Phòng vệ thương mại: Doanh nghiệp cần thích ứng

;
Thứ Hai, 20/05/2019, 13:15 [GMT+7]

Hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng mở ra cơ hội lớn để hàng hóa giao thương giữa các nước. Bởi vậy, doanh nghiệp trong nước nói chung, Quảng Nam nói riêng cần nắm rõ các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) để thích ứng.

Công ty CP Hồng Đào Chu Lai cho biết, sẽ thích ứng với PVTM để xuất khẩu giấy, bao bì tốt hơn trong thời gian đến. Ảnh: QUANG VIỆT
Công ty CP Hồng Đào Chu Lai cho biết, sẽ thích ứng với PVTM để xuất khẩu giấy, bao bì tốt hơn trong thời gian đến. Ảnh: QUANG VIỆT

Không thể ngoài cuộc

Tại hội thảo “Sử dụng các biện pháp PVTM trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế”, do Trung tâm Khuyến công - xúc tiến thương mại & quản lý cửa khẩu (Sở Công Thương) phối hợp với Cục PVTM (Bộ Công Thương) tổ chức cuối tuần qua, ông Tô Ngọc Sơn - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á, châu Phi (Bộ Công Thương) cho biết,  các nước ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với nước ta đã tiến hành điều tra 33 vụ chống bán phá giá, 4 vụ chống trợ cấp và 16 vụ tự vệ toàn cầu đối với Việt Nam. Con số đó mới chỉ chiếm 37% tổng số vụ việc PVTM mà Việt Nam bị điều tra. Các mặt hàng, sản phẩm nổi bật của nước ta bị các thành viên FTA điều tra gồm thép (17 vụ), sợi (2 vụ), giấy (2 vụ)... Dự báo, con số này sẽ tiếp tục gia tăng trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ được các quốc gia áp dụng ngày càng thường xuyên hơn để bảo vệ hàng hóa trong nước trước sự có mặt ngày càng nhiều của hàng hóa nhập khẩu. “Doanh nghiệp không thể đứng ngoài cuộc, cần chuẩn bị sẵn tâm thế, nguồn lực để phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, hiệp hội ngành hàng ứng phó, bảo vệ chính mình” - ông Sơn nói.

Tính đến nay, các doanh nghiệp Việt Nam đã bị điều tra 146 vụ việc PVTM từ các quốc gia Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, EU..., trong đó, có 83 vụ chống bán phá giá, 30 vụ tự vệ, 19 vụ chống lẩn tránh thuế, 14 vụ chống trợ cấp. Trong khi đó, Việt Nam đã tiến hành 11 vụ điều tra PVTM, trong đó có 4 vụ chống bán phá giá, 6 vụ tự vệ và 1 vụ chống lẩn tránh thuế; đến nay, 3/4 vụ chống bán phá giá đã có kết luận và đang trong thời kỳ áp dụng.

Bà Trịnh Hoàng Anh - Trưởng bộ phận Xuất, nhập khẩu Công ty TNHH Ducksan Vina (Khu Công nghiệp Tam Thăng, TP.Tam Kỳ) cho rằng, PVTM là khái niệm hoàn toàn mới mẻ. Trong khi đó, công ty này xuất khẩu 68 nghìn tấn vải các loại sang thị trường các nước Ấn Độ, Trung Quốc cũng như nhập hàng nghìn tấn nguyên liệu về sản xuất. Theo bà Nguyễn Hằng Nga - Phó Trưởng phòng Xử lý PVTM của nước ngoài (Cục PVTM), hiện nay thế giới có 3 hình thức PVTM là áp dụng thuế chống bán phá giá, áp dụng thuế chống trợ cấp và biện pháp tự vệ. Thời gian gần đây, các nước đang có xu hướng sử dụng nhiều biện pháp áp dụng thuế chống bán phá giá, chiếm tới 70%. “Nhiều doanh nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại, không tham gia đầy đủ vào công tác kháng kiện dẫn tới những kết quả bất lợi cho xuất khẩu nước ta. Rõ ràng, đã đến lúc các doanh nghiệp trong nước cần chuyên nghiệp, nắm rõ các quy định, ràng buộc về PVTM để khỏi phải tự loại bỏ ra khỏi cuộc giao thương chung mang tính toàn cầu” - bà Nga nói.

Thích ứng, hòa nhập

Theo bà Phạm Hương Giang - Trưởng phòng Điều tra thiệt hại và tự vệ (Cục PVTM), đến nay các nước thành viên FTA đã cam kết giảm sâu những dòng thuế nhưng sản phẩm của doanh nghiệp xuất khẩu nước ta vẫn phải đối mặt, vượt qua nhiều rào cản về xuất xứ và kỹ thuật nghiêm ngặt mới có thể hưởng các ưu đãi thuế quan. “Doanh nghiệp phải tính toán chiến lược chuyển đổi vùng nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, xuất khẩu nhằm đảm bảo các nguyên tắc xuất xứ hàng hóa. Các quy định kỹ thuật như bao gói, nhãn mác, dư lượng hóa chất, kháng sinh tối đa, quy định trong kiểm dịch sản phẩm cũng sẽ đòi hỏi doanh nghiệp chủ động thích ứng, vượt qua các rào cản hàng hóa xuất khẩu” - bà Giang nói. Bà Giang cũng nhấn mạnh rằng, song song với quá trình hội nhập, hướng tới xuất khẩu, doanh nghiệp cần trang bị đầy đủ kiến thức, quy định về PVTM. Đồng thời phải thường xuyên cập nhật thông tin để phán đoán, nắm bắt nhanh, xử lý kịp thời các vụ kiện PVTM ngay từ giai đoạn đầu, khi cơ quan điều tra của nước nhập khẩu tiếp nhận đơn kiện để chủ động đối phó.

Ông Chu Thắng Trung - Phó Cục trưởng Cục PVTM cho biết, để bảo vệ lợi ích chính đáng của các doanh nghiệp sản xuất trong nước, Việt Nam đã tiến hành điều tra, áp dụng nhiều vụ việc PVTM đối với các sản phẩm nhập khẩu của nước ngoài 5 - 6 năm qua. Việc nước ta cam kết xóa bỏ 80 - 90% số dòng thuế trong các FTA, sức ép cạnh tranh của hàng trong nước so với hàng nhập khẩu sẽ ngày càng gay gắt hơn. Đáng nói, mặt bằng tư duy, năng lực quản lý, hoạch định chiến lược của doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế so với các doanh nghiệp nước ngoài có hàng xuất khẩu vào nước ta. “PVTM là công cụ hữu hiệu duy nhất được cho phép trong FTA mà các doanh nghiệp, hiệp hội trong nước ta có thể sử dụng để bảo vệ mình, giảm áp lực cạnh tranh và có thời gian để tự điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh cho phù hợp hơn” - ông Trung nói. Theo đó, các doanh nghiệp trong nước cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tăng cường thông tin về PVTM; tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước để điều tra, giải quyết tranh chấp; đặc biệt là dự lường các khuynh hướng sản xuất, cạnh tranh hàng hóa để thích ứng.

VIỆT NGUYỄN

.
.
.
.
.