Phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng trên gia súc: Loay hoay "tìm gậy chống trời"!

;
Thứ Tư, 17/05/2006, 08:51 [GMT+7]

Cơn bão vi rút

Bệnh lở mồm long móng  (LMLM) xuất hiện đầu tiên trên đàn heo của một số hộ dân ở xã Đại Hòa (Đại Lộc). Ngay sau đó, dịch lan nhanh ra thị trấn Ái Nghĩa, lên xã Đại Hiệp và Đại Nghĩa. Tính đến thời điểm này, huyện Đại Lộc đã có 103 con gia súc mắc bệnh (55 con bò, 44 con heo, 4 con trâu). Toàn bộ số heo nhiễm bệnh vừa nêu lập tức được ngành thú y tiêu hủy.

Như một cơn bão cực mạnh, dịch LMLM  “tràn” nhanh đến các huyện, thị xã từ đồng bằng tới miền núi. Theo thống kê sơ bộ, đến trưa hôm qua (16-5), dịch bệnh LMLM  đã gây hại ở 33 xã, thị trấn của 12 huyện, thị xã (gồm: Đại Lộc, Điện Bàn, Hội An, Duy Xuyên, Thăng Bình, Quế Sơn, Hiệp Đức, Núi Thành, Phú Ninh, Nam Giang, Đông Giang và Nam Trà My). Tại 39 ổ dịch trên địa bàn toàn tỉnh đã có 857 con bò, 177 con trâu, 223 con heo của hơn 400 hộ chăn nuôi  mắc bệnh ; trong đó 15 con bò, 2 con trâu đã chết và 154 con heo đã bị tiêu hủy. Tuy nhiên, theo dự báo của ngành chuyên môn, nếu không có những biện pháp mạnh  khống chế sự lây lan của dịch bệnh thì mức thiệt hại chắc chắn sẽ không dừng lại ở con số đó ! Bởi, theo Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Phạm Ngọc Anh,  hiện nay, tình hình  vẫn diễn biến rất phức tạp,  thời gian đến có khả năng lây lan trên toàn tỉnh... Đáng nói là, 100% số mẫu bệnh phẩm mà Chi cục Thú y tỉnh lấy từ 2 con trâu, 2 con bò và 4 con heo bị bệnh (ở Núi Thành và Thăng Bình) gửi Trung tâm Thú y vùng Thành phố Hồ Chí Minh nhờ xét nghiệm đều cho kết quả dương tính với vi rút LMLM  type O. Nguy hiểm hơn, trên đàn gia súc ở một số tỉnh lân cận đã xuất hiện thêm 2 type vi rút mới là type A và type Asial...

Nước đến chân mới nhảy

Những ngày qua, ngành thú y đã dốc toàn lực cho công tác phòng chống và dập dịch. Theo đó, tiếp tục lấy mẫu xét nghiệm để xác định chính xác type vi rút gây bệnh; phun thuốc khử trùng, tiêu độc tại các ổ dịch và khu vực chung quanh; phối hợp với chính quyền các địa phương tổ chức họp dân để hướng dẫn cách phòng chống dịch; nghiêm cấm  buôn bán, giết mổ và vận chuyển gia súc cảm nhiễm với bệnh LMLM  ra vào vùng dịch...
Vậy nhưng, theo ông Phạm Ngọc Anh, công tác phòng chống dịch vẫn còn nhiều cái “khó” (nói đúng hơn là rất lúng túng). Những năm trước, khi dịch bệnh LMLM  xảy ra, Nhà nước có cơ chế cấp vắc xin để tiêm phòng cho đàn gia súc chưa nhiễm bệnh,  đồng thời hỗ trợ kinh phí để ngành thú y và các địa phương vùng dịch xử lý tiêu hủy bắt buộc gia súc mắc bệnh nhằm nhanh chóng bao vây, dập tắt dịch... Còn nay, theo quy định hiện hành thì người chăn nuôi phải trả toàn bộ chi phí phòng chống dịch (tiêu hủy gia súc nhiễm bệnh...) và không được hỗ trợ khi có gia súc bị tiêu hủy... bởi họ không tiêm vắc xin bắt buộc cho gia súc. Phó Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Nguyễn Thành Nam cho biết, muốn 1 con gia súc (từ 1,5 tháng tuổi trở lên) có sức đề kháng để miễn dịch LMLM  thì phải tiêm đủ 3 chủng loại vắc xin (gồm: type O, type A, type Asial). Số tiền phải trả khi tiêm đủ 3 chủng loại vắc xin vừa nêu khoảng 20.000 đồng/con (chưa kể tiền công tiêm). Nông dân còn nghèo, bỏ ra ngần ấy tiền thì tiếc; đặc biệt, nhiều hộ nuôi với số lượng lớn thì quả thật là khó khăn. Được biết, khi dịch chưa xảy ra,  mới có 1/5 tổng đàn gia súc của tỉnh được tiêm phòng. Chính vì cái sự “sắm nổi con trâu nhưng không sắm nổi cái cày” đã vô hình trung tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh LMLM  dễ dàng hoành hành trên đàn gia súc. Nước đến chân mới nhảy, mấy ngày nay thấy dịch bệnh khủng khiếp quá, chính quyền 5 địa phương (Thăng Bình, Núi Thành, Hội An, Điện Bàn, Đại Lộc) mới bắt đầu vận động nhân dân mua vắc xin tiêm phòng cho đàn gia súc, nhất là ở vùng có ổ dịch LMLM và vùng có nguy cơ bị dịch uy hiếp. Tính đến lúc này, số lượng gia súc được tiêm vắc xin phòng dịch của 5 địa phương vừa nêu là 24.800 con.

 

 Tại nhiều điểm giết mổ heo vẫn không hề thấy bóng dáng của lực lượng thú y để làm công tác kiểm dịch. Ai dám chắc số
heo này không nhiễm bệnh ?

Nguy cơ rình rập...

Trong khi dịch đã tung hoành và lây lan rất nhanh thì công tác quản lý vùng dịch còn quá lỏng lẻo ; việc vận chuyển, buôn bán và giết mổ chưa được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ. Các điểm buôn bán gia súc sống (chủ yếu là heo) vẫn cứ đông, cán bộ thú y nếu có “đứng cánh” tại các nơi đó thì cũng chỉ kiểm dịch bằng... mắt thường. Bởi, mỗi chợ chỉ có 1-2 cán bộ thú y phụ trách thì không thể “gánh” hết được một khối lượng công việc khổng lồ vì mỗi phiên chợ có tới cả nghìn con heo. Đáng nói hơn, do lực lượng quá mỏng, cán bộ thú y chỉ có mặt tại các điểm giết mổ gia súc với số lượng lớn để kiểm tra, kiểm dịch; còn các điểm giết mổ lẻ tẻ (mổ 1-2 con/ngày) thì theo  ông  Phạm Ngọc Anh là không thể kiểm soát được (nghĩa là đành chịu bỏ lửng !). Ở các chợ buôn bán thịt (chủ yếu là thịt bò và thịt heo) xem ra khâu kiểm tra, kiểm dịch còn rất buông lỏng, nhất là tại những khu chợ tạm và chợ quê. Và, như chúng tôi đã đề cập ở trên, do không được hỗ trợ khi có gia súc mắc bệnh bị tiêu hủy bắt buộc nên người dân thường hay giấu dịch; nếu gia súc nhiễm bệnh, họ tìm mọi cách bán đổ bán tháo, gặp những người hám lợi sẽ sẵn sàng mua và mổ thịt để tung ra bán trên thị trường. Ai dám chắc chất lượng thịt gia súc bày bán tại các chợ đã thực sự an toàn (?), một khi khâu kiểm tra, kiểm soát, kiểm dịch còn quá thiếu và yếu.
Còn một điều nữa, công tác kiểm tra, kiểm soát việc vận chuyển gia súc ra vào địa phận Quảng Nam trong thời điểm hiện nay vẫn còn là nỗi lo canh cánh. Hơn cả tháng nay, dịch bệnh LMLM thời sự là thế, vậy nhưng tại Trạm kiểm dịch động vật Dốc Sỏi (Núi Thành) chỉ đơn lẻ một mình lực lượng thú y. Tại sao không tăng cường thêm lực lượng công an phối hợp như thời điểm xảy ra dịch cúm gia cầm năm 2005 ? Về vấn đề này,  ông  Phạm Ngọc Anh cho biết, sáng nay (17-5) sẽ họp rồi bàn chuyện đó !...

 Chiều ngày 10-5, Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã có công điện chỉ đạo Chính phủ, các bộ, ngành chức năng, các địa phương và các phương tiện thông tin đại chúng khẩn trương có kế hoạch chủ động, chuẩn bị khả năng tài chính, kiên quyết và triệt để thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng. Chủ tịch nước yêu cầu, các địa phương đang có dịch chỉ đạo tốt việc phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn trên địa bàn để phòng chống dịch bệnh có hiệu quả và nghiên cứu kiến nghị Chính phủ sớm có biện pháp hỗ trợ đối với gia súc bị tiêu hủy...
Trước đó, ngày 4-5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có Chỉ thị (số 16/2006/CT-TTg) yêu cầu các địa phương phải theo hướng dẫn và chỉ đạo của Bộ NN&PTNT nhanh chóng dập tắt các ổ dịch, không để lây lan ra diện rộng... Các địa phương khi có dịch phải công bố theo quy định hiện hành, đồng thời huy động mọi nguồn lực để triển khai các biện pháp phòng chống dịch. Đặc biệt, phải xác định công tác phòng chống dịch lở mồm long móng ở gia súc là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đột xuất của các cấp ủy đảng, chính quyền...
N.V.S (tổng hợp)

Nguyễn Văn Sự

.
.
.
.
.