Điều hòa ngân sách

TÙY PHONG |

Tăng thu, giảm chi, quản lý hiệu quả vốn đầu tư. Sự điều hành ngân sách sẽ phải bảo đảm kế hoạch phát triển ổn định, đúng luật định trên cơ sở phân bổ, các kế hoạch chi tiết quản lý thu chi chặt chẽ, ưu tiên trong gói ngân sách đã được duyệt. Đây là những nội dung đặt ra cho việc quản lý, điều hành ngân sách năm 2016 của các địa phương.

UBND tỉnh thừa nhận, nguồn thu phát sinh trên địa bàn có tăng trưởng nhưng không đồng đều và thiếu bền vững. Nhiều lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhưng lại tăng trưởng không đều. Có năm thu đạt rất thấp, có năm vượt dự toán khá cao… làm khó khăn trong công tác cân đối, điều hành ngân sách. Sự ổn định cơ chế phân cấp nguồn thu, chi cơ bản đã tạo sự chủ động cho các địa phương có nguồn lực để phát triển, nhưng do chưa lường hết số thu phát sinh của từng địa phương nên một số huyện có số thu tăng cao. Ngược lại có địa phương tăng thu không đáng kể, thậm chí giảm thu khá nhiều, dẫn đến nguồn lực tài chính để phát triển các địa phương không đồng nhất, ngân sách tỉnh phải hỗ trợ thêm cho các địa phương hụt thu.

Theo nhiều địa phương, việc chi ngân sách có thể dự báo được, còn việc thu ngân sách lại không dễ chút nào bởi phần lớn các khoản thu đều đến từ năng lực sản xuất của các doanh nghiệp. Các chính sách hỗ trợ, đối thoại doanh nghiệp, ký kết mở rộng tín dụng đã có tác động đến sự phát triển kinh tế, nhưng diễn biến của thị trường, ngay cả doanh nghiệp cũng khó lường hết huống gì các địa phương. Hiện rất ít địa phương tự cân đối được ngân sách. Trong bối cảnh ngân sách tỉnh khó khăn như hiện nay, nhiều nguồn thu bị hụt, nhưng chỉ tiêu giao ngân sách địa phương lại không hề giảm, khiến nhiều địa phương khó có thể kham nổi.

Nhiều năm qua, Phú Ninh và Phước Sơn luôn bị hụt thu vì vàng. Ngân sách tỉnh phải bù đắp sự thiếu hụt nhưng cũng chỉ đáp ứng phần nào nhiệm vụ chi của địa phương. Việc cải cách, phân cấp nguồn thu chi ngân sách đang là vấn đề lớn, chưa thể khuyến khích các địa phương năng động, sáng tạo và tự chủ khai thác các nguồn lực tài chính một cách hợp lý, tạo ra động lực phát triển cân đối và toàn diện cho toàn tỉnh. Nhiều địa phương đề nghị cần điều hòa chung trong việc phân bổ dự toán thu ngân sách hằng năm để hợp lý giữa các địa phương. Những huyện có nền công nghiệp, thương mại phát triển, có nhà máy, xí nghiệp đứng chân sẽ dễ thở hơn so với các địa phương không có lực lượng này.

Hiện chỉ Núi Thành là có đủ khả năng để tự cân đối thu chi, còn lại hầu hết huyện, thị, thành phố đều phải nhận trợ cấp từ ngân sách cấp tỉnh. Tư duy kinh tế mới không chấp nhận phát triển đồng đều theo kiểu cào bằng như nhau mà phải có những địa phương đi trước, đi nhanh để hỗ trợ, kéo những vùng, địa phương khó khăn bứt lên. Điều hòa ngân sách khi các địa phương chưa thoát khỏi khó khăn là chuyện nên làm nhưng vấn đề quan trọng hơn là các địa phương cần đưa ra các giải pháp để thúc đẩy mạnh công nghiệp, dịch vụ mới có thể phát triển bền vững. Chủ trương tái cơ cấu kinh tế Quảng Nam theo mô hình tăng trưởng mới, bớt nhận trợ cấp được xem là giải pháp bắt buộc chỉ có thể hiệu quả nếu được cụ thể hóa bằng hệ thống cơ chế, chính sách, giải pháp thực thi phù hợp từng ngành, từng địa phương thì mới may ra có sự phát triển đồng đều, bớt nhận trợ cấp hay phụ thuộc từ ngân sách cấp trên.

TÙY PHONG