Cần điều tiết hợp lý nguồn nước

TRẦN NGUYỄN |

Thiếu nguồn lực đầu tư, tu bổ công trình dự trữ nước và lúng túng trong chia sẻ quyền lợi sử dụng nước trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn là các thách thức mà Quảng Nam đã, đang đối mặt.

Chia sẻ nguồn nước từ nơi thừa chuyển sang chỗ thiếu đang được cân nhắc, tính toán. Ảnh: T.H
Chia sẻ nguồn nước từ nơi thừa chuyển sang chỗ thiếu đang được cân nhắc, tính toán. Ảnh: T.H

Đài Khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ nhận định, trên vùng trung lưu sông Vu Gia – Thu Bồn, dòng chảy thiếu hụt từ 20 - 45% so với trung bình nhiều năm. Do thiếu hụt lượng nước từ thượng lưu và triều cường mạnh nên khu vực hạ lưu sông này thiếu nước cục bộ. Theo các chuyên gia thủy lợi, hàng năm, trong mùa khô, thủy điện Đắk Mi 4 đã lấy đi của sông Vu Gia từ 1,2 - 1,4 tỷ mét khối nước.

Tại hội nghị giải trình của Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường Quốc hội với chủ đề “An ninh nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt và quản lý an toàn hồ, đập”, ngày 17.8, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng cho biết, nhiều nơi xảy ra tình trạng mất cân đối nước cho sản xuất, sinh hoạt khá thường xuyên theo không gian và thời gian. Khâu quản trị nước còn hạn chế, chưa điều tiết hiệu quả nguồn nước từ nơi thừa sang nơi thiếu hay việc tích trữ nước vào mùa mưa đề phòng hạn hán. Mặt khác mâu thuẫn trong chuyển nước từ sông Vu Gia sang sông Thu Bồn đã làm giảm lượng chảy về hạ lưu của sông Vu Gia.

Theo Bộ TN-MT, năng lực khai thác công trình thủy lợi hiện chưa đáp ứng yêu cầu. Lượng nước dồi dào nhưng hạ tầng kỹ thuật chưa đảm bảo để tích nước, hiệu quả sử dụng nước thấp, gây thất thoát rất lớn. Ủy ban Khoa học công nghệ và môi trường cho rằng, cần có giải pháp quản lý, sử dụng nước một cách tổng thể và bền vững; điều chuyển nước từ nơi thừa sang nơi thiếu hợp lý. Người dân tiếp cận được nguồn nước sạch với chi phí hợp lý. Do vậy, các địa phương cần thực hiện phương châm “4 tại chỗ” (sinh thủy tại chỗ; giữ nước tại chỗ; bảo vệ tại chỗ; điều hành, vận hành, phân phối tại chỗ). Liên quan đến nguồn nước, Quốc hội đã ban hành các đạo luật như: Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Khí tượng thủy văn, Luật Phòng chống thiên tai.

Để quản lý lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn, chính quyền tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng đã thành lập Ban Điều phối chung nhằm giải quyết các vấn đề liên tỉnh, liên vùng, thỏa thuận được các nguyên tắc cơ bản để quản lý tổng hợp lưu vực sông và vùng bờ biển. Thông qua cơ chế điều hành nhất quán, chính quyền 2 địa phương chủ động ứng phó khẩn cấp tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Điển hình, với hồ thủy điện Đắc Mi 4, không huy động nhà máy xả nước về sông Thu Bồn nhằm giữ lại nguồn nước hiện có trong hồ để chống hạn, giảm mặn, cấp nước cho hạ du sông Vu Gia. Phân bổ nguồn lực đầu tư nâng cao trình các hạng mục dự án chỉnh trị dòng sông...

TAGS