Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở vùng đông: Đua với thời gian

TRẦN HỮU |

Tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bìa đỏ) ở các xã vùng đông của tỉnh đều diễn ra rất chậm, gây khó khăn cho công tác quản lý hiện trạng cũng như thu hồi đất để giải phóng mặt bằng triển khai các dự án.

Tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở các xã rất chậm. TRONG ẢNH: Một góc ở khu tái định cư trung tâm xã Bình Dương (Thăng Bình).  Ảnh: TRẦN HỮU
Tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở các xã rất chậm. TRONG ẢNH: Một góc ở khu tái định cư trung tâm xã Bình Dương (Thăng Bình). Ảnh: TRẦN HỮU

Rối như tơ vò

Vùng đông nam của tỉnh đang thu hút nhiều dự án lớn, nhưng rào cản lớn nhất là vướng mắc công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất. Vì lẽ đó mà Thường trực Tỉnh ủy đã phân công từng đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy đến đứng điểm từng xã để theo dõi, chỉ đạo. Tại xã Bình Dương (Thăng Bình), dự án khu nghỉ dưỡng Nam Hội An thu hồi đất gần 200ha với 310 hộ có đất ở và nhà ở bị ảnh hưởng; dự án khu tái định cư ven biển quy mô 100ha, UBND tỉnh giao cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai nghiên cứu thực hiện và nhiều dự án khác đang triển khai. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay của chính quyền là lúng túng thu hồi đất; nhiều trường hợp chưa xác định nguồn gốc đất cũng như chậm cấp bìa đỏ cho các hộ gia đình, cá nhân. Một số dự án ách tắc từ công tác giải phóng mặt bằng; cơ sở quản lý dữ liệu đất đai rơi vào tình trạng “nước đến chân mới nhảy”.

Theo đơn vị tư vấn, thi công là Xí nghiệp Tài nguyên - môi trường 3 (thuộc Tổng Công ty Tài nguyên - môi trường Việt Nam), tại xã Bình Dương từ cuối năm 2015 đến nay có 3.196 hồ sơ kê khai đăng ký đất đai. Trong đó, có 2.003 hồ sơ đang chỉnh sửa, bổ sung và 655 hồ sơ thiếu thủ tục đang thông báo cho các thôn để hoàn thiện. Còn ở  xã Bình Minh (Thăng Bình) có 1.304 hồ sơ còn nằm ở xã đang được hội đồng tư vấn xét duyệt cấp đất cấp xã rà soát, trình cơ quan chức năng thẩm định. Hiện nay đất nông nghiệp địa phương có nhiều thửa đất đo bao, đo chung nhiều hộ nhưng chưa được đo đạc tách ra từng chủ sử dụng đất cụ thể. Riêng đối với đất rừng đã cấp bìa đỏ năm 1997 - 1999 đã đo đạc lại vào năm 2008 - 2009 với tỷ lệ 1/10.000 nhưng chưa được phê duyệt, chưa có cơ sở pháp lý để cấp đổi bìa đỏ. Ông Cao Xuân Tân - Bí thư Đảng ủy xã Bình Minh giải thích nguyên nhân tiến độ cấp bìa đỏ không đạt chỉ tiêu, kế hoạch đề ra là trong nhân dân có luồng tư tưởng không muốn cấp đổi lại bìa đỏ vì cho rằng sẽ thiệt thòi quyền lợi khi bìa đỏ mới thể hiện rõ loại đất ở và trồng cây lâu năm sử dụng có thời hạn đến hết năm 2064 nhưng bìa đỏ cũ (cấp năm 1997) thì thể hiện là đất ở cộng với đất vườn sử dụng lâu dài.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy - Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phan Việt Cường tại buổi làm việc với lãnh đạo xã Bình Dương để giải quyết những vướng mắc về quản lý, sử dụng đất đai hiện nay.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy - Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phan Việt Cường tại buổi làm việc với lãnh đạo xã Bình Dương để giải quyết những vướng mắc về quản lý, sử dụng đất đai hiện nay.

Theo thống kê của Sở TN&MT, 6 xã vùng đông Thăng Bình (Bình Dương, Bình Đào, Bình Hải, Bình Sa, Bình Minh và Bình Nam) còn dở dang về cấp bìa đỏ và hoàn thiện hồ sơ địa chính. Đến nay, 6 xã vùng đông này còn 4.755 hồ sơ chưa đăng ký kê khai; 22.350 hồ sơ đã đăng ký kê khai. Hiện, UBND huyện Thăng Bình mới cấp 6.988 bìa đỏ cho 6 xã vùng đông (chiếm hơn 31% bìa đỏ cần cấp). Ông Phạm Bê - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai nhìn nhận, tiến độ cấp bìa đỏ ở các xã vùng đông chậm có nhiều nguyên do nhưng chủ yếu giữa chính quyền cấp xã và đơn vị thi công chưa tích cực trong đo đạc, thực hiện xác định ranh giới, mốc giới thửa đất ngoài thực địa. Bước kê khai đăng ký, cấp bìa đỏ chưa được thực hiện quyết liệt.

“Tối hậu thư” thủ tục đất đai

Các huyện Thăng Bình, Duy Xuyên và TP.Tam Kỳ tồn đọng 9.953 hồ sơ (TP.Tam Kỳ: 6.850 hồ sơ, huyện Duy Xuyên 420 hồ sơ, huyện Thăng Bình 2.728 hồ sơ) chưa họp thông qua hội đồng tư vấn cấp xã và ký xác nhận vào đơn đăng ký, lập thủ tục chuyển cho Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai các huyện, thành phố thẩm định, trình UBND cấp huyện và Sở TN&MT cấp bìa đỏ. Riêng 4 xã Tam Phú, Tam Thanh, Tam Thăng và phường An Phú (TP.Tam Kỳ) hiện còn 4.645 bìa đỏ đã hoàn tất thủ tục nhưng chưa ký.

Tại cuộc làm việc với các xã vùng đông thuộc TP.Tam Kỳ, các huyện Thăng Bình, Duy Xuyên và Quế Sơn mới đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Huỳnh Khánh Toàn đưa ra hạn cuối thời gian, nếu sau ngày 31.8.2016 mà người dân không đến kê khai đăng ký, cấp bìa đỏ xem như từ chối trách nhiệm và quyền lợi của người sử dụng đất, mọi thắc mắc sau này Nhà nước không chịu trách nhiệm. Các cơ quan chuyên môn phải có trách nhiệm hướng dẫn người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến việc kê khai đăng ký, cấp bìa đỏ. “Đối với 7 xã mới triển khai đo đạc lập bản đồ địa chính (Bình Giang, Bình Phục, Bình Triều, Bình Tú, Bình Trung, Bình Nam thuộc huyện Thăng Bình và xã Hương An thuộc huyện Quế Sơn), thì chính quyền xã  tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện công tác xác định ranh giới, mốc giới thửa đất ngoài thực địa, tiến hành kê khai đăng ký quyền sử dụng đất. Đồng  thời các chủ hộ gia đình trực tiếp tham gia xác định ranh giới, mốc giới thửa đất ngoài thực địa để nắm bắt rõ ràng, tránh tình trạng chồng lấn, tranh chấp đất đai” - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Huỳnh Khánh Toàn lưu ý.  

Thời điểm này, nhiều xã vùng đông tập trung lực lượng, phối hợp đơn vị tư vấn chạy đua với thời gian trong giải quyết thủ tục, hồ sơ đất đai. Các tổ công tác cấp huyện (thành phố) bám sát kế hoạch thi công chi tiết hàng tuần, hàng tháng. Ngoài ra phối hợp cùng hội đồng tư vấn đất đai cấp xã giải quyết kịp thời những tồn tại, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng hồ sơ tài liệu pháp lý về đất đai. Ông Nguyễn Viễn - Giám đốc Sở TN&MT kiến nghị, tổ công tác của huyện (thành phố) tham mưu cho UBND các huyện, thành phố định kỳ hàng tháng họp giao ban với các đơn vị thi công, đơn vị tư vấn giám sát, UBND xã để kịp thời giải quyết những vướng mắc. Trường hợp vượt thẩm quyền của huyện, thành phố thì phản ánh về Sở TN&MT, Ban Chỉ đạo dự án xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu quản lý đất đai cấp tỉnh để xem xét, giải quyết. Chính quyền các xã cần bố trí cán bộ địa chính ít nhất 3 ngày trong tuần tham gia cùng với đơn vị thi công thực hiện công tác kiểm tra, phân loại hồ sơ, trình ký hồ sơ đã được họp thông qua hội đồng tư vấn đai đai cấp xã.

TRẦN HỮU