Mai này Chu Lai…

;
Thứ Hai, 06/02/2012, 02:40 [GMT+7]

Khu Kinh tế mở (KKTM) Chu Lai được nhìn nhận là một trong những động lực phát triển của Quảng Nam trong vòng 15 năm qua.

alt
Khai trương đường bay Chu Lai - TP. Hồ Chí Minh (22.3.2005).

Phát triển trong khung cửa hẹp!

Kết thúc năm 2011, Ban Quản lý KKTM Chu Lai thông báo đã có 68 dự án được cấp phép đầu tư với tổng vốn đăng ký khoảng 5,7 tỷ USD (18 dự án FDI có tổng vốn gần 200 triệu USD).  Dù sự thành công của Chu Lai hiện tại vẫn chỉ ở mức một khu công nghiệp hơn là thành công trong vai trò một KKTM trên bình diện quốc gia nhưng Chu Lai vẫn được đánh giá là hiệu quả số 1 trong 15 khu kinh tế đang hoạt động tại Việt Nam. “Mỗi năm chỉ còn được phân bổ vài chục tỷ đồng đầu tư thay vì 400 - 500 tỷ đồng như trước khiến Chu Lai không đủ nguồn để bố trí vốn cho các công trình thi công dở dang. Từ năm 2006 đến nay, nhiều công trình buộc phải giãn tiến độ hoặc tạm dừng thi công. Kết quả thu hút đầu tư, nhất là nguồn vốn FDI vào KKTM Chu Lai đạt tỷ lệ thấp như hiện nay là điều không tránh khỏi và đã được nhận thấy trước” - ông Đỗ Xuân Diện, Phó ban Quản lý KKTM Chu Lai nói.

Kêu gọi vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng

Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiêm Trưởng ban Quản lý KKTM Chu Lai Huỳnh Khánh Toàn dự báo đến năm 2015, giá trị sản xuất công nghiệp ở KKTM sẽ chiếm khoảng 38%, xuất khẩu 100 triệu USD, thu ngân sách khoảng 4.000 tỷ đồng và giải quyết việc làm cho hơn 50.000 người. Cơ sở để đưa ra chỉ tiêu này là trông đợi vào các dự án cầu Cửa Đại, nạo vét cảng Kỳ Hà, Tam Hiệp và các dự án sản xuất ô tô hay các sản phẩm công nghiệp đã và đang đầu tư tại Chu Lai mấy năm qua. Để đạt mục tiêu đó, nhu cầu vốn từ nay tới 2016 sẽ khoảng 11.230 tỷ đồng, riêng kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản năm 2012 sẽ cần 2.042 tỷ đồng. Theo tính toán của nhiều nhà hoạch định chính sách, nhu cầu tới 11.230 tỷ đồng, bình quân 2.500 tỷ đồng/năm đầu tư cơ sở hạ tầng đã bằng 8 năm qua là một nhu cầu chính đáng, cần thiết để hoàn thiện cơ sở hạ tầng, thu hút đầu tư. Vấn đề quan trọng là tìm ra được con đường để gọi vốn đúng như kế hoạch.

“Mưu sự” xây dựng một khu kinh tế thu hút vốn đầu tư nước ngoài, thí điểm các chính sách kinh tế mới… không thành công như mong muốn. Không còn cách nào khác nên phải thay đổi nhãn quan đầu tư và tư duy chiến lược cho phù hợp với tình trạng đói vốn và thiếu cơ chế như hiện tại. Một điều không thể phủ nhận là hình ảnh Chu Lai vẫn còn khá nhiều sức hấp dẫn các nhà đầu tư. Không một nhà đầu tư hay đoàn ngoại giao của nước ngoài đến Quảng Nam lại không yêu cầu chính quyền sở tại đưa đến tham quan khu kinh tế đã được giới thiệu rộng rãi này. Việc chưa thể gia tăng đầu tư vào khu vực này không hẳn từ những khiếm khuyết về phía bản thân khu kinh tế, cũng không loại trừ việc khủng hoảng kinh tế thế giới tràn lan đã khiến các nhà đầu tư dè dặt trước khi đưa ra các quyết định cuối cùng. Hiện tại, chỉ với 45 dự án đang hoạt động với tổng vốn thực hiện đầu tư hơn 700 triệu USD, các dự án tại Chu Lai vẫn tạo ra nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực, đóng góp hơn 60% nguồn thu ngân sách phát sinh toàn Quảng Nam và giải quyết việc làm thường xuyên cho gần 11.000 lao động, trong đó hơn 90% lao động địa phương. Vì thế chắc chắn, Quảng Nam sẽ chẳng bao giờ “buông” một khu kinh tế đang có tiềm lực, cơ hội lẫn kỳ vọng của người Quảng Nam trong nhiều năm qua. 

Hồi cuối năm 2011, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Phước Thanh cũng thừa nhận do cơ chế thay đổi liên tục nên Quảng Nam tự lực không nổi. Ngân sách tỉnh không có tiền để lo. Tận dụng mọi nguồn cũng không thấm vào đâu so với yêu cầu. “Nhưng, vẫn phải kiên trì xây dựng KKTM trở thành một vùng kinh tế động lực ở phía đông, từ nam sông Thu” - Chủ tịch UBND tỉnh Lê Phước Thanh nói.

Ước vọng ngày mới 

Nhìn lại kế hoạch đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư một cách tập trung, trọng điểm, thu hút một số dự án quan trọng, chiến lược với 5 dự án được cấp phép năm 2011 như nhà máy kính nổi, sản xuất và lắp ráp ô tô Vina –Mazda, đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp cơ khí ô tô Tam Anh, dự án trung tâm phân phối ô tô du lịch Chu Lai – Trường Hải… với tổng vốn đăng ký tương đương 270 triệu USD đã cho phép nhiều người hy vọng về sự phát triển trong nay mai. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lê Phước Thanh, sở dĩ thu hút FDI ít vì cơ sở hạ tầng yếu. Nếu không có gì mới mẻ thì không dễ thu hút đầu tư. Chính quyền sẽ tiếp tục phân cấp cho Chu Lai; sẽ tập trung đầu tư từng dự án cụ thể trong khả năng ngân sách; kết nối giao thông đường bộ, biển, hàng không. Nhiệm vụ cấp thiết của Ban Quản lý KKTM Chu Lai vẫn là tháo gỡ cơ chế, chính sách đền bù giải tỏa; tạo mặt bằng sạch, tìm vốn đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở hạ tầng, “kéo” doanh nghiệp cùng tham gia vào việc xúc tiến, mời gọi các nhà đầu tư, các dự án lớn… “Chính quyền sẽ hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng, đền bù giải phóng mặt bằng. Bởi không có mặt bằng thì chắc chắn sẽ không có ai vào. Hiện tại thì kêu gọi, xúc tiến đầu tư, tìm ra vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng vẫn là điều quan trọng nhất” - Chủ tịch UBND tỉnh Lê Phước Thanh nói.

alt
Sản xuất tại Chu Lai đang phát triển nhưng KKTM vẫn đang thiếu hụt nguồn vốn, cơ sở hạ tầng, mặt bằng sạch để thu hút các dự án đầu tư.

Ước vọng phát triển Chu Lai mặc nhiên trở thành mối quan tâm nhiều nhất của các cấp chính quyền. Vấn đề gỡ khó cho Chu Lai đã được đưa ra bàn thảo. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lê Phước Thanh, quyết toán công trình xây dựng cơ bản đến nay đã đứng hàng “top ten” cả nước (trên 60%). Vấn đề xử lý nợ đọng của các dự án Chu Lai đã lần lượt được giải quyết. Những tồn đọng lâu nay không phải là vấn đề lớn và nghiêm trọng. Nguồn vốn đầu tư phát triển năm 2012 sẽ dành bố trí cho khu KTM Chu Lai. 

Sau rất nhiều cuộc họp bàn, khá nhiều kiến nghị của Ban Quản lý KKTM về tháo gỡ cơ chế, quản lý tài chính… gửi tới lãnh đạo Quảng Nam đã được chấp nhận. Tất cả đều thống nhất ủng hộ cơ chế giữ lại 100% nguồn khai thác quỹ đất, cân đối nguồn vượt thu để lại cho Chu Lai đầu tư các dự án trọng điểm. Cách tháo gỡ một khó khăn đã tồn tại lâu nay là để tạo điều kiện cho KKTM này đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, nhanh chóng xúc tiến đầu tư đúng với vị thế và vai trò của một KKTM mở được kỳ vọng lâu nay!

TRỊNH DŨNG

.
.
.
.
.