Liệu đã công bằng?

TÙY PHONG |

 Ngày 20.3, tại cuộc giám sát của Ban Kinh tế & ngân sách HĐND tỉnh, Sở Tài chính đã đưa ra một đề án quy định mức trích từ các khoản thu hồi, phát hiện qua công tác thanh tra đã thực nộp vào ngân sách nhà nước. Đây là một hồ sơ sẽ trình tại kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh (khóa IX).

Theo Sở Tài chính, nhiều năm qua, các khoản kinh phí được trích đã góp phần tạo thêm nguồn lực để nâng cao năng lực hoạt động của các cơ quan thanh tra trên địa bàn tỉnh, tăng cường cơ sở vật chất và khen thưởng, động viên các tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác thanh tra, góp phần ngăn ngừa tham nhũng và thực hành tiết kiệm chống lãng phí. Tuy nhiên, số thu nộp ngân sách từ các khoản thu hồi phát hiện qua công tác thanh tra của các cơ quan thanh tra không ổn định, định mức phân bổ ngân sách chi hoạt động thường xuyên hàng năm cho các cơ quan, đơn vị tương đối thấp..., nên Sở Tài chính sẽ trình và HĐND tỉnh ra quyết định. Theo đề án này, cơ quan thanh tra tỉnh sẽ được trích 30%/tổng số tiền đã thực nộp vào ngân sách nhà nước với số nộp đến 10 tỷ đồng/năm, được trích 20% khi số nộp từ hơn 10 tỷ đồng đến 20 tỷ đồng/năm và trích 10%/số nộp từ hơn 20 tỷ đồng/năm. Thanh tra các sở, ban, ngành và thanh tra các huyện, thị xã, thành phố sẽ được trích 30%/số nộp đến 2 tỷ đồng/năm, trích 20%/số nộp từ 2 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng/năm và được trích thêm 10%/số nộp từ hơn 3 tỷ đồng/năm.

Nhìn vào bản đề án được công bố này, sẽ có rất nhiều người ngạc nhiên khi không nói gì đến công tác thanh tra, kiểm tra của ngành thuế. Thực tế số thu ngân sách tăng cao ngoài động lực tăng trưởng của chính năng lực nội sinh doanh nghiệp thì có phần không nhỏ từ nỗ lực thu đúng, thu đủ của ngành thuế. Ngành thuế đã rất linh hoạt tìm cách tăng thu bằng việc khai thác nguồn thu, xác định, lựa chọn chính xác các doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, chuyển giá để thanh tra, kiểm tra. Ngoài ra còn tiến hành đánh giá, rà soát các nguồn thu, sắc thuế và phát sinh kinh tế trên địa bàn, dự lường con số thuế thu theo kế hoạch tương đối chính xác để xác định dự toán hàng năm bằng các địa chỉ cụ thể. Cơ quan thuế đã phát hiện những vụ việc tương đối lớn, đưa vào quản lý, không bỏ sót nguồn thu và truy thu.

Cho dù ngành thuế khẳng khái họ không mong đợi hay đòi hỏi về việc sẽ được lợi ích gì từ nỗ lực thanh tra, kiểm tra để tăng thu cho ngân sách nhà nước. Với họ, thu đúng, thu đủ, tăng thu là trách nhiệm. Nhưng công luận vẫn có thể đặt câu hỏi: liệu như vậy đã công bằng với ngành thuế chưa? Thực tế, với việc ấn định con số thu thuế theo kế hoạch hàng năm, ngành thuế chỉ nhận các khoản phụ phí hay nguồn tài chính vừa đủ để đạt con số đúng theo yêu cầu từ cấp trên. Nhưng để vượt thu hay tăng thu, những người thừa hành sẽ phải bỏ ra nhiều công sức và kể cả kinh phí thì ai sẽ tính toán cho ngành này các khoản không có trong kế hoạch? Tại sao không nghĩ tới việc sẽ trích % cho các khoản vượt thu, tăng thu ngân sách từ nỗ lực của ngành thuế (dù chỉ là mức quy định thấp nhất), như một cách động viên cho cơ quan thuế? Điều này cũng đã được các thành viên Ban Kinh tế & ngân sách tỏ ý đồng tình và cho rằng sẽ có ý kiến với HĐND tỉnh để “xử lý” việc này cho ngành thuế, nhưng chưa biết đến bao giờ.

TÙY PHONG