Lần đầu tiên chụp được hố đen vũ trụ

;
Thứ Sáu, 12/04/2019, 15:35 [GMT+7]

(QNO) - Đây được xem là một thành tựu mang tính bước ngoặt trong ngành vật lý thiên văn.

Bức ảnh đầu tiên về hố đen vũ trụ vừa được công bố. Ảnh: Courtesy Image
Bức ảnh đầu tiên về hố đen vũ trụ vừa được công bố. Ảnh: Courtesy Image

Lễ công bố bức ảnh hố đen lần đầu tiên được chụp đồng loạt diễn ra ở Washington, Brussels, Santiago, Thượng Hải, Đài Bắc và Tokyo vào ngày 10.4 vừa qua.

Đây là kết quả của dự án quan sát trực tiếp khu vực xung quanh một hố đen bằng kính viễn vọng chân trời sự kiện (EHT) - một chương trình quan sát thiên văn tập trung vào các lỗ đen siêu lớn nằm ở trung tâm các thiên hà.

Dự án bắt đầu cách đây 7 năm thông qua sự hợp tác quốc tế bao gồm khoảng 200 nhà khoa học và nhà vật lý thiên văn toàn cầu nhằm nỗ lực quan sát trực tiếp môi trường của lỗ đen.

Hình ảnh hố đen trên được chụp từ 8 kính viễn vọng vô tuyến trên toàn cầu được kết nối với nhau. Dự án cho phép đo kích cỡ các vùng phát sáng của 2 hố đen cực lớn nằm ở trung tâm dải thiên hà khổng lồ Messier 87 (M87), thuộc siêu thiên hà Xử Nữ (Virgo), cách trái đất khoảng 55 triệu năm ánh sáng. Hố đen của M87 có đường kính 40 tỷ kilomet, lớn gấp 3 triệu lần trái đất, được các nhà khoa học ở EHT gọi là hố đen quái vật.

Các nhà khoa học cho biết, hố đen này trông chính xác như những gì thuyết tương đối của nhà vật lý học nổi tiếng Albert Einstein dự đoán cách đây hơn 1 thế kỷ, tiên đoán sự tồn tại của hố đen vũ trụ. 

Công trình của dự án EHT có thể giải thích các định luật hấp dẫn và mối quan hệ của chúng với các lực tự nhiên khác cũng như khởi đầu giải đáp những bí ẩn của hố đen vũ trụ.

Các nhà khoa học công bố hình ảnh của lỗ đen tại cuộc họp báo sáng 10.4 ở Washington (Mỹ) - Ảnh: REUTERS
Các nhà khoa học công bố hình ảnh của lỗ đen tại cuộc họp báo sáng 10.4 ở Washington (Mỹ). Ảnh: Reuters

Hố đen vừa được chụp là các thực thể thiên thể cực kỳ đặc với các trường hấp dẫn mạnh đến mức không có vật chất hay ánh sáng nào có thể thoát ra, khiến chúng cực kỳ khó quan sát mặc dù có khối lượng vĩ đại.

“Đây là một ngày vĩ đại của ngành vật lý thiên văn. Chúng tôi nhìn thấy thứ không thể nhìn thấy” - Giám đốc Quỹ Vật lý quốc gia Mỹ, ông France Cordova nói.

Theo Reuters, bức ảnh cho thấy 1 vòng màu đỏ, vàng và trắng bao quanh một vùng trung tâm màu đen. Rìa của lỗ đen là điểm “một đi không trở lại” - mọi thứ từ các ngôi sao, hành tinh, khí, bụi và tất cả các dạng bức xạ điện từ đều bị nuốt vào hư không.

Các hố đen có kích thước khác nhau, hình thành khi các ngôi sao khổng lồ sụp đổ vào cuối vòng đời của chúng. Những hố đen siêu khối lượng là loại lớn nhất, phát triển về khối lượng khi chúng nuốt chửng vật chất và phóng xạ và có lẽ hợp nhất với các hố đen khác.

Sự tồn tại của các hố đen được dự đoán lần đầu tiên vào năm 1916. Hầu hết các dải ngân hà đều được cho là có một hố đen khổng lồ ở trung tâm.

Năm 2016, thế giới chấn động trước thông tin một nhóm nhà vật lý và thiên văn học cùng nhau ghi nhận được sóng hấp dẫn phát ra từ sự hợp nhất của 2 hố đen ở cách trái đất khoảng 1 tỷ năm ánh sáng. Đó cũng là một tiên đoán khác của Eistein gần 100 năm trước.

Được biết, khi bắt đầu tiến hành quan sát, dự án EHT cũng tập trung vào Sagittarius A*, hố đen ở trung tâm dải ngân hà, có khối lượng lớn gấp khoảng 4 triệu lần mặt trời. Theo đó, những hình ảnh về Sagittarius A* sẽ được công bố vào những ngày tới.

NAM VIỆT

.
.
.
.
.