Đọc Chuyện làng

NGUYỄN TẤN ÁI |

Tập văn Chuyện làng của Phạm Lâm (NXB Hội nhà văn, 2020) ra đời trong đại dịch Covid-19, một thời điểm không thích hợp?

 

Vậy mà, như một chuyện lạ, nhiều bạn đọc hân hoan đón nhận và chúc mừng. Bản thân sự chào đón ấy đã nói lên ý nghĩa tập sách. Đây có lẽ là công trình ghi nhận đầu tiên về vùng văn hóa Hiệp Đức do một tác giả biên soạn, ghi chép.

Tập văn Chuyện làng của Phạm Lâm với tôi là một bất ngờ lý thú. Bất ngờ với tính phong phú của công trình. Gần 200 trang sách, với đủ thể loại: khảo cứu, ký sự, ghi chép, anh đã đề cập nhiều chuyện mới lạ về đất về người với thời gian văn học ngót ba trăm năm. Nội dung ấy, công việc ấy thường phải của một tập thể chấp bút và do địa phương chỉ đạo, lên kế hoạch. Vậy mà, chỉ mình anh, lặng lẽ đi và viết. Đứa con tinh thần lặng lẽ ấy đã vạm vỡ chào đời!

Lý thú bởi Chuyện làng đã đem lại nhiều hồi cố với tôi, người cũng có quyền tự hào về sự có mặt của tổ tiên dòng họ gần bốn trăm năm trên mảnh đất này. Những sự tích của một vùng đất cứ lần lượt hiện lên: Bà Trà Linh, Gành Tiên và Nước Mắt, Trần Bình và mãnh hổ, Sự tích lễ Mục đồng cầu bông... cho đến Ngôi nhà cổ của gia chủ họ Lê.

Vùng đất thân thuộc xưa lại thêm một lần thân thương với hồn cốt, tâm tình quê hương. Tôi nghĩ những chuyện làng ấy cần lắm cho hành trang của mỗi người dân quê xứ, để những người làm cha làm mẹ bớt nhọc nỗi thon thót giật mình khi lớp lớp cháu con cồng kềnh hành trang vào thế kỷ mới mà thiếu bóng dáng quê hương.

Chuyện làng cũng kịp bổ sung vào sự tích quê xứ những tiếp nối: cụ Lê Ý hay thơ, Làng Ông Tía, Lê Công Ôn và một tấm lòng... Lớp văn hóa trầm tích xưa lại được bồi đắp bằng những hạt phù sa ngày mới.

Đọc Chuyện làng của Phạm Lâm, hiểu thêm về một lẽ: Chuyện văn đâu chỉ là chuyện chương, văn còn là và cơ bản là chuyện của những điều tâm huyết!

Phạm Lâm từng là người làm chính trị, hưu hạ, anh trở thành người bạn thân thiết của văn nghệ với mười lăm năm chủ nhiệm CLB thơ Sông Tranh. Bằng tập sách công phu và tâm huyết này, chắc chắn bạn văn chào anh với lòng trân trọng dành cho một nhà văn.

Với anh, có lẽ đây là món quà tinh thần ý nghĩa nhất!