Chống hạn ở Duy Xuyên

VĂN SỰ |

Thời điểm này, nhiều cánh đồng lúa ở Duy Xuyên bắt đầu bước vào thời kỳ làm đòng và trổ, thế nhưng nhiều cánh đồng đang thiếu nước tưới nghiêm trọng.

Nhiều đồng lúa thiếu nước tưới

Bà Nguyễn Thị Hạnh ở thôn Chiêm Sơn (xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên) có 4 sào lúa đang thời kỳ trổ đòng. Tuy nhiên, hiện các chân ruộng đều thiếu nước. Bà Hạnh cho biết: “Khoảng 10 ngày nay nắng nóng tiếp tục kéo dài khiến nước trên các con đập cạn kiệt dần. Mấy đám ruộng của tôi nằm ở khu vực cuối kênh nên phải chịu cảnh khô nứt nẻ. Thời điểm lúa trổ đòng này là giai đoạn quyết định nhất đến năng suất, vậy mà chừ nhiều diện tích đã bị úa vàng. Nếu những ngày tới thời tiết vẫn diễn biến bất lợi thì sản lượng lúa tụt giảm mạnh là điều khó tránh khỏi”.

Lắp đặt máy bơm dã chiến tại khu vực Cầu Thấn (xã Duy Phước) để bơm nước ngọt lên hòa với nước mặn.Ảnh: VĂN SỰ
Lắp đặt máy bơm dã chiến tại khu vực Cầu Thấn (xã Duy Phước) để bơm nước ngọt lên hòa với nước mặn.Ảnh: VĂN SỰ

Những ngày gần đây, nhiều cánh đồng ở xã Duy Sơn lâm vào cảnh thiếu nước nghiêm trọng. Trao đổi với phóng viên Báo Quảng Nam, ông Văn Bá Năm – Trưởng phòng NN&PTNT huyện Duy Xuyên cho biết, vì không có các hồ chứa thủy lợi quy mô vừa và lớn nên toàn bộ diện tích đất sản xuất nông nghiệp của xã Duy Sơn đều trông chờ vào nguồn nước từ hệ thống đập dâng. Thế nhưng, giữa tháng 7 dương lịch đến nay do mực nước trên hệ thống đập dâng của địa phương thiếu hụt nghiêm trọng khiến ít nhất 250ha lúa đang trong thời kỳ làm đòng - trổ bị khô hạn nặng. Trong đó, hơn 100ha lúa trên địa bàn thôn Trà Kiệu Tây và Chiêm Sơn thuộc diện “báo động đỏ”.

Tại xã Duy Thu, nhiều cánh đồng lúa cũng gặp cảnh tương tự. Ông Phan Văn Hùng – một người dân ở thôn Tĩnh Yên lo lắng: “Hiện nay mực nước của hồ chứa Hóc Kết tụt giảm 1,5m so với cùng kỳ năm ngoái. Bây giờ mới giữa vụ hè thu mà 3 sào lúa của tôi đã bị khô hạn. Thời gian tới, nếu trời không mưa, hồ chứa ấy không được bổ sung nguồn nước một cách kịp thời thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến quá trình trổ đòng, thụ phấn, phơi màu”. Đâu chỉ ông Hùng, hàng trăm hộ dân khác ở địa phương này cũng đang phập phồng lo cho 600 sào lúa của mình trước tình trạng hồ chứa nước Hóc Kết ngày càng cạn kiệt. Trong khi đó, tại xã Duy Trung, mực nước của hồ chứa Cây Sơn đã giảm hơn 1m so với hồi đầu vụ. Theo ông Văn Bá Năm, từ nay đến cuối tháng 8, nếu hồ chứa Cây Sơn tiếp tục tụt xuống mực nước chết thì 1.200 sào lúa của Duy Trung bị giảm mạnh năng suất, thậm chí mất trắng là điều rất dễ xảy ra, nhất là đối với những chân ruộng nằm trên địa bàn thôn Nam Thành. Ông Năm cũng cho biết thêm, trong vòng 20 ngày trở lại đây, mặn thường xuyên xâm nhập sâu vào hạ lưu sông Thu Bồn với nồng độ 2 - 3 phần nghìn khiến trạm bơm 19.5 vận hành rất èo uột. Ông Năm nói: “Do 3 tuần nay trạm bơm này hoạt động cầm chừng nên nguồn nước ngọt cung ứng cho 400ha lúa ở xã Duy Phước và Duy Vinh đang bị thiếu hụt, ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng của cây trồng, nhất là thời điểm này nhiều cánh đồng lúa đang trổ đòng lác đác”.

Ra quân nạo vét tuyến kênh chính thuộc hồ chứa nước Vĩnh Trinh.
Ra quân nạo vét tuyến kênh chính thuộc hồ chứa nước Vĩnh Trinh.

Nỗ lực giải cứu

Chi hơn 1,6 tỷ đồng chống hạn
Theo ông Văn Bá Năm - Trưởng phòng NN&PTNT Duy Xuyên, từ đầu vụ hè thu 2013 đến nay, do nắng nóng hoành hành trên diện rộng nên toàn huyện đã có khoảng 2.200ha lúa bị khô hạn nặng, tập trung chủ yếu tại xã Duy Châu, Duy Sơn, Duy Tân, Duy Thu, Duy Phước, Duy Phú, Duy Trung. Để chống hạn cho số diện tích trên, chính quyền và các hợp tác xã nông nghiệp ở địa phương đã đầu tư hơn 1,6 tỷ đồng mua nhiên liệu, trả tiền điện vận hành hàng chục máy bơm dã chiến và nạo vét hồ chứa, hệ thống kênh mương, gia cố hàng trăm đập dâng, đập bổi. Ông Năm nói: “Nếu trong thời gian tới khô hạn lại diễn ra khốc liệt thì huyện Duy Xuyên sẽ tiếp tục chi thêm 1 tỷ đồng để thực hiện các biện pháp đối phó. Tuy nhiên, do ngân sách địa phương gặp khó khăn nên đang xin UBND tỉnh xem xét hỗ trợ khoản kinh phí này”.

Những ngày qua ngành nông nghiệp huyện Duy Xuyên và chính quyền các địa phương đã tập trung mọi nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chống hạn tối ưu. Ông Văn Bá Năm cho biết, để chủ động cung ứng nguồn nước tưới cho 250ha lúa bị khô hạn nặng ở xã Duy Sơn, các đơn vị liên quan đã tiến hành lắp đặt một số máy bơm dã chiến hút nước từ hệ thống kênh chính bắc Phú Ninh đưa về ruộng. Đồng thời xả nước hồ chứa Phú Lộc xuống suối rồi dùng máy bơm tải lên các cánh đồng lúa của thôn Chiêm Sơn và Trà Kiệu Tây. Cạnh đó, ngành chức năng yêu cầu Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp 1 Duy Trung chi viện một tổ máy hút nước từ sông Bà Rén (tại khu vực Cầu Chìm) để chuyển lên cứu những chân ruộng đang khát của xã Duy Sơn.

Để nhanh chóng giải tỏa tình trạng thiếu hụt nguồn nước cho 400ha lúa của xã Duy Phước và Duy Vinh, những ngày gần đây, huyện Duy Xuyên quyết định vận hành trạm bơm 19.5, đồng thời lắp đặt nhiều máy bơm dã chiến tại khu vực Cầu Thấn hút nước ngọt từ các ao hồ, đầm phá lên hòa với nước mặn sao cho nồng độ mặn xuống dưới 0,8 phần nghìn rồi đưa về các tuyến kênh tưới cho những cánh đồng. Theo ông Văn Bá Năm, để đảm bảo nguồn nước tưới cho 1.800 sào lúa ở xã Duy Thu, Duy Trung từ nay cho đến cuối vụ hè thu 2013, ngoài việc tiến hành nạo vét hồ chứa Hóc Kết, Cây Sơn, ngành nông nghiệp huyện và chính quyền 2 địa phương trên đang tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong việc sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý và thực hiện tưới khoa học. Ông Năm nói: “Thời điểm này, chiều tối trời có mưa dông lớn và kéo dài thì chúng tôi yêu cầu lực lượng thủy nông viên lập tức cắt việc xả nước từ hồ chứa Hóc Kết, Cây Sơn để dành nguồn nước cung ứng cho cây lúa khi nắng hạn gay gắt”.

Quế Phước mong chờ đập thủy lợi
Quế Phước là xã duy nhất của huyện Nông Sơn đến nay vẫn chưa có đập thủy lợi. Từ trước đến nay, người dân nơi đây trồng lúa, sản xuất hoa màu hoàn toàn lệ thuộc vào nước trời. Khi thời tiết thuận lợi, khí hậu ôn hòa, nước đủ cung cấp cho sự phát triển của cây trồng thì cuộc sống bà con cũng no ấm; còn gặp lúc nắng hạn kéo dài coi như mất trắng. Theo thống kê, toàn xã Quế Phước có tổng cộng 637 hộ dân, trong đó 93% sinh sống dựa vào nông nghiệp, tỷ lệ hộ nghèo chiếm đến 67%. Ông Nguyễn Minh Chước, một người dân trong xã, bộc bạch: “Không chủ động được nguồn nước khiến việc sản xuất nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Mỗi khi khô hạn chúng tôi đứng nhìn cây lúa, hoa màu chết dần nhưng không làm gì được. Bà con ở đây nghèo phần đông cũng chính vì lý do thất thu trong việc sản xuất nông nghiệp”.

Hiện nay, diện tích trồng lúa của xã khoảng chừng 50ha; ngoài ra một phần diện tích trồng cây hoa màu nhưng không có nước tưới nên hiệu quả thấp. Nhiều lao động trẻ nơi đây bỏ xứ đi phương xa làm ăn vì không thể bám trụ ở miền quê thường xuyên khô hạn này. Trao đổi với chúng tôi, ông Lương Văn Bá - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Quế Phước là một xã nghèo, người dân phần đông sống bằng nghề nông nhưng điều kiện không thuận lợi khiến việc phát triển kinh tế nông nghiệp gặp rất nhiều trở ngại, nhất là không có đập thủy lợi để điều tiết, cung cấp nước cho sản xuất. Người dân rất mong xây dựng đập thủy lợi Cây Chò để việc canh tác thuận lợi hơn”.(DUY THÁI)

VĂN SỰ