Nghề làm bún thất thu

CHIÊU THỤC ANH |

Trước thông tin phát hiện chất làm trắng tinopal có trong bún ở một số tỉnh phía Nam, tại Quảng Nam người tiêu dùng lo lắng, còn người sản xuất thất thu vì sụt giảm số lượng tiêu thụ. Để trấn an dư luận, Đoàn kiểm tra liên ngành 127 tỉnh nhanh chóng vào cuộc, tiến hành kiểm tra các cơ sở sản xuất mặt hàng bún, mỳ tươi, nem... và kết luận: Đến thời điểm hiện tại, Quảng Nam chưa phát hiện cơ sở nào có sử dụng tinopal. Tuy nhiên, qua kiểm tra, Đoàn lại phát hiện ra nhiều vấn đề khác không an toàn ở các cơ sở sản xuất này.

Bà Nguyễn Thị Nết (chợ Tiên Kỳ, huyện Tiên Phước) khẳng định: “Gia đình tôi làm bún 20 năm nay, chưa bao giờ sử dụng hóa chất như báo chí thông tin ở các tỉnh phía Nam”.Ảnh: THỤC ANH
Bà Nguyễn Thị Nết (chợ Tiên Kỳ, huyện Tiên Phước) khẳng định: “Gia đình tôi làm bún 20 năm nay, chưa bao giờ sử dụng hóa chất như báo chí thông tin ở các tỉnh phía Nam”.Ảnh: THỤC ANH

Không phát hiện chất làm trắng

Thông tin trong bún tươi có hóa chất tinopal liên tục được phát hiện ở TP.Hồ Chí Minh và một số tỉnh phía Nam đã gây tâm lý lo lắng, hoang mang cho người tiêu dùng, ảnh hưởng lớn đến sản xuất của các hộ kinh doanh tại Quảng Nam. Chị Khưu Thị Xuân - bán bún tại chợ Trung tâm thương mại TP. Tam Kỳ, nói: “Thường tôi bán khoảng 20 - 30kg bún mỗi ngày nhưng thời gian gần đây giảm xuống chỉ khoảng 15kg vì thông tin hóa chất làm trắng có trong bún. Cơ quan chức năng nên đi kiểm tra thực tế, chỗ nào sai thì phạt. Chứ để thông tin mập mờ thế này gây ảnh hưởng lớn đến những người làm ăn lương thiện”. Cùng hoàn cảnh với chị Xuân, có hàng chục tiểu thương sản xuất và bán bún tại nhiều chợ trên địa bàn tỉnh thấp thỏm. Bà Đinh Thị Tứ - có 30 năm làm nghề sản xuất bún bỏ mối cho nhiều quán ăn ở TP.Tam Kỳ cho biết: “Ngày trước, tôi bán gần cả trăm ký bún cho các quán ăn. Kể từ khi có thông tin bún chứa hóa chất, số lượng bún ở quán ăn giảm hẳn. Kéo theo đó là nguồn thu lẫn thương hiệu sản xuất bún gia truyền của gia đình bị ảnh hưởng nghiêm trọng”. Với người tiêu dùng, việc hạn chế dùng bún tươi trong thời gian này là điều dễ hiểu. Bà Trần Thị Thái Hà - khu phố 5 phường An Mỹ nói: “Bún tươi là loại thực phẩm rất thông dụng cho gia đình, trong đám tiệc cũng thường sử dụng. Tuy nhiên, từ ngày có thông tin bún tươi chứa độc tố, các thành viên trong gia đình tôi đều e ngại, hạn chế sử dụng”.

Ông Đặng Xuân Thanh - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường, Trưởng đoàn kiểm tra liên ngành 127 cho biết: “Qua quá trình kiểm tra tại các cơ sở, Đoàn kiểm tra đã tiến hành xử phạt cơ sở sản xuất bún mỳ của ông Trần Văn Biết và bà Lê Thị Thu Hà (đều ở phường Trường Xuân, TP.Tam Kỳ) mỗi hộ 1 triệu đồng về hành vi vi phạm vệ sinh khu vực sản xuất và chế biến không đảm bảo”.

Trước tình hình đó, Đoàn kiểm tra liên ngành 127 (Ban 127/ĐP tỉnh Quảng Nam) ra quân tiến hành kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành pháp luật về đảm bảo an toàn thực phẩm đối với mặt hàng bún, mỳ tươi và nem, chả tại TP.Tam Kỳ và một số địa phương khác như Duy Xuyên, Điện Bàn vào cuối tháng 8, đầu  tháng 9 vừa qua. Đoàn kiểm tra liên ngành đã kiểm tra 9 cơ sở, trong đó 7 cơ sở sản xuất bún, mỳ tươi và 2 cơ sở sản xuất nem, chả. Kết quả, không phát hiện cơ sở nào sử dụng chất làm trắng tinopal trong sản xuất.

Vẫn chưa đảm bảo an toàn

Hóa chất tinopal là độc chất có khả năng phát huỳnh quang, được sử dụng trong ngành công nghiệp sơn, sản xuất vải, giấy… Khi trộn vào các loại bún, bánh canh, phở, bánh hỏi… sẽ làm thực phẩm có bề mặt trắng, sáng hơn. Cơ thể con người nếu hấp thu độc chất này sẽ mắc bệnh về đường tiêu hóa, hư niêm mạc thành ruột, dẫn đến loét dạ dày. Nếu sử dụng lâu ngày, người tiêu dùng có khả năng bị suy thận, gan dẫn đến ung thư.

Tuy nhiên, qua đợt kiểm tra, Đoàn kiểm tra liên ngành lại phát hiện ra nhiều lỗi vi phạm khác về vấn đề đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Vi phạm thường gặp ở các cơ sở sản xuất là không hoặc chưa cập nhật kiến thức an toàn thực phẩm, chưa thực hiện khám sức khỏe định kỳ. Điều kiện môi trường, hệ thống nhà xưởng, nơi sản xuất không đảm bảo vệ sinh theo quy định của pháp luật. Đáng chú ý là có một số cơ sở sản xuất bún, mỳ tươi theo phương thức thủ công đặt nhà vệ sinh ngay trong khu vực sản xuất, hoặc nơi sản xuất gần chuồng trại chăn nuôi… Ngoài ra, trang thiết bị, dụng cụ dùng trong chế biến, sản xuất thực phẩm chưa đảm bảo vệ sinh theo quy định; khoảng cách đặt giá, kệ dùng để nguyên liệu thành phẩm đều chưa đúng yêu cầu; bảo quản nguyên liệu, thành phẩm tại cơ sở có thực hiện nhưng chưa đúng theo quy định (chưa có kho hoặc khu vực bảo quản nguyên liệu)…

Cũng qua kiểm tra an toàn thực phẩm đối với bún, mỳ tươi của Đoàn kiểm tra, nảy sinh một số vướng mắc cần giải quyết. Hầu hết các cơ sở sản xuất bún, mỳ tươi trên địa bàn tỉnh đều nhỏ lẻ nhưng việc quản lý lại đang gặp rất nhiều khó khăn. Bởi, theo quy định của Thông tư số 29 ngày 5.10.2012 của Bộ Công Thương và điều 65 Luật An toàn thực phẩm thì các cơ sở sản xuất và kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ từ 2 người trở xuống không cần phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm và không thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của UBND các cấp. “Chính vì vậy, việc quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm đối với các cơ sở nhỏ lẻ bị bỏ ngỏ, công tác quản lý không chặt chẽ. Vấn đề này cần được UBND tỉnh quan tâm và thống nhất chủ trương về việc phân cấp quản lý và cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm đối với cơ sở sản xuất nhỏ lẻ theo từng ngành cho UBND các cấp” – ông Nguyễn Quang Thử, Giám đốc Sở Công thương, nói.

CHIÊU THỤC ANH