Cháy như... cồn

NGUYỄN ĐIỆN NAM |

Cho đến ngày hôm nay và nhiều ngày tới nữa, chuyện vỡ nợ - đòi nợ Nhà máy cồn ethanol Đại Tân (Đại Lộc) của Công ty CP Đồng Xanh vẫn còn gây ra những dư chấn. Con số nợ chủ yếu từ các chủ nợ phản ảnh mà chưa có xác nhận nào từ phía công ty, là 700 hay 900 tỷ đồng? Nhưng điều đáng quan tâm là công ty nợ ai và hệ lụy của nó.

Số nợ lớn nhất của Công ty Đồng Xanh theo báo chí phản ánh, thuộc về ngân hàng (Techcombank), đâu khoảng 500 tỷ đồng. Món nợ này tạm cho là có một chủ (dù là ngân hàng cổ phần), còn hàng loạt món nợ khác được liệt kê cho thấy khá nhiều loại chủ nợ, từ công nhân sản xuất của công ty, người bán hóa chất, bán than, đến nông dân trồng sắn và người buôn sắn… Đấy là chưa kể nợ dây chuyền khi các chủ nợ này lại đi vay, mượn.

 Không phải sự tác động lớn hay nhỏ phụ thuộc vào số nợ, mà còn ở đối tượng nhiều hay ít. Chẳng hạn với công nhân, hệ lụy là thất nghiệp lại bị nợ lương, nợ bảo hiểm xã hội (Báo Quảng Nam từng phản ánh về các cuộc đình công, lãn công để đòi nợ của công nhân). Ở phía nông dân trồng sắn, nợ tuy ít nhưng tác động không nhỏ, kéo theo nhiều nỗi xót xa, thất vọng ê chề. Theo chúng tôi, việc thỏa thuận xử lý nợ như thế nào đang bức bách cần bàn tay can thiệp của chính quyền, các cơ quan chức năng để đảm bảo việc đòi nợ không cháy như cồn, biến thành điểm nóng ảnh hưởng an ninh trật tự.

Ra đời và đi vào hoạt động mới hơn 2 năm (từ 2.4.2010), Nhà máy cồn ethanol Đại Tân của Công ty CP Đồng Xanh nhận được sự kỳ vọng rất lớn của nông dân lẫn chính quyền địa phương. Những dòng xăng sinh học E5 xuất xưởng làm nhiều người phấn khởi. Rồi công ty này từng ôm ấp giấc mộng vươn xa, mở rộng, tính mua lại cơ sở của Công ty phân bón Quảng Nam để nâng cấp, sửa chữa, đầu tư sản xuất cồn công nghiệp. Nông dân trồng sắn của Quảng Nam và nhiều tỉnh khác đều khấp khởi mừng. Ai ngờ, bốc như cồn thì cũng cháy như cồn.

Từ câu chuyện của Nhà máy cồn ethanol Đại Tân, nhìn lại những nhà máy khác đã dựng lên rồi… bốc đi như nhà máy dứa, nhà máy đường, nhà máy bông vải, cho thấy sự bấp bênh của ngành công nghiệp chế biến, phụ trợ cho sản xuất nông nghiệp. Tìm đầu ra cho nông sản, gắn sản xuất nông nghiệp với chế biến là bài toán nan giải nhưng không thể không tìm cách tháo gỡ. Nếu chỉ làm theo kiểu phong trào khi lên khi xuống, để những nhà máy... bốc cháy như cồn thì chuyện phát triển bền vững còn lâu mới đạt được. Và, hệ lụy là nông sản vẫn loay hoay tìm đầu ra, sản xuất cứ manh mún, nhỏ lẻ, tự cung tự cấp.

NGUYỄN ĐIỆN NAM