Từ kỳ bí sang đương đại

C.B.L |

Vở múa đương đại “Palao” sẽ bắt đầu trình diễn tại Trung tâm biểu diễn Lune Hội An từ tháng 11. Thông tin này được nhiều cơ quan truyền thông loan tải hôm qua tiếp sau cuộc họp báo chính thức giới thiệu vở diễn do Công ty Cổ phần Lune Production tổ chức. “Palao”, theo tiếng Chăm, có nghĩa là “buông, thả trôi, để đón nhận những điều mới mẻ”.

Giải thích từ phía Ban tổ chức đã hé lộ những cách tân của vở diễn, dù đích đến cuối cùng vẫn là muốn tái hiện đời sống văn hóa dân tộc Chăm vốn dĩ kỳ bí. Và như vậy, khán giả có thể hồi hộp chờ đón những thông điệp mới thông qua góc nhìn nghệ thuật và âm nhạc đương đại. Khoan đề cập những “rủi ro” trong cách khai thác, sử dụng chất liệu mà vở múa Chăm đương đại sẽ thể hiện, chỉ xét ở góc độ khai phá trong nghệ thuật, khán giả có quyền kỳ vọng.

Dĩ nhiên, chất lượng của vở diễn đến đâu, có “mang đậm nét văn hóa Chăm” hay không…, sẽ còn phải chờ phản hồi đa chiều. Nhưng riêng với góc độ quảng bá giá trị văn hóa Chăm, sân khấu lớn của Lune cần được cổ vũ ở một điểm đến đặc biệt như Hội An.

Lâu nay, tại khu di tích Chăm Mỹ Sơn - di sản văn hóa thế giới, các chương trình biểu diễn nghệ thuật vẫn luôn “sáng đèn”. Mỗi ngày, có 3 suất diễn tại nhà biểu diễn (tùy thời điểm lại tăng 1 suất diễn, như hồi tháng 6.2017). Lại có thêm 2 suất diễn nữa mở ngay chân tháp G, sau khi dự án trùng tu được các chuyên gia Italia hoàn tất. Tính ra, có ít nhất 1.600 lượt khách đã “kết nối” với nghệ thuật Chăm mỗi ngày bên trong khuôn viên khu di tích.

Biểu diễn nghệ thuật ngay tại khu đền tháp Chăm linh thiêng luôn tạo được sự tin cậy về chất lượng. “Chúng tôi tập trung hình thành sản phẩm du lịch có chiều sâu, đáp ứng sự đa dạng về dịch vụ” - ông Nguyễn Công Khiết, Phó trưởng ban quản lý di sản văn hóa Mỹ Sơn đánh giá. Những trích đoạn lễ hội Chăm, múa cung đình, múa tôn giáo được dàn dựng. Các nhà nghiên cứu nghệ thuật đã tìm thấy sự giao thoa ảnh hưởng văn hóa Chăm trong văn hóa vật thể và phi vật thể người Việt miền Trung, với những nhạc cụ đặc trưng: trống ginăng, baranưng, kèn saranai, đàn kaní… “Sẽ giúp những ai một lần đến Mỹ Sơn cảm nhận rõ hơn về những giá trị độc đáo của nền văn hóa phi vật thể Champa”, lời giới thiệu ngắn gọn nhưng đủ sức gợi mở về chương trình biểu diễn ở Mỹ Sơn.

Nói đến nghệ thuật Chăm, người ta nghĩ ngay đến điệu apsara cùng tiếng kèn saranai. Khi lão nghệ nhân Trượng Tốn qua đời, tiếng kèn ma mị ấy được truyền lại cho người học trò Chăm, anh Thiên Sanh Vũ. Liệu sẽ có một sự thay đổi lớn trong cách diễn đạt, khi vở múa “Palao” được dàn dựng theo lối đương đại? Nếu được công chúng chấp nhận, thì đây là cửa ngõ mới để văn hóa Chăm ra với quảng đại thế giới.

C.B.L