Công nghiệp Quảng Nam: Sức bật mạnh mẽ

;
Chủ Nhật, 01/01/2012, 06:45 [GMT+7]

Định hướng phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững của Quảng Nam vào năm 2020, đã có được nền tảng vững chắc sau 15 năm tái lập tỉnh. Nhiều sản phẩm chiến lược được ra đời và đang khẳng định thương hiệu trên trường quốc gia, quốc tế.

alt
Công nghiệp Quảng Nam đang khẳng định mình bằng những sản phẩm chiến lược.
Trong ảnh: Nhà máy Cồn ethanol.

Tăng tốc
Năm 1997, xuất phát điểm của ngành công nghiệp Quảng Nam hầu như chẳng có gì đáng kể. Tài sản doanh nghiệp (DN) lúc bấy giờ chỉ là trụ sở, kho tàng, máy móc lạc hậu và sản xuất kém hiệu quả. Trước thực trạng đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đặt ra quyết tâm đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, xem đây là khâu đột phá trong phát triển kinh tế tỉnh nhà. Trong bộn bề khó khăn của những ngày đầu tái lập tỉnh, cơ chế 430 (cơ chế, chính sách thu hút đầu tư ban hành kèm theo Quyết định 430/QĐ-UB tháng 4.1997 của UBND tỉnh) đã nhanh chóng ra đời. “Kêu gọi DN đầu tư nhưng trong tay không có gì cả, cơ sở hạ tầng chỉ là những vùng đất khô cằn đầy cát. Thế nhưng, cơ chế mời gọi đầu tư và chiến lược vạch ra cho ngành công nghiệp đã hấp dẫn DN ngay sau đó. Khởi đầu càng khó khăn thì sẽ cho chúng ta nhiều cơ hội để khẳng định mình. Và ngành công nghiệp Quảng Nam đã tận dụng triệt để những cơ hội của mình” - ông Nguyễn Hồng Vân, Giám đốc Sở Công Thương chia sẻ.

“Với những tiền đề quan trọng hiện có, công nghiệp Quảng Nam có quyền tin tưởng vào tương lai sẽ là “trái tim” của ngành công nghiệp cơ khí ô tô và công nghiệp phụ trợ quốc gia. Không chỉ có Trường Hải, Quảng Nam còn được biết đến bởi những sản phẩm mang tầm quốc gia và khu vực như cồn ethanol, gạch Đồng Tâm… Đó chính là điển hình cho phát triển công nghiệp theo hướng bền vững. Với sự khởi đầu dường như tay trắng, những thành tựu đạt được ngày hôm nay của ngành công nghiệp Quảng Nam rất đáng ghi nhận”. (Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng)

Sau 15 năm, Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, Khu Kinh tế mở Chu Lai và hàng chục cụm công nghiệp phát triển không ngừng. Tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp chiếm trong GDP từ 25,21% vào năm 2006 tăng lên 30,85% vào năm 2010 đã khẳng định sức mạnh ngành công nghiệp của tỉnh. Sản xuất công nghiệp giai đoạn 2006-2010 có tốc độ tăng trưởng cao, tổng giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 25,8%/năm tác động mạnh mẽ đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng hiện đại. Giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh từ 1 nghìn tỷ đồng năm 2000, tăng lên đến 12.398 tỷ đồng vào năm 2011. Cơ cấu sản xuất công nghiệp theo thành phần kinh tế chuyển dịch nhanh theo chính sách đổi mới, tỷ trọng DN nhà nước giảm dần và được thay thế bằng DN ngoài quốc doanh, DN có vốn đầu tư nước ngoài. Cơ cấu sản xuất công nghiệp theo ngành cũng chuyển dịch qua lại từng năm với tỷ trọng số 1 thuộc về ngành công nghiệp chế biến (tốc độ tăng trưởng bình quân 25,24%/năm). Đặc biệt, ngành công nghiệp sản xuất và phân phối điện nước từ tỷ trọng 2,32% (năm 2006) lên 5,8% (năm 2010) với tốc độ tăng trưởng bình quân khá cao, gần 46%/ năm.

Chính sách phát triển công nghiệp luôn được ưu tiên hàng đầu. Ngay từ những ngày đầu tái lập tỉnh, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã đích thân đi mời gọi, xúc tiến đầu tư tại nhiều nơi trong nước. Từ chỗ chỉ có 40 DN hoạt động kém hiệu quả, đến nay, sau 15 năm kêu gọi đầu tư, toàn tỉnh đã có 8 khu công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch 4.032ha, có 108 dự án đầu tư (30 dự án đầu tư nước ngoài và 78 dự án đầu tư trong nước) với tổng vốn đăng ký theo dự án khoảng 1.313 triệu USD và 2.192 tỷ đồng… Hiệu quả của mô hình công nghiệp 3 tầng (khu công nghiệp do tỉnh quản lý, cụm công nghiệp do huyện quản lý, làng nghề do xã quản lý) cũng đã được chính quyền các cấp áp dụng triệt để và hiệu quả… Nếu như năm 1997, thu ngân sách tỉnh chỉ khoảng hơn 200 tỷ đồng thì đến năm 2011 đã lên đến 6.400 tỷ đồng, trong đó đóng góp từ công nghiệp là chủ yếu. Từ chỗ sản xuất công nghiệp nhỏ lẻ, mờ nhạt, đến nay Quảng Nam đã có những sản phẩm, thương hiệu mang tầm quốc gia, khu vực như gạch Đồng Tâm, ô tô, kính nổi, xăng sinh học...

Phát triển bền vững

Vấn đề được quan tâm hiện nay là công nghệ sản xuất còn lạc hậu, khả năng điều hành quản lý DN yếu kém, ô nhiễm môi trường tại các cụm, khu công nghiệp... Mặt khác, do quá chú trọng đến việc phát triển chiều rộng mà ngành công nghiệp đã thiếu chiều sâu. Chính điều này đã tạo nên những lỗ hổng cần khắc phục trong mục tiêu hướng đến một nền sản xuất công nghiệp hiện đại và bền vững vào năm 2020. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Thu khẳng định: “Sản xuất công nghiệp trong 5 năm qua có tốc độ tăng trưởng cao nhưng chưa bền vững, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng chưa cao. Những công đoạn có giá trị tăng cao trong chuỗi giá trị của nhiều ngành công nghiệp còn rất yếu. Chính điều này đã ảnh hưởng đến giá trị gia tăng công nghiệp. Đầu tư dàn trải, chưa tập trung phát triển cơ sở hạ tầng cũng là một trong những điểm yếu cần khắc phục”.

alt
Đào tạo tay nghề cho người lao động một cách bài bản sẽ tạo được sự gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và người lao động. Ảnh: MINH KIỆT

Việc xác định sản phẩm chiến lược và ngành mũi nhọn là công nghiệp cơ khí ô tô, công nghiệp phụ trợ đang hái được những quả ngọt đầu mùa. Sự lớn mạnh của Trường Hải cùng với dự án Khu công nghiệp cơ khí đa dụng và ô tô sắp hình thành sẽ là động lực để phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ. Kết cấu hạ tầng cho công nghiệp đã được chính quyền và DN quan tâm suốt những năm qua với sự ra đời của sân bay Chu Lai, cảng Kỳ Hà, cảng Tam Hiệp…

Với trên 100.000 lao động trong ngành công nghiệp nhưng thực trạng lao động phổ thông có tay nghề yếu kém đang là trở lực của công nghiệp Quảng Nam. Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng ban Quản lý Khu Kinh tế mở Chu Lai Huỳnh Khánh Toàn cho biết: “Sự gắn kết giữa người lao động và DN hiện nay chưa chặt chẽ. Muốn phát triển ngành công nghiệp bền vững, chính quyền phải biết “nói không” với các dự án không khả thi, ô nhiễm môi trường, hiệu quả kinh tế không rõ ràng. DN phải biết xác định người lao động là yếu tố quan trọng hàng đầu để đào tạo bài bản. Giữ chân người lao động bằng các chính sách đãi ngộ tốt sẽ là cách để DN duy trì, ổn định và phát triển sản xuất. Đó là những yếu tố hết sức quan trọng cần phải xem xét và điều chỉnh tích cực để công nghiệp Quảng Nam tiến tới mục tiêu hiện đại vào năm 2020”.

MINH KIỆT

.
.
.
.
.