Của trời cho

NGUYỄN ĐIỆN NAM |

Thiên định, trời định, đó là những việc chỉ có… trời mới làm nổi, trời cho mới có. Lại nữa, không ít người theo thuyết định mệnh, có lúc ngẫm nghĩ như cụ Nguyễn Du đã viết: “Ngẫm hay muôn sự tại trời/ trời kia đã bắt làm người có thân/ bắt phong trần phải phong trần/ cho thanh cao mới được phần thanh cao” (truyện Kiều).

Lan man đôi dòng để dẫn chuyện rằng có lúc nhặt được những cái tin lạ, vui, thấy chuyện có người được trời cho hơi nhiều.

Riêng một thân phận, một gia đình thì có lẽ ngôi nhà của chị D. ở Điện Trung (Điện Bàn) đã ngập tiếng reo vui khi chị sinh được đứa con nặng tới 5,1kg. Đây cũng là lần đầu tiên ở Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Đức có bé sơ sinh nặng tới 5,1kg chào đời. Càng mừng hơn khi mẹ con họ đều khỏe, bà con luôn miệng trầm trồ trời cho mới được thế!  

Riêng một vùng đất, một địa phương, của trời cho là tài nguyên thiên nhiên, cảnh sắc thiên tạo. Như Hội An tự dưng có đảo cát xuất hiện ngoài Cửa Đại, nay đã dài hơn 2 cây số, có chỗ rộng hơn 200 mét. Nên nhớ rằng, việc xói lở bờ biển đã làm đau đầu bao nhà quản lý, nhà khoa học. Đã có nhiều hội thảo, nhiều phương án đề xuất chống xói lở, một số doanh nghiệp thì tự động kè nhưng Cửa Đại vẫn lở, lở luôn cả núi tiền đầu tư. Chừ thì trời cho đấy, tự dưng có đảo cát đẹp như hình con khủng long, thành cái đê tự nhiên chắn sóng cho bãi biển Hội An. Tin vui thêm là khu vực bờ biển phía bắc thuộc phường Cửa Đại và phường Cẩm An đã giảm thiểu đáng kể tình trạng sạt lở, còn khu vực các tuyến kè cứng bảo vệ bờ biển Cửa Đại trước đây bị sạt lở nặng ở phần chân kè, nay phía ngoài chân kè đã trở thành bãi cát. Dĩ nhiên cho một cái gì thì trời cũng lấy đi vài thứ. Nên với đảo cát ấy cần phải khảo sát kỹ nền móng, dự báo hướng xê dịch, dò lại luồng lạch cho tàu cá, tàu du lịch đi vào bờ… Nhiều việc phải làm trước khi tính chuyện khai thác, sử dụng đảo cát. Của trời cho cần người biết nhận và sử dụng một cách thông minh, hài hòa với thiên nhiên, với quy luật tự nhiên.

“Cầu được ước thấy”, ai mà không cầu sinh con to khỏe? Ai mà không cầu được trời đắp bồi thêm của cải tự nhiên? Nói chuyện đó mới nhớ hồi biển Cửa Đại mới lở, đã có những đêm “cúng cát” mà những lão ông đã cầu trời biển thương người đem cát về. Ông Nguyễn Sự, nguyên Bí thư Thành ủy Hội An, hẳn còn nhớ hình ảnh ánh mắt cay xè cắm nén nhang vọng tâm nguyện với đất trời giữa bãi biển. Tôi cũng tin rằng, nếu con người biết trân trọng những gì của trời cho, lòng thành hướng thiện sẽ được hưởng phúc ấm.

Nói chuyện thiên tạo, thiên định cũng là để thấy “nhân định” không phải bao giờ cũng “thắng thiên”. Một thời chúng ta đã can thiệp thô bạo vào tự nhiên, phá rừng ven biển, đào núi, lấp sông, rồi xả thải vô tội vạ… nên hậu quả là nhận lại những cơn cuồng nộ của trời. Biến đổi khí hậu là sự cuồng nộ đó. Nước biển dâng là những biểu hiện đó. Nếu còn gia tăng sự phát triển mà đánh đổi môi trường, quả đắng còn nhiều. Bởi thế nên ngày nay giới khoa học ít dùng đến khái niệm “chinh phục tự nhiên” mà khuyến cáo sống hài hòa, thân thiện với thiên nhiên, với môi trường tự nhiên. Nhưng thực ra, người xưa cũng đã khuyên điều đó, chẳng hạn: “Người thuận theo đất, đất thuận theo trời, trời thuận theo Đạo, Đạo thuận theo tự nhiên” (Lão Tử); hay “thuận theo tự nhiên mà không theo ý riêng của mình” (Trang Tử).

Của trời cho, không nên đem làm trò chơi một cách tùy tiện. Nuôi dưỡng, bảo bọc, phát triển ích lợi lâu dài thì của trời mới thành của người bền vững.