt động đón khách luôn xuyên suốt. Ông Hà Văn Siêu – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục du lịch cho rằng, du lịch dựa vào cộng đồng thực chất phải được vận hành bởi cộng đồng và vì lợi ích của cộng đồng. Chỉ khi cộng đồng thật sự được hưởng lợi thì du lịch mới phát triển bền vững. Để phát triển du lịch dựa vào cộng đồng thì cộng đồng địa phương phải giữ được nét đẹp văn hóa nguyên sơ và chân thực, không được đánh mất những giá trị cốt lõi. Phát triển kinh tế cần phải tôn trọng những giá trị văn hóa bản địa.

GIA KHANG