Doanh nghiệp "chết" ngày càng nhiều

;
Thứ Tư, 13/03/2019, 14:01 [GMT+7]

Chưa có một cuộc điều tra, khảo sát nào để có thể phân tích cụ thể về nguyên nhân doanh nghiệp rời bỏ thị trường, trong khi đó tình trạng doanh nghiệp “khai tử” ngày càng gia tăng.

Doanh nghiệp đến làm thủ tục gia nhập thị trường và giải thể, phá sản đều gia tăng. Ảnh: T.D
Doanh nghiệp đến làm thủ tục gia nhập thị trường và giải thể, phá sản đều gia tăng. Ảnh: T.D

“Không có gì bất ổn”?

Con số 2.500 doanh nghiệp giải thể, 900 doanh nghiệp tạm dừng hoạt động hoặc bị thu hồi giấy phép kinh doanh hồi năm 2018 là những thống kê khô khan về tình trạng doanh nghiệp “khai tử”. Thông báo mới đây của Sở KH&ĐT cho thấy 2 tháng qua, có 192 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới thì đã có đến 89 doanh nghiệp giải thể, 177 doanh nghiệp gửi thông báo tạm ngừng hoạt động. Cơ quan quản lý cho hay so với cùng kỳ 2018, số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường giảm 11, nhưng tăng 8 doanh nghiệp gửi thông báo tạm ngừng hoạt động và tăng 64 doanh nghiệp giải thể. Doanh nghiệp giải thể bắt buộc tăng nhiều được cho là số này thuộc diện phải rà soát theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường so với số thành lập mới liên tục tăng bất thường từ năm 2017 đến nay. Nếu năm 2017 chỉ có khoảng 500 doanh nghiệp “khai tử” thì năm 2018 đã tăng đến 3.400 doanh nghiệp và đầu năm 2019 con số doanh nghiệp rời bỏ thị trường cũng đáng báo động. Số lượng doanh nghiệp từ bỏ kinh doanh nhiều hơn con số thành lập là điều rất đáng để suy xét. Cho dù thừa nhận con số này tăng đột biến, bất thường, nhưng Sở KH&ĐT cho rằng không có gì phải lo ngại, không có gì bất ổn và không phải là dấu hiệu bất an của nền kinh tế. Ông Trần Văn Ẩn – Phó Giám đốc Sở KH&ĐT cho rằng doanh nghiệp “chết” nhiều không gây bất an bởi cơ chế thành lập rất nhanh, rất dễ. Thích thì thành lập, thử vận may. Kinh doanh hay sản xuất không được thì giải thể. Một cuộc tổng rà soát doanh nghiệp trước đây đã bỏ địa chỉ kinh doanh, bị thu hồi giấy phép nhưng chưa lập thủ tục giải thể đã được loại ra bằng cách cơ quan quản lý ra quyết định buộc giải thể… nên số lượng tăng. Không phải vì những nguyên nhân từ cơ chế, chính sách hay thủ tục hành chính khó khăn… khiến họ phải rời bỏ thị trường.

Bà Huỳnh Thị Mỹ Nhân – Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT) khẳng định sẽ chỉ trụ lại khoảng 50% số doanh nghiệp thành lập mới. Đó là chuyện bình thường của thị trường. Theo bà Nhân, việc thành lập doanh nghiệp quá dễ. Chỉ cần nộp hồ sơ, tốn mấy trăm nghìn đồng, hai ngày có giấy phép. Có người thành lập rồi giải thể năm, bảy công ty. Luật không cấm. Một khi không kiếm được việc làm, đơn hàng, không kinh doanh nổi thì bỏ. Ai cũng có thể thành lập doanh nghiệp. Vấn đề là kiếm được “cái chi” để làm ăn tồn tại mới là việc khó. Chất lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường quá thấp. Chưa kể đến khi nợ thuế thì bỏ doanh nghiệp này lập ra doanh nghiệp khác.

Cần mở cuộc điều tra, khảo sát

Không như nhận định của cơ quan quản lý. Một khi số doanh nghiệp “chết” nhiều hơn số doanh nghiệp gia nhập thị trường là điều đáng để suy xét, quan tâm trên nhiều khía cạnh. Loại ra những doanh nghiệp “ăn theo” hay “sân sau” rời bỏ thị trường một khi dự án đầu tư kết thúc, những doanh nghiệp gia nhập thị trường theo phong trào, “chín ép” thông qua các cuộc vận động lên đời thiếu năng lực cạnh tranh hoặc ngành nghề kinh doanh không còn phù hợp… thì sự “ra đi” của không ít doanh nghiệp bị tác động vì thiếu năng lực tài chính, môi trường kinh doanh “bất ổn” - những cái chết ấy sẽ không còn là một lẽ tự nhiên!

Khá nhiều cuộc tiếp xúc doanh nghiệp định kỳ gần đây (mới mở lại từ cuối năm 2018), không ít doanh nghiệp tìm đến chính quyền nêu kiến nghị họ gặp rất nhiều bất lợi khi không thể tiếp cận nguồn vốn đầu tư, thông tin thị trường, tiếp cận khoa học công nghệ. Cụ thể như một Giao thương Quảng Xưa không đủ khả năng để được bảo lãnh tín dụng vay vốn để tiếp tục dự án gỗ giai đoạn 2, một Cổ phần Đất Quảng không có nguồn nguyên liệu đất sét, không có cơ chế nào hỗ trợ hay một HTX sản xuất nông súc sản ở Quế Sơn không thể tìm được diện tích, tiếp cận vốn để mở rộng quy mô đầu tư… Thiếu đơn hàng, nợ ngân hàng, nợ thuế, doanh nghiệp Sao Mộc ở Đại Lộc đã buộc giải thể, bị xóa tên khỏi hệ thống đăng ký doanh nghiệp quốc gia và không thể phục hồi được… Những khó khăn này đã làm suy yếu nội lực bản thân doanh nghiệp, nguy cơ đứng bên bờ vực phá sản hoặc phải rời bỏ thị trường đã được báo trước.

“Có sinh ắt có tử”. Đó là quy luật thị trường. Không một chính quyền nào đủ lực để cứu hết những doanh nghiệp phải rời bỏ thị trường. Nhưng thay vì chỉ đưa ra những con số báo cáo thống kê tăng, giảm thì cần những cuộc khảo sát, phân tích hết ngọn nguồn những yếu tố bất ổn khiến doanh nghiệp giải thể, phá sản. Nghiên cứu chính các doanh nghiệp rời bỏ thị trường, đưa ra những phương thức giải quyết, giúp nhóm doanh nghiệp có nguy cơ “tử vong” cao nhất, gia tăng cơ hội sống sót, duy trì, mở rộng sản xuất kinh doanh… Rất tiếc, điều này hiện tại vẫn không thể thực hiện được. Sở KH&ĐT cho hay Phòng Đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm tổng hợp, tham mưu khảo sát, đánh giá, nhưng chưa có thời gian, nên chưa có cuộc khảo sát nào ngoài những con số thống kê. Theo bà Huỳnh Thị Mỹ Nhân – Trưởng phòng Đăng ký kinh doanh (Sở KH&ĐT) thì phải đi sâu, khảo sát mới có thể nắm hết được tình trạng doanh nghiệp, nhưng số lượng này quá nhiều, không có người khảo sát nên khó có thời gian và cơ sở dữ liệu để phân tích hiện trạng cụ thể.

TRỊNH DŨNG

.
.
.
.
.