Âm ỉ tình trạng phá rừng tại Nông Sơn

;
Thứ Tư, 28/09/2016, 19:51 [GMT+7]

(QNO) - Liên tục nhiều năm qua, diện tích đất rừng phòng hộ và rừng đặc dụng trên địa bàn huyện Nông Sơn bị lấn chiếm và xâm hại nghiêm trọng. Điều đáng nói, khi các cơ quan chức năng phát hiện bắt quả tang thì phần lớn đều là người dân địa phương, vì nghèo túng mà phá rừng kiếm sống.

Rừng chưa giao khoán đã trọc

Tại rừng đặc dụng ở hố Trững Những (thuộc tiểu khu 460, xã Quế Lâm), Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện các đợt tuần tra, cắm biển cấm. Tuy nhiên, trong thời gian qua, nhiều diện tích tại đây đã bị xâm lấn, chặt phá. Lúc chúng tôi cùng cán bộ lâm nghiệp xã Quế Lâm có mặt tại hiện trường, phát hiện một người phụ nữ đang thực hiện hành vi chặt phá rừng. Đó là bà Nguyễn Thị Liên (tổ 1, thôn Phước Hội, xã Quế Lâm). 

Người dân ngang nhiên chặt phá cây rừng vào ban ngày. Ảnh: VINH SƠN
Người dân ngang nhiên chặt phá cây rừng vào ban ngày. Ảnh: VINH SƠN

Được biết, đến hiện tại, diện tích rừng đặc dụng bị bà Liên chặt phá đã lên 1,2ha. Nhiều lần, chính quyền địa phương mời bà Liên lên làm việc và thực hiện cảnh cáo nhắc nhở, nhưng trường hợp này liên tục tái phạm. “Tôi thấy nhiều người vào đây làm nên cũng làm theo từ năm 2014 đến nay. Ở nhà có hai mẹ con, mà con tôi còn nhỏ, tôi cũng đau ốm mãi, không có nghề nghiệp gì nên vào lấy đất rẫy trồng keo kiếm tiền nuôi con ăn học, với lỡ có đau thì có tiền uống thuốc” - bà Liên nói. Điều đáng nói, em ruột của bà Liên là ông Nguyễn Văn Quang cũng khai rằng, đã phá gần 1ha rừng đặc dụng liền kề. 

Còn tại khe Đá Cục (thôn Lộc Đông, xã Quế Lộc), nhiều diện tích rừng phòng hộ bị người dân khai thác, chặt phá để lấy đất trồng keo. Hàng trăm thân cây có đường kính 100 - 150cm đã bị chặt phá. Mảnh đất rộng chỉ còn các gốc cây nằm trơ trọi. Đáng lưu ý, nhiều thân cây to bị chặt hạ vẫn còn tươi, trong khi đó, một số cây keo con đã được người dân trồng sát bên cạnh. Tình trạng này còn xảy ra ở các cánh rừng đặc dụng, rừng phòng hộ thuộc xã Quế Lâm, Quế Phước, Phước Ninh và Quế Trung. Đặc biệt, tại tiểu khu 435 thuộc lâm phận xã Phước Ninh nhưng nhiều hộ dân thuộc xã Quế Trung vào chặt phá, khai thác lấy đất trồng keo dẫn đến tình trạng tranh chấp với người dân địa phương. Theo UBND xã Phước Ninh, hầu hết, các diện tích nói trên đều thuộc 3 loại rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất, tuy chưa giao đất cho dân nhưng đã có người tổ chức sản xuất.

Thông tin từ Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn, trong năm 2015, lực lượng này đã kiểm tra và phát hiện 58 vụ vi phạm trên lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng. Trong đó, có 4 vụ phá rừng trái phép gây thiệt hại 2,14ha (thuộc rừng đặc dụng và rừng phòng hộ) bị khởi tố. Ngoài ra, hơn 50 vụ còn lại thuộc thẩm quyền xử lý của chính quyền cấp xã và ngành tài nguyên - môi trường. Tuy nhiên, những trường hợp này rất khó xử lý triệt để vì hầu hết các hộ đều có hoàn cảnh khó khăn, thiếu đất sản xuất nên sống phụ thuộc vào rừng.

Rừng giao cho dân cũng mất

Huyện Nông Sơn được UBND tỉnh chọn để thực hiện dự án khôi phục và quản lý rừng bền vững (dự án KFW6) nhằm khôi phục và quản lý bền vững các diện tích rừng ở nơi có nguy cơ bị đe doạ sinh thái; quản lý rừng bền vững góp phần bảo vệ tài nguyên rừng, tạo việc làm cho người dân trong vùng dự án. Tuy nhiên, thời gian qua, trên địa bàn xã Phước Ninh đã có 48 trường hợp các hộ dân được hỗ trợ kinh phí để nhận rừng quản lý, khoanh nuôi và phát triển bền vững (thuộc dự án KFW6) đã tự ý chuyển nhượng đất rừng trái phép hoặc chuyển đất rừng sang trồng các loại cây kinh tế.

Vừa chặt cây rừng xong người đã trồng cây keo con bên cạnh. Ảnh: VINH SƠN
Vừa chặt cây rừng xong, người dân đã trồng cây keo con bên cạnh. Ảnh: VINH SƠN

Theo ông Nguyễn Hồng Danh - Phó Chủ tịch UBND xã Phước Ninh, thời gian qua, trên địa bàn đã có nhiều trường hợp người dân tranh chấp đất rừng với nhau và tự ý vào rừng chặt phá, khai thác. Người dân khai thác rừng trái phép chủ yếu tập trung ở dự án KFW6. UBND xã Phước Ninh đã có báo cáo lên UBND huyện Nông Sơn về tình trạng này. Sau đó, Phòng NN&PTNT, Phòng Tài nguyên - môi trường, Hạt Kiểm lâm huyện đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức rà soát và phát hiện 48 trường hợp phá rừng trái phép.

Theo số liệu thống kê của Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn, trên địa bàn có hơn 9.130ha đất rừng trống nằm trong quy hoạch 3 loại là rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng sản xuất theo quyết định của UBND tỉnh về việc phê duyệt quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011 - 2020. Tuy nhiên, trong số đó, rừng đặc dụng chiếm 4.139ha, gần 5.000ha thuộc rừng phòng hộ, rừng sản xuất còn lại được dành để giao đất cho người dân. Nhưng trong thời gian qua, dù hầu hết các diện tích chưa được giao hoặc đã tiến hành giao cho người dân quản lý, bảo vệ kèm theo kinh phí hỗ trợ, vẫn bị họ chặt phá và trồng thay thế bằng cây keo hoặc các cây lâm nghiệp khác.

Nhiều thân cây to bị chặt hạ nằm ngổn ngang. Ảnh: VINH SƠN
Nhiều thân cây to bị chặt hạ nằm ngổn ngang. Ảnh: VINH SƠN

Theo ông Nguyễn Thành Vinh - cán bộ nông lâm nghiệp xã Quế Lâm, do địa bàn rộng lớn, giáp ranh với nhiều huyện như Nam Giang, Hiệp Đức, Phước Sơn, trong khi đó lực lượng kiểm lâm hỗ trợ cho địa phương còn rất mỏng. Điều này dẫn đến khó khăn trong công tác tuần tra, kiểm soát cũng như các nghiệp vụ chuyên môn. Mặt khác, đời sống của người dân nơi đây còn rất  khó khăn, không có đất sản xuất nên phải vào rừng giải quyết lao động và kiếm thu nhập kinh tế.

Ông Nguyễn Ngọc Nguyên - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Nông Sơn cho biết, tình trạng người dân lấn chiếm đất rừng, vào rừng chặt phá cây để trồng keo “nóng” nhất ở 2 xã Quế Lâm và Phước Ninh. Hạt Kiểm lâm huyện đã phối với với chính quyền các địa phương này thành lập 2 tổ chốt chặn từ cuối năm 2015 đến nay. “Thời gian tới, chúng tôi sẽ áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả và thực hiện thu hồi đất của các hộ dân đã tự trồng keo và các loại cây khác trái phép” - ông Nguyên nói.

Hiện nay nhiều địa phương trên địa bàn huyện Nông Sơn đã triển khai phương án thu hồi đất. Tuy nhiên vấn đề này gặp nhiều khó khăn do phần lớn diện tích đất rừng bị người dân lấn chiếm đã quá thời hạn xử lý và hầu hết đã trồng keo từ hai năm tuổi trở lên.

PHAN VINH - HUỲNH SƠN

.
.
.
.
.