Cảnh báo lừa đảo lao động vào bãi vàng

LYNH THOẠI |

Thời gian qua, đã có nhiều vụ thiếu niên bị lừa vào lao động tại bãi vàng các huyện miền núi của tỉnh. Hầu hết nạn nhân từ phía Bắc vào và phần lớn là người dân tộc thiểu số...

Cuối tháng 4 vừa qua, theo lời khai, hai phu vàng nhí Mông Thị Khất và Lò Thị Xí (15 tuổi), băng rừng suốt 6 tiếng để tới Công an huyện Nam Giang kêu cứu vì đã bị bóc lột sức lao động tại bãi vàng. Sau khi lấy lời khai, Công an tỉnh đã hỗ trợ tiền xe để đưa 2 em về nhà, ở bản Phia Khăm 2, xã Bắc Lý, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An. Theo lời kể, vài tháng trước có một người phụ nữ vào bản rủ rê hai em vào Nam kiếm việc làm “việc nhẹ lương cao, suốt ngày ở trong mát thôi”. Tin lời, cả hai theo người phụ nữ di chuyển trên nhiều chuyến xe đò vào Quảng Nam, rồi sau đó đến điểm cuối cùng là xã Phước Thành, huyện Phước Sơn. Tại đây, các em đã lao động được khoảng hơn 2 tháng tại bãi vàng của Công ty TNHH Phước Minh, do ông Ngô Văn Quang làm chủ. “Bọn em làm việc cả ngày, lúc xuống hầm, lúc đãi vàng trong trại, lại thường xuyên bị đánh đập. Không chịu nổi kiểu lao động khổ sai, chúng em bàn nhau tìm cách trốn thoát. Tranh thủ lúc sơ hở, cắt rừng mà chạy” - Khất và Xí khai với Công an huyện Nam Giang. Hai em còn tiết lộ, trong bãi vàng có hàng chục phu vàng cùng độ tuổi chưa thể trốn thoát.

Truy quét vàng tặc tại các huyện miền núi. Ảnh: L.T
Truy quét vàng tặc tại các huyện miền núi. Ảnh: L.T

Đại tá Nguyễn Giới - Trưởng Công an huyện Phước Sơn cho biết: “Về việc hai em khai còn có nhiều lao động trẻ em trong bãi vàng này, chúng tôi đã cử cán bộ phối hợp cùng phòng LĐ-TB&XH kiểm tra. Qua thực tế, một số em không có giấy tờ tùy thân nên chưa thể xác định được tuổi, đang chờ người nhà vào xác minh. Trong khi đó, công ty khai thác vàng cam kết sử dụng lao động từ 18 tuổi trở lên; một số trường hợp lao động không đủ tuổi, công ty đã không nhận hoặc cho tá túc thời gian rồi về”.

Được biết, một số công ty và chủ các bãi vàng có đội quân chim xanh, chuyên đi “tuyển quân” lao động ở các tỉnh miền núi phía Bắc. Nhiệm vụ của các đối tượng này là tuyển về cho các “vàng tặc” và ăn chia tính theo đầu người. Đối tượng mà đội quân này thường nhắm tới là đồng bào các dân tộc thiểu số ở tỉnh Nghệ An, nơi cuộc sống còn rất nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn thấp, cộng với bản tính thật thà và những lời đường ngọt “việc nhẹ lương cao”, đã lôi kéo nhiều thiếu niên nơi đây vào lao động khổ sai ở các bãi vàng.

Còn nhớ vào đầu tháng 4.2014, đoàn phu vàng khoảng 100 thanh thiếu niên quê ở miền tây tỉnh Nghệ An băng rừng, đi bộ suốt gần một ngày để bỏ trốn khỏi bãi vàng cũng của Công ty TNHH Phước Minh. Họ là những phu vàng người dân tộc Khơ Mú, đi bộ hơn 50 cây số để ra thị trấn Khâm Đức. Dọc đường đi, những phu vàng hô lớn “anh em ơi, tự do rồi, đói cùng về thôi…”. “Lương tháng họ không trả, có người bị nợ lương từ năm ngoái. Bọn em trốn thế này, bảo vệ bắt được đánh có người nằm liệt giường. Làm trong hầm vàng sâu nhưng không có máy thổi ngạt khiến nhiều người bị xỉu. Ăn uống chỉ là cơm thừa canh cặn” - một trong những phu vàng bỏ trốn lúc đó nói. Hơn một tháng sau cuộc bỏ trốn gây náo loạn huyện Phước Sơn của hàng trăm phu vàng, cho rằng nơi làm việc chính là “địa ngục trần gian”, bốn thiếu niên người dân tộc Khơ Mú quê ở huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) cũng bỏ trốn khỏi bãi vàng của công ty này. Bốn em gồm Seo Văn Viềng, Cụt Văn May, Cụt Văn Tuột và Cụt Buôn Hương lúc đó chỉ mới 15 - 16 tuổi đã băng rừng, đi bộ suốt 4 ngày đêm mới ra được thị trấn Khâm Đức.

Hiện không thể thống kê được có bao nhiêu phu vàng đang làm việc tại các huyện miền núi, tuy nhiên theo một số người dân tại địa phương, phần lớn là người Nghệ An vào. Do việc sử dụng lao động trái phép nên chủ bãi không đăng ký tạm trú, vì vậy không biết được con số chính xác. Nhận được phản ánh, nhiều lần các ngành chức năng quyết tâm truy quét, kiểm tra về việc sử dụng lao động trẻ em ở các bãi vàng nhưng không thành công. “Mình chưa vào tới bãi thì họ đã biết rồi. Lúc đó những lao động bất hợp pháp, chưa đủ tuổi sẽ được đem đi giấu. Rất khó để kiểm soát” - một lãnh đạo huyện Phước Sơn chia sẻ.

LYNH THOẠI