Doanh nghiệp với đổi mới công nghệ

Thực hiện chuyên đề: NGUYỄN QUANG VIỆT |

Đổi mới công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí, qua đó đáp ứng yêu cầu hàng hóa ngày một khắt khe của thị trường. Quảng Nam không thể đứng ngoài quỹ đạo hội nhập, vì thế đổi mới và hiện đại hóa công nghệ là cách thích ứng với cách mạng công nghiệp 4.0, là giải pháp sống còn để doanh nghiệp phát triển bền vững, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các doanh nghiệp ở Quảng Nam đang đổi mới công nghệ để phát triển. Ảnh: QUANG VIỆT
Các doanh nghiệp ở Quảng Nam đang đổi mới công nghệ để phát triển. Ảnh: QUANG VIỆT

NỀN TẢNG PHÁT TRIỂN

Trên địa bàn Quảng Nam, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu mạnh dạn đổi mới công nghệ sản xuất, nâng cao giá trị sản xuất.

Mạnh mẽ vào cuộc

Trong bối cảnh hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất tại Quảng Nam ngày càng thể hiện vai trò quan trọng, chủ động đổi mới công nghệ để cải tiến chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường. Công ty CP Hồng Đào Chu Lai (sản xuất bao bì ở Khu kinh mở Chu Lai) đã đổi mới công nghệ in Flexo 5 màu bằng đầu tư máy Flexo PL-Y4 in 5 màu liên hợp xẻ rãnh - bế tròn - xếp giấy tự động. “Quá trình làm việc giúp chúng tôi nhận ra công nghệ in cũ có hạn chế là khiến nguyên liệu tiêu hao nhiều, chỉ in được 20 tấm carton/phút. Quá trình thành phẩm chậm, sản phẩm ít bắt mắt nên phải thay đổi để tồn tại” - ông Phạm Văn Đào - Giám đốc Công ty CP Hồng Đào Chu Lai nói. Hiệu quả mang lại khá rõ, công suất tăng, từ 20 tấm carton/phút  lên 120 tấm/phút. Sản phẩm in ra rất đẹp, 5 màu/lần in thay vì 3 lần in như trước đây. Thời gian cung ứng đơn hàng theo ký kết vì thế mà rút ngắn. “Trước đây phải tốn nhiều thời gian, nhiều lần thao tác cho từng công đoạn in, xẻ rãnh, bế tròn; nay chỉ thực hiện 1 lần, tốn 15 phút là xong. Vì thế doanh thu bán hàng tăng 132,5% (thuế giá trị gia tăng tăng 137%). Khả năng cung cấp hàng hóa tăng 1,35 lần” - ông Đào cho biết.

Ông Nguyễn Trường Ninh - Phó Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất, thương mại & dịch vụ MTV Đại Dương Kính (sản xuất các sản phẩm kính ở Cụm công nghiệp Tây An, xã Duy Trung, Duy Xuyên) cho biết, trước đây áp dụng công nghệ tôi kính bức xạ nhiệt trực tiếp chỉ có thể tôi được các loại kính nổi, kính trắng không màu, kính phản quang phủ cứng. Vì thế đơn vị đã quyết định đổi mới, áp dụng công nghệ tôi kính đối lưu nhiệt tuần hoàn đã cho thấy nhiều ưu điểm như tôi được kính Low E phủ mềm với chất lượng cao có giá trị cản nhiệt E value lớn hơn hoặc bằng 0.04. Khoang nhiệt trên được lắp đặt hệ thống quạt đối lưu chịu nhiệt công nghệ cao kết hợp hệ thống đường ống phân phối khí, hệ thống vòi phun khí. Hệ thống quạt tuần hoàn và ống dẫn khí sử dụng vật tư cao cấp không bị oxy hóa trong môi trường nhiệt độ cao. Năng suất lao động đã tăng lên rõ rệt, giảm thiểu chi phí sản xuất, qua đó giao hàng rất đúng hẹn.

Nhờ áp dụng công cụ cải tiến sản xuất ở Công ty CP Hồng Đào thuận lợi hơn.Ảnh: QUANG VIỆT
Nhờ áp dụng công cụ cải tiến sản xuất ở Công ty CP Hồng Đào thuận lợi hơn.Ảnh: QUANG VIỆT

Các Công ty TNHH Thái Bình hay Công ty CP Cẩm Hà cũng đã mạnh mẽ vào cuộc, đổi mới công nghệ và đem lại hiệu quả cao. “Từ khi hàn tự động bằng rô bốt, năng suất tăng gấp nhiều lần so với thao tác của lao động trước đây nhờ tính liên tục, tốc độ nhanh, tuần hoàn và có thể hàn nhiều chi tiết sản phẩm cùng lúc” - ông Văn Đỗ Hữu Sáng - Quản đốc phân xưởng cơ khí của Công ty CP Cẩm Hà (sản xuất hàng nội, ngoại thất từ gỗ ở phường Thanh Hà, TP.Hội An) nói.

Hỗ trợ doanh nghiệp

Hiện nay, việc đổi mới công nghệ diễn ra khá mạnh mẽ ở các doanh nghiệp. Ông Lê Minh Tâm - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm đào tạo nghiệp vụ tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Bộ KH-CN) cho rằng, nỗ lực của doanh nghiệp cần cộng hưởng với hỗ trợ của Nhà nước, các chuyên gia thông qua vốn, nghiên cứu, ứng dụng thì sẽ càng đẩy nhanh tiến trình này. Sợi dây liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà nước, ngành khoa học - công nghệ sẽ hiện thực hóa mục tiêu sản xuất, kinh doanh ngày càng tiến bộ của doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy sản xuất phát triển bền vững, hội nhập sâu rộng. Về điều này, ông Phạm Ngọc Sinh - Phó Giám đốc Sở KH-CN cho rằng, Quảng Nam đang hướng đến tỉnh công nghiệp bằng cách tạo cú hích để doanh nghiệp phát huy nội sinh, năng động, sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới thông qua các hình thức hỗ trợ. “Hiện có hàng chục công ty tiếp cận hỗ trợ từ ngân sách tỉnh để đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, cái khó là hỗ trợ chỉ dừng lại ở mức 250 triệu đồng trong khi doanh nghiệp phải đầu tư hàng chục tỷ đồng để thay đổi công nghệ. Đề nghị UBND tỉnh xem xét nâng mức hỗ trợ hợp lý hơn” - ông Sinh nói.

Ông Phạm Văn Đào cho rằng, để khuyến khích, tiếp sức doanh nghiệp, Quảng Nam cần miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn đầu đổi mới công nghệ vì họ đã đầu tư quá lớn. Khi doanh nghiệp đổi mới công nghệ thành công thì Nhà nước cũng cần xem xét, có chứng nhận để doanh nghiệp thuận tiện hơn trong các hoạt động quảng bá thương hiệu, mở rộng tiếp cận khách hàng cũng như vay vốn của ngân hàng để mở rộng sản xuất. Về điều này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Tân cho rằng, Quảng Nam luôn trải thảm đỏ kêu gọi doanh nghiệp đầu tư sản xuất trên địa bàn cũng như đặt doanh nghiệp ở vị trí trung tâm trong đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị sản xuất. “Các đề xuất của doanh nghiệp và ngành khoa học - công nghệ, chúng tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu cũng như giao trách nhiệm cho các ngành chức năng tham mưu để có cơ chế mở, thoáng, đồng hành tốt hơn với doanh nghiệp trong sản xuất, mở rộng thị trường” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Tân nói.

CẢI TIẾN CÔNG CỤ

Công cụ cải tiến theo Kaizen và 5S được áp dụng ở Công ty CP Hồng Đào Chu Lai và Công ty CP Cẩm Hà đã cho thấy những tiện lợi và hiệu quả nổi bật.

Công ty CP Cẩm Hà tăng năng suất sản phẩm nhờ áp dụng hàn tự động bằng rô bốt.
Công ty CP Cẩm Hà tăng năng suất sản phẩm nhờ áp dụng hàn tự động bằng rô bốt.

Đổi mới toàn diện, theo kịp bước tiến vũ bão của khoa học - công nghệ là lựa chọn tất yếu của không ít doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh để không bị bỏ lại phía sau. Trong đó, công cụ cải tiến 5S (sàng lọc, sắp xếp, săn sóc, sạch sẽ, sẵn sàng) ở Công ty CP Hồng Đào Chu Lai đã giúp doanh nghiệp xây dựng nền nếp làm việc ngăn nắp, bài bản. Ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường được công ty tuân thủ. Những yếu tố trên đã giúp cho công việc vào guồng quay ổn định, an toàn lao động, hài hòa sinh thái. Công cụ cải tiến 5S đã tạo điều kiện để người lao động ý thức hơn về vai trò trách nhiệm, đặc biệt là vấn đề năng suất chất lượng, qua đó luôn làm việc với tâm thế cống hiến hết mình. Nắm rõ mục tiêu, yêu cầu của công việc nên từ quản lý cho đến công nhân đều rất chủ động. Có đến 90% hồ sơ, dụng cụ tại công ty được sàng lọc, sắp xếp, đảm bảo tính chuyên nghiệp. Ở các khu vực sản xuất phôi, khu vực hoàn thiện sản phẩm hay kho bãi, 95% vật dụng phát huy cao nhất công năng. Vì thế, chi phí lưu kho, xử lý sản phẩm hay chi phí bảo quản máy móc, thiết bị được giảm rất đáng kể. Các loại phế phẩm cũng được tận dụng tốt thay vì bỏ đi như trước đây.

Kaizen là hoạt động cải tiến liên tục với sự tham gia của toàn thể cán bộ, nhân viên của công ty nhằm cải thiện không ngừng môi trường làm việc, nâng cao chất lượng sản phẩm. Kaizen áp dụng nhiều công cụ thống kê là các phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu làm căn cứ để đưa ra các quyết định chính xác.

Cũng ở Công ty CP Hồng Đào Chu Lai, công cụ cải tiến theo Kaizen được áp dụng đã lượng hóa được các chỉ tiêu chất lượng sản phẩm. Công tác thống kê có thể truy xuất dữ liệu bất cứ lúc nào. Vì thế quá trình sản xuất thuận tiện, có thể chủ động báo cáo chất lượng, phát hiện, dự đoán các vấn đề có thể phát sinh trong vận hành. “Chất lượng sản phẩm được kiểm soát liên tục, ổn định. Công cụ mới và năng lực, kỹ thuật của đội ngũ chúng tôi có thể loại bỏ sản phẩm lỗi đến mức cao nhất. Các lỗi khác như lệch màu trước đây cũng đã được khắc phục bằng cách tăng cường kiểm soát, hạ thấp chỉ còn 0,067%” - ông Trần Thanh Long - Phó Giám đốc Công ty CP Hồng Đào Chu Lai cho biết.

Công cụ cải tiến Kaizen cũng đã được áp dụng thành công ở Công ty CP Cẩm Hà. Các sản phẩm nội, ngoại thất xuất khẩu của công ty này được chế tác từ gỗ kết hợp với các nguyên phụ liệu như sắt, vải, sợi, nhựa tổng hợp. Hiệu quả mang lại là công ty đã tiết kiệm được hàng tỷ đồng nhờ tiết kiệm nguyên liệu trong sản xuất. “Nhờ áp dụng công cụ cải tiến này mà công ty luôn sạch đẹp, gọn ghẽ, và chúng tôi đã chuyển 14 công nhân vệ sinh vào sản xuất, tiết kiệm được hàng chục triệu đồng mỗi tháng. Người lao động cũng phấn khởi hơn vì ổn định hơn về thu nhập. Sử dụng hiệu quả, chúng tôi tiết kiệm thêm mỗi tháng chừng 100 triệu đồng” - ông Võ Quang Phúc - Phó Giám đốc Công ty CP Cẩm Hà nói. Sau 2 năm triển khai công cụ cải tiến theo Kaizen, công ty này đã sơ kết, tổng kết 2 lần với 9 ý tưởng và 11 sáng kiến cải tiến kỹ thuật được áp dụng mới, tiết kiệm chi phí, hợp lý hóa sản xuất, mang lại hiệu quả thêm 850 triệu đồng.

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

Việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng đã thay đổi tư duy quản lý, lãnh đạo, kinh doanh của doanh nghiệp, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc, phát triển bền vững.

Đầu tư hệ thống quản lý chất lượng đặt ra cấp thiết tại các doanh nghiệp ở Quảng Nam.Ảnh: QUANG VIỆT
Đầu tư hệ thống quản lý chất lượng đặt ra cấp thiết tại các doanh nghiệp ở Quảng Nam.Ảnh: QUANG VIỆT

Ra đời và hoạt động từ năm 2004 đến nay, Công ty CP Hồng Đào Chu Lai đã được Chính phủ trao tặng giải thưởng Chất lượng quốc gia. Đây cũng là doanh nghiệp sản xuất bao bì duy nhất ở miền Trung được chọn tham gia chương trình “Thương hiệu đất Việt” và được vinh danh với nhiều giải thưởng. Doanh nghiệp này đang áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001-2008, dự định chuyển sang tiêu chuẩn ISO 9001-2015 trong thời gian sắp tới. Công ty xây dựng ISO 14001 để quản lý môi trường và sẽ xây dựng ISO 45001 về an toàn, sức khỏe. ISO 9001-2015 là tiêu chuẩn quốc tế để xác định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng. Hệ thống là phức hợp các quy trình, thủ tục và trách nhiệm để đạt được những chính sách và mục tiêu về chất lượng. Nó giúp doanh nghiệp điều phối và định hướng hoạt động nhằm đáp ứng được khách hàng, nâng cao hiệu quả và năng suất sản xuất trên một nền tảng liên tục. Theo ông Phạm Văn Đào, giám đốc công ty, doanh nghiệp đang áp dụng đồng bộ các thành tố của hệ thống quản lý chất lượng. Nhờ đó mà doanh nghiệp đã không ngừng phát triển, thị trường cung cấp hàng hóa ngày một mở rộng ra ngoài phạm vi quốc gia.

Công ty CP Đầu tư Đại Dương Kính với đa dạng sản phẩm kính áp dụng hệ thống chất lượng ISO 9001-2008 từ năm 2013. Đến năm 2016, doanh nghiệp đã nâng cấp thành ISO 9001-2015. Công ty tiếp tục triển khai hệ thống nâng cao năng suất, quản lý chất lượng sử dụng máy móc thiết bị vào năm 2017. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Uy tín, thương hiệu các sản phẩm kính của công ty này ngày càng được khẳng định. Áp dụng hệ thống quản lý chất lượng đã giúp doanh thu của doanh nghiệp tăng 20 - 30% trong nhiều năm qua, đặc biệt năm 2017 tăng xấp xỉ 33%. Ý thức làm việc của đội ngũ công nhân đã thay đổi, phù hợp với quản lý chất lượng. “Trước khi áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, thiệt hại của sản phẩm lỗi chiếm 3% tổng doanh số bán hàng. Hiện nay, thiệt hại chỉ còn dưới 1%. Chi phí sửa chữa máy móc, thiết bị cũng đã giảm 32,7% so với trước. Chúng tôi đang xúc tiến để mở rộng thị trường sang các nước châu Á trong thời gian tới” - ông Nguyễn Trường Ninh nói.

Ông Nguyễn Văn Dũng - Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Sở KH-CN) cho rằng, đã đến lúc doanh nghiệp không thể không áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng hiện đại để tồn tại và phát triển bền vững. Có thể kể ra rất nhiều điểm ưu việt khi doanh nghiệp được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng như nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia các hoạt động dự thầu, đấu thầu công trình. Nó sẽ nâng cao uy tín của doanh nghiệp thông qua cam kết với khách hàng, chất lượng sản phẩm ổn định. Quá trình quản lý công việc thuận lợi vì chuẩn hóa các quá trình, các khâu làm việc. “Không khó hiểu khi các doanh nghiệp được chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng có đơn đặt hàng hay hợp đồng sản xuất gia tăng. Tỷ lệ sản phẩm sai hỏng giảm 1,5 lần so với trước. Các sai lỗi trong tiếp xúc, giao hàng, bán hàng cũng giảm mạnh. Nó cũng sẽ hỗ trợ tốt cho đào tạo nhân viên mới và đánh giá đúng công việc của từng người lao động thực hiện. Hồ sơ, tài liệu rất dễ truy tìm khi cần thiết” - ông Nguyễn Văn Dũng nói.

THÍCH ỨNG VÀ THAY ĐỔI

Có quá nhiều thời cơ và thách thức đặt ra với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, vì thế cần chiến lược phù hợp từ các cấp quản lý cũng như sự năng động thích ứng của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Năng động vào cuộc   

Theo bà Lê Thủy Trinh - Phó Giám đốc Sở KH&CN, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh còn lơ là với cách mạng công nghiệp 4.0, thiếu quan tâm đến đổi mới công nghệ để thích ứng. Điều này có nguyên nhân là quy mô doanh nghiệp vẫn còn nhỏ trong khi hỗ trợ của Nhà nước chưa đủ khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ; hơn nữa thủ tục lại phiền phức.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với in 3D, công nghệ nano, trí tuệ nhân tạo đang tạo nên sự thay đổi chóng mặt, tác động rộng và sâu đến mọi cá nhân, quốc gia, toàn cầu. Công nghệ số hóa diễn ra ở hầu khắp lĩnh vực nên kết nối, chia sẻ dữ liệu là rất quan trọng. Nhiều công nghệ khác nhau có thể kết nối giữa thực và ảo. Đặc biệt, hầu hết ngành nghề sẽ chịu tác động mạnh mẽ bởi tự động hóa, người máy. Cơ hội với doanh nghiệp là rất lớn, sẽ tiết giảm chi phí giao dịch, quản lý. Khả năng tiếp cận thị trường, thông tin, dữ liệu, kết nối, hợp tác sẽ mở ra với tất cả doanh nghiệp. Hệ sinh thái kinh tế điện tử và chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu sẽ tăng lên. Bởi vậy, cơ hội để đổi mới, đột phá của doanh nghiệp là rất lớn nếu tận dụng thời cơ.

TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia kinh tế cho rằng, thương mại số sẽ giúp doanh nghiệp tiết giảm đến 35% chi phí. Mô hình kinh doanh của các doanh nghiệp vì thế cần phù hợp, nhất là cập nhật, đổi mới công nghệ. Ông Phạm Văn Đào, Giám đốc Công ty CP Hồng Đào Chu Lai cho rằng, doanh nghiệp sẽ vào guồng quay này với tâm thế chủ động. Ở công ty có môi trường làm việc luôn khơi dậy tinh thần tự học, cầu tiến, sáng tạo trong đội ngũ lao động. “Chúng tôi nêu lên tinh thần “mỗi cán bộ quản lý là một người thầy, mỗi cán bộ kỹ thuật là một huấn luyện viên. Mỗi cán bộ quản lý phải dành ít nhất 1 giờ/tuần trao đổi, huấn luyện người lao động trau dồi kỹ thuật, bồi dưỡng kỹ năng để nâng cao tính chuyên nghiệp trong làm việc. Các khóa học nội bộ và bên ngoài là cách để chúng tôi cập nhật chuyển biến của đời sống, phục vụ sản xuất, kinh doanh tốt hơn” - ông Đào nói. Công ty này cũng đã thay đổi quan niệm về kỹ năng làm việc của các cấp quản lý cho phù hợp với xu thế mới của cách mạng công nghiệp 4.0. Theo đó, ưu tiên 10 kỹ năng, gồm giải quyết vấn đề phức tạp, tư duy phản biện, sáng tạo, quản lý nhân sự, phối hợp, trí tuệ cảm xúc, phán đoán và quyết định, định hướng dịch vụ, đàm phán, linh hoạt nhận thức. 

Quyết sách mới

Có thực trạng rất đáng buồn là ở Quảng Nam còn nhiều doanh nghiệp đang sử dụng máy móc hết khấu hao. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang sử dụng các thiết bị, máy móc có công nghệ đã lạc hậu từ 2 đến 3 thế hệ. Nhiều doanh nghiệp đang sử dụng công nghệ ở mức trung bình và rất hiếm doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến. Từ chỗ thử nghiệm thành công khi đưa rô bốt vào sản xuất thay con người ở một số lĩnh vực, ông Phạm Ngọc Sinh, Phó Giám đốc Sở Khoa học công nghệ cho rằng, các doanh nghiệp đưa rô bốt vào ứng dụng trong sản xuất sản phẩm có thể tăng năng suất, giúp giải phóng được sức lao động. Theo ông Sinh, cần có sự liên kết chặt hơn nữa giữa các chuyên gia, ngành quản lý, doanh nghiệp để có thể đưa công nghệ mới, tự động hóa vào trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp, bắt kịp xu thế cách mạng công nghiệp 4.0 đang ngày càng biểu hiện rõ rệt và chi phối hoạt động sản xuất, kinh doanh.        

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Huỳnh Khánh Toàn cho rằng, để tránh bị tụt hậu với cách mạng công nghiệp 4.0, Quảng Nam cần một chiến lược tổng thể với các quyết sách mạnh mẽ, khuyến khích, đồng hành, động viên doanh nghiệp thích ứng, phát triển bền vững. Để đạt được thành công, đòi hỏi phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phải đảm bảo sự đồng bộ, hiệu quả với quyết tâm và nỗ lực cao nhất. Đặc biệt, phải thay đổi nhận thức, tập quán, quan điểm sản xuất nhỏ lẻ, doanh nghiệp phải xác định được vị thế, vai trò trung tâm của mình. Vì thế, chiến lược về công nghiệp 4.0 của Quảng Nam đòi hỏi phải được thiết kế khoa học, có những lộ trình cụ thể, có những bước đi phù hợp, cụ thể, rõ ràng và khả thi. Trong đó, ưu tiên quan trọng nhất là phải sớm có chiến lược để chuyển đổi số hóa, tạo thuận lợi cho phát triển nền kinh tế số. Ngoài ra, đào tạo, phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho phù hợp với xu thế mới.

Thực hiện chuyên đề: NGUYỄN QUANG VIỆT