Ô tô và ngân sách

H.Q |

Các hãng ô tô đang bước vào cao điểm cạnh tranh bán hàng mùa tết, nhưng sau mỗi lời mời chào trên phương tiện truyền thông, lại nghe phản hồi như những lời than vãn của khách hàng về giá. Mơ ước về một chiếc ô tô du lịch vừa túi tiền của người Việt vẫn còn rất xa xôi. Nhiều tờ báo dịp này đã phân tích rằng chuyện thuế phí ô tô vẫn còn cao... một cách bền vững, khiến giá ô tô du lịch đến 9 chỗ ngồi ngất ngưởng, dù bây giờ đã có hẳn một hãng xe thương hiệu trong nước.

Rào cản thuế với một trong những mục tiêu là xây dựng nền công nghiệp ô tô trong nước, sẽ giảm có lộ trình cùng với tỷ lệ nội địa hóa của những nhà sản xuất và lắp ráp ô tô cũng được báo chí “nhắc lại”. Tại diễn đàn công nghiệp hỗ trợ 2019 với chủ đề “Doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi sản xuất ô tô toàn cầu” vừa qua, nhiều cơ quan báo chí dẫn số liệu rằng tỷ lệ nội địa hóa đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi hiện rất thấp. Mục tiêu đề ra là tới 2005, tỷ lệ nội địa hóa đạt 40%, đến năm 2010 đạt 60% nhưng nay chỉ đạt bình quân khoảng 7 - 10%. Số liệu đó một phần đã cho thấy ngành công nghiệp ô tô trong nước vẫn chưa thể lớn mạnh như lộ trình đặt ra, nên vẫn đang cần biện pháp bảo hộ của Nhà nước bằng công cụ thuế. Ví như Nghị định sửa đổi bổ sung Nghị định 125 năm 2017 mà Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ sắp tới sẽ có nhiều chính sách được sửa theo hướng tạo thuận lợi hơn cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước, đáng chú ý là quy định thuế suất 0% đối với linh kiện, phụ tùng ô tô.

Thuế, phí từ ô tô hằng năm đã đem về cho Nhà nước nguồn thu ngân sách lớn. Tại Quảng Nam, số thu từ ô tô chiếm đến 52% thu nội địa (năm 2019) với kế hoạch đặt ra gần cả chục nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, bên cạnh sự hào hứng với nguồn thu này, những năm gần đây ngân sách của tỉnh còn phải thấp thỏm và phụ thuộc. Năm nay theo dự báo, sẽ khó hoàn thành kế hoạch thu ngân sách, nguyên nhân chủ yếu là nguồn thu ô tô sụt giảm. Nếu điều đó xảy ra thì đây là lần thứ 2 Quảng Nam không hoàn thành kế hoạch thu (lần đầu vào năm 2012), cũng nguyên nhân là hụt thu từ ô tô. Người dân có thể chia sẻ về sự khó khăn của ngành ô tô và cũng đặt kỳ vọng về khả năng cạnh tranh của nền công nghiệp ô tô trong nước, để giá ô tô du lịch có thể rẻ hơn, còn chính sách thuế có thể thay đổi, ít nhất là bớt “gay gắt” với người tiêu dùng.

Mơ ước có một chiếc xe du lịch “đúng giá” thật ra rất chính đáng với người dân, khi chất lượng cuộc sống giờ đây đã được nâng cao và ô tô chỉ là phương tiện đã ở mức phổ biến với nhiều nước. Vì thế, với chính sách thuế, phí hiện nay, sẽ có rất nhiều người nghĩ rằng, nguồn thu ngân sách không thể cứ nhắm vào ô tô, mà thật ra là nhắm vào người tiêu thụ ô tô. Đó là phép tính không công bằng giữa mức đóng góp ngân sách của người dân với nhu cầu của họ cần được đáp ứng trong một xã hội phát triển.