Vì sao người nuôi tôm vẫn “đốt” lịch thời vụ?

;
Thứ Sáu, 23/03/2007, 01:45 [GMT+7]

    Nhiều hộ nuôi ở thôn Kỳ Trâm (xã Bình Hải, Thăng Bình) năm nào cũng được mùa nhờ... thả tôm nuôi trước lịch !

Từ năm 2003, ngành thủy sản đã ban hành lịch thời vụ hằng năm và khuyến cáo người nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh áp dụng đúng lịch trong việc thả nuôi tôm sú. Tuy nhiên, có một thực tế là, năm nào tình trạng “đốt” lịch thời vụ vẫn diễn ra với một diện tích khá lớn. Và năm nay cũng không ngoại lệ: hơn 100ha mặt nước đã thả tôm nuôi trước lịch! Vì sao có tình trạng này?

Độ “vênh” giữa lý thuyết và thực tế(?)

Theo Sở Thủy sản, lịch nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh được xây dựng trên cơ sở kết quả của một đề tài nghiên cứu khoa học rất công phu và thực tế cũng cho thấy, rất phù hợp với điều kiện nuôi trồng thủy sản ở Quảng Nam. Theo đó, việc ban hành và chỉ đạo, khuyến cáo áp dụng nghiêm lịch thời vụ là cần thiết, nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả nghề nuôi tôm; đồng thời quản lý tốt dịch bệnh, hạn chế thấp nhất rủi ro và bảo vệ môi trường nước.

Thế nhưng, trên thực tế, từ khi ban hành lịch thời vụ đến nay, không năm nào, vụ nào người nuôi tôm trên địa bàn tỉnh lại không “đốt” lịch. Nguyên nhân của tình trạng này, một mặt là do sự chi phối của những yếu tố thị trường (theo người nuôi tôm, giá bán tôm nuôi đầu vụ luôn ở mức cao); nhưng mặt khác, quan trọng và đáng quan tâm hơn là theo kinh nghiệm của nhiều hộ nuôi tôm, ở một số vùng nuôi trong tỉnh (nhất là Hội An, Thăng Bình, Duy Xuyên), nuôi tôm trước lịch, lúc nào cũng đem lại vụ mùa bội thu! Thực tế, cũng đã xảy ra rất nhiều trường hợp, người nuôi tôm đúng lịch thì bị phá sản vì dịch bệnh; ngược lại, những người cố tình nuôi tôm trước lịch thì thắng lớn. Cũng vì điều này mà gần 5 năm qua, mặc dù ngành thủy sản và các địa phương ráo riết triển khai nhiều biện pháp quản lý lịch thời vụ, thậm chí buộc người nuôi tôm phải tháo cống, xả hồ đối với diện tích thả nuôi trước lịch, nhưng không năm nào, lại không xảy ra tình trạng hàng trăm héc ta hồ nuôi thả tôm trước lịch!

Lịch thời vụ chi tiết cho từng vùng?

Tuy chưa có con số thống kê chính thức, nhưng rõ ràng thiệt hại do số diện tích hồ nuôi bị buộc phải tháo cống vì cố tình thả tôm nuôi trước lịch trong những năm qua là rất lớn. Thiệt hại đó dĩ nhiên người nuôi tôm phải gánh chịu, nhưng không vì điều này mà các ngành chức năng và các địa phương có thể bàng quan. Đấy là chưa nói đến công tác quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường, nâng cao tính hiệu quả, tính chuyên nghiệp của nghề nuôi tôm nước lợ sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn một khi tình trạng “đốt” lịch thời vụ vẫn xảy ra phổ biến.

Tại cuộc hội thảo tổng kết thực hiện lịch thời vụ nuôi tôm nước lợ được tổ chức trước khi ban hành lịch thời vụ thả nuôi tôm vụ 1, năm 2007, nhiều hộ nuôi thắc mắc: Nếu thực hiện đúng lịch thì khi bị dịch bệnh, dẫn đến thất thu, ai sẽ là người chịu trách nhiệm bồi thường cho người nuôi tôm? (Thực tế thì dân đã từng “kêu kiện”, “bắt đền” chính quyền địa phương khi họ thất thu vì bị buộc nuôi tôm đúng lịch; trong khi những người nuôi tôm trước lịch bên cạnh họ lại được mùa). Một số ý kiến khác thì đề xuất, không nên áp dụng lịch thời vụ chung cho cả tỉnh, mà nên có lịch cụ thể cho từng vùng. Cụ thể, ở một số xã của huyện Thăng Bình, Tam Kỳ, Duy Xuyên …. do nước sông cạn kiệt sớm nên phải thả nuôi tôm sớm hơn so với lịch thời vụ hiện nay.

 Vừa qua, các địa phương đã lập biên bản, buộc tiêu hủy đối với 60ha hồ nuôi ở Tam Kỳ, 50ha ở Thăng Bình, do thả tôm nuôi  trước lịch. Điều đó cho thấy, một bộ phận người nuôi tôm vẫn dựa theo những kinh nghiệm có được từ… thực tế.

Điều đáng nói là cho đến nay, những tranh luận chung quanh lịch thời vụ vẫn chưa ngã ngũ. Ngành chức năng thì có lý của mình khi buộc mọi người nuôi tôm phải chấp hành đúng lịch thời vụ; còn các chủ hồ nuôi cũng có lý của mình, xuất phát từ kinh nghiệm thực tế. Vì thế, tình trạng “đốt” lịch vẫn xảy ra phổ biến ở vụ nuôi tôm này. Trong khi đó thì bà Phạm Thị Hoàng Tâm, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp (Sở Thủy sản) cho biết: “Hiện cơ quan chuyên môn chưa thể xây dựng lịch thời vụ cụ thể cho từng vùng”.

Như thế, có thể thấy rằng, một khi đề xuất của người nuôi tôm chưa được đáp ứng, hoặc ngành thủy sản chưa tháo gỡ một cách thuyết phục những thắc mắc của bà con, thì những năm đến, tình trạng “đốt” lịch thời vụ nuôi tôm sẽ khó được cải thiện. Và dĩ nhiên, thiệt hại không đáng có vẫn xảy ra khi người nuôi tôm cố tình thả tôm nuôi trước lịch.

THANH MINH

.
.
.
.
.