Hãy làm những gì có thể...

XUÂN HIỀN |

Cuối tháng 12 này, một dự án đầy ý nghĩa sẽ chọn Hội An để làm điểm tổng kết. “Memento Mori” - với chủ đề tại Hội An “Một ngày sống cả trăm năm” như muốn nhắn nhủ rằng, cuộc sống ngắn ngủi, hãy dành thời gian để làm những điều mình muốn và ngỏ những lời yêu thương.

Các bạn trẻ tìm cách hình thành sân chơi cho trẻ em.
Các bạn trẻ tìm cách hình thành sân chơi cho trẻ em.

“Một ngày sống cả  trăm năm”

“Memento Mori” – theo hình thức sân khấu, được xây dựng dựa trên những câu chuyện có thật. Đó là chuyện của các bệnh nhân ung thư và người nhà mà tác giả Đặng Hoàng Giang tiếp xúc và đồng hành trong hành trình cận tử của họ. Ai đã từng dành rất nhiều cảm xúc cho cuốn sách “Điểm đến của cuộc đời” mà Đặng Hoàng Giang dành nhiều năm trời để theo đuổi, hẳn sẽ biết một dự án cộng đồng ấm áp và mong muốn lan tỏa những sẻ chia như Memento Mori. Hãy nghe những lời mà rất nhiều bạn trẻ trên cả nước đã chung tay để làm nên hành trình của Memento Mori Hội An – một đêm tổng kết dự án sau một năm vận hành: “Trải nghiệm “Một ngày sống cả trăm năm” mà Memento Mori Hội An mang tới là hành trình đối diện với những âu lo trước khi đặt nó qua một bên, dành thời gian bên người mình yêu thương, suy nghiệm về sự sống, cái chết. Trong một ngày nhớ lại hết mọi buồn đau mình đã có trong đời nhưng cũng một lần sống lại mọi hạnh phúc bạn từng có”.

Trong Memento Mori, người xem có thể gặp lại Vân - người đã gửi gắm những lời dặn dò, nhắn nhủ cuối cùng cho hai con gái qua những đoạn ghi âm ngắt quãng bởi sức khỏe của chị càng về cuối càng không cho phép. Hay nghe chuyện của Hà, người đã đối mặt với việc căn bệnh ung thư xương đến với đứa con trai 10 tuổi của chị, bé Nam. Và Liên, cô gái trẻ bị ung thư vú nhưng vẫn mang nhiều hoài bão ước mơ và mất sau 5 năm chữa chạy, 15 năm ăn học, 3 năm đi làm. “Tôi cố gom cuộc sống trăm năm vào cái ngày tôi đang sống và chuẩn bị cho ngày mai sống hoặc chết. Cái chết sẽ đến, không rõ là lúc nào. Mình chào đón nó và làm cho những ngày sống trở nên có ý nghĩa hay mình kháng cự nó và chết ngay khi đang sống?” – Huế, diễn viên của Memento Mori, đồng thời cũng là bệnh nhân ung thư, chia sẻ.

Memento Mori đang trong những ngày tập luyện cật lực nhất, để tiếp thêm sức mạnh, truyền một ngọn lửa, hay chỉ là tìm cách để mang ánh nắng – như những đóa hướng dương đã từng tràn ngập Newsfeed trên các tường cá nhân của mỗi người Việt, để dành cho những bệnh nhân ung thư. Họ cần nhiều hơn những bàn tay, để tối cuối năm 2018, ở Hội An, “Một ngày sống cả trăm năm” đủ sức truyền đi những câu chuyện về nỗ lực sống tích cực…

Và Chi…

“Chi” là tên gọi mà những người ở Trung tâm Bảo tồn biển Cù Lao Chàm (MPA) đã yêu quý đặt cho một cá thể rùa biển. “Chi” trải qua một hành trình vật lộn khá dài và dạt vào bờ biển Cù Lao Chàm với những vết thương khá nặng. “Chú rùa cái gần 4 tuổi bị một vết thương trên đầu và trông rất yếu ớt. Sau vài ngày theo dõi, MPA gửi Chi cho đội cứu hộ sinh vật hoang dã SASA nhờ khám và chữa cho em. Ai cũng nghĩ vết thương làm em mệt, không ăn được, thế nhưng hóa ra dị vật trong người mới là nguyên nhân chính. Bốn mảnh dị vật có tên rác thải nhựa và một miếng xốp nhỏ lấy ra từ đường hậu môn” – một cán bộ của MPA chia sẻ. SASA đã tổ chức các đợt phẫu thuật hòng cứu được một sinh vật biển quý như Chi, nhưng sau gần một tuần, “Chi” cũng như nhiều động vật quý hiếm bị tác hại từ việc sử dụng vô tội vạ túi ni lông, rác thải nhựa, ô nhiễm môi trường… đã không qua khỏi.

dự án “Memento Mori Hội An” sẽ diễn ra vào ngay đêm cuối cùng của năm 2018.
dự án “Memento Mori Hội An” sẽ diễn ra vào ngay đêm cuối cùng của năm 2018.

Những dòng cảm xúc đầy tính cầu thị về ý thức của mỗi người tới môi trường sống, hay câu chuyện của “Chi” với những tình tiết chẳng kém gì hành trình của một con người, liệu có khiến chúng ta thay đổi? Một lần nữa, câu chuyện về tác hại của việc vô ý thức với môi trường sống, những dòng số liệu đầy lạnh lùng về mức độ sử dụng túi ni lông, ly nhựa dùng một lần, khiến người ta phải giật mình. Dẫu ít ỏi, nhưng các tour du lịch có trách nhiệm lúc này, hẳn không phải chỉ để làm thiện nguyện, để chia sẻ với những hoàn cảnh thương tâm, mà ở đó, còn phải kêu gọi ý thức về câu chuyện gìn giữ môi trường trước mỗi vùng đất mà ta đặt chân tới. Lại một lần nữa, người ta nhắc nhau, hãy làm những gì có thể, dù nhỏ thôi…

Giá trị sẻ chia

Hẳn người đọc sẽ thắc mắc, giữa Memento Mori và Chi, hai câu chuyện liệu có liên quan? Nhưng hãy thử chậm lại vài nhịp, để cùng lắng nghe sự sẻ chia. Chia sớt nhau những lời động viên, kể với nhau nghe về những điều tưởng như từ bé thơ đã được dạy rất kỹ, hay thậm chí, chỉ cần tạm dừng sự hoài nghi cố hữu trước mỗi hành động của người khác, để nhìn thấy họ đang nỗ lực sống tích cực như thế nào.

Rất nhiều nhóm hoạt động cộng đồng, chỉ với một thông điệp mang lại môi trường sống xanh, đã hình thành nhiều năm nay ở Hội An. Từng chút một, mỗi ngày, họ kết nối với từng người nông dân ở các vùng ven đô, tổ chức sản xuất những khoảnh rau không hóa chất, dành một ít đất trồng cây xanh lâu năm hay cùng nhau dành một vuông sân giữa vùng để làm sân chơi cho trẻ con... Nguyễn Văn Long - Giám đốc Công ty du lịch Hội An Kayak Tour đã mở tour du lịch chèo thuyền vớt rác trên sông Hoài. Ý tưởng này bắt nguồn từ quá trình quan sát thực tế, khi lượng khách du lịch đến với Hội An ngày càng nhiều thường đi kèm với những tác động tiêu cực đối với môi trường, biểu hiện rõ nhất là lượng rác thải gia tăng. Khi thực hiện tour du lịch chèo thuyền vớt rác, du khách có cơ hội cảm nhận vẻ đẹp của Hội An trên dòng sông Hoài thơ mộng, vừa thể hiện trách nhiệm, tình yêu của mình đối với việc gìn giữ môi trường cho Di sản văn hóa thế giới Hội An.

Trung tuần này, TP.Hội An tổ chức gặp mặt những chủ nhân di tích, những người làm công tác quản lý, bảo tồn, bảo tàng. Và lần nữa, câu chuyện về cư dân nhập cư và những xáo trộn về văn hóa, lại được xới lên. Nhưng ít ai khựng lại vài nhịp, để xem xét rằng, ngay từ quá khứ, Hội An đã là vùng đất của nhiều cuộc di dân. Và cũng dừng vài giây, để thấy người ở khắp nơi đã dựng nên nhiều giá trị khác nhau ở phố Hội. Chỉ có điều, chọn lọc những giá trị nào để tiếp tục khiến người nơi khác thấy họ đã góp phần làm nên dấu ấn của đô thị cổ này, phải cần đến chính quyền Hội An.

Đề án “Hội An nhân tình thuần hậu” vừa được công bố, nội dung gần như là những nếp sống, cách cư xử vốn dĩ phải có đối với mỗi cư dân theo khuôn phép Á Đông, sống và trưởng thành ở giềng mối xóm làng. Ông Nguyễn Chí Trung – Giám đốc Trung tâm Quản lý và bảo tồn di sản văn hóa Hội An nói, điều thiếu nhất đến thời điểm hiện tại là làm thế nào để người dân nơi khác đến định cư, hay thậm chí chỉ đến Hội An để làm ăn, thấy được giá trị của mình đối với vùng đất, thấy mỗi hành động của mình góp phần rất lớn làm nên diện mạo vùng đất. Muốn làm cho họ thấy được giá trị của mình với địa phương, thì địa phương phải làm cho họ thấy thiện chí của chính quyền đối với mỗi người, dù là người lao động tay chân hay thành phần trí thức chọn Hội An để ở lâu dài.

Tôi đọc đâu đó, rằng con người có xu hướng tin vào đám đông cùng thân phận với mình nhất, chẳng hạn người nghèo thường chỉ tin người nghèo như mình. Nhưng khi đứng giữa đám đông thân cận, họ lại chỉ... tin vào chính mình. Niềm tin dường như ngày càng xa xỉ, gói hẹp trong chính lòng mình. Khơi dậy một lòng tin, hẳn cần rất nhiều thứ. Nhưng tôn trọng một niềm tin, lại càng khó khăn hơn. Vì bởi vậy nên mới cần những hành động rất nhỏ, nhưng thiết thực, gắn bó với đời sống hằng ngày của mỗi người. Người ta cần một không gian công cộng để dắt tay nhau đi một đoạn đường, và ở đó, không có sự vị kỷ chỉ vì toan tính giá thành mỗi gốc cây…

XUÂN HIỀN