Dựng "miền lễ hội"

LÊ QUÂN |

Chưa đầy 2 tháng nữa, Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI - 2017 chính thức khai hội. Lần này, không gian lễ hội được mở rộng ra các vùng miền, và chính người dân địa phương nơi diễn ra sự kiện sẽ là “chủ nhà” đón khách.

Huyện miền núi Tây Giang với các dấu ấn văn hóa đặc sắc của đồng bào Cơ Tu sẽ là một trong những điểm đến đặc biệt của Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI - 2017. Ảnh: Alăng Ngước
Huyện miền núi Tây Giang với các dấu ấn văn hóa đặc sắc của đồng bào Cơ Tu sẽ là một trong những điểm đến đặc biệt của Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI - 2017. Ảnh: Alăng Ngước

Tại cuộc làm việc về công tác triển khai các bước chuẩn bị tổ chức Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI hồi đầu tháng 4, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Ngọc Quang yêu cầu Ban tổ chức phải làm sao để tạo được hiệu ứng từ lễ hội, bao gồm việc kích cầu du lịch, tạo ấn tượng từ các giá trị văn hóa đặc trưng của xứ Quảng, cũng như chính người dân Quảng Nam sẽ là chủ thể của sự kiện này. Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Thu thì nhấn mạnh, festival lần này còn có mục đích mở hướng đầu tư phát triển du lịch về phía nam đất Quảng, và dĩ nhiên câu chuyện về đường bờ biển cùng những làng chài ven biển, cũng sẽ được đánh thức. “Đây là kỳ festival với tiêu chí mở rộng phát triển du lịch về phía nam, cũng như mở hướng du lịch về phía biển. Sẽ có khá nhiều hoạt động quan trọng tổ chức tại các địa phương như TP.Tam Kỳ, Phú Ninh… Chưa kể, tiềm năng của vùng núi Quảng Nam cũng sẽ là những điểm đặc sắc trong kỳ tổ chức này” - Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Thu nói.

Bày “tiệc” khắp vùng

Với rất nhiều “món ngon” đang được chế biến để bày biện đãi khách vào tháng 6 tới, Quảng Nam sẽ trở thành nơi chốn được kỳ vọng là tâm điểm du lịch của miền Trung. Để tránh tình trạng “vắng người” sau buổi khai mạc của mỗi hoạt động, Ban tổ chức cho biết đã có những hoạch định bài bản cũng như khung kịch bản cho sự kiện diễn ra liên tục nhằm thu hút du khách. Đặc biệt, sắp xếp các phần tham dự hợp lý của những hội thi, để mỗi địa điểm diễn ra lễ hội luôn có hoạt động sôi nổi.

Với 22 chương trình văn hóa, nghệ thuật, trưng bày, hội thảo, giao lưu, hội chợ…, festival lần này được đánh giá có quy mô khá rộng lớn, diễn ra nhiều chương trình, hoạt động nhất, trên khắp cả tỉnh. Chưa kể, việc tụ hội khoảng hơn 1.000 nghệ sĩ đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ, với đủ loại hình văn hóa - nghệ thuật, có thể nói “thực đơn” của Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI - 2017  vô cùng phong phú, đa dạng. Cùng với đó, hàng loạt sản phẩm du lịch sẽ “ra mắt” trong dịp này, từ những tour tuyến mới đến các vùng đất văn hóa chưa được khai phá, cùng sản vật đặc trưng, sẽ trở thành ấn tượng khó phai trong lòng người.

Đặc sắc, mới lạ, là những tiêu chí Ban tổ chức festival kỳ vọng. Không sợ dàn trải ra nhiều địa điểm sẽ khiến kỳ hội có phần “lê thê”, ông Đinh Hài - Giám đốc Sở VH-TT&DL nói, việc festival diễn ra ở nhiều địa phương chính là một cách để kích hoạt người dân sở tại cùng tham gia trong sự kiện lớn của cả tỉnh. “Thay vì chỉ mời nghệ sĩ ở khắp nơi đến “làm lễ hội”, nay cùng với sự góp mặt của lực lượng nghệ sĩ chuyên nghiệp cả nước sẽ là người dân địa phương, những nghệ nhân am hiểu về văn hóa vùng đất của mình. Ở Liên hoan dân ca bài chòi chẳng hạn, Quảng Nam tham gia bằng các đội nhóm của những làng quê ven biển, như Tam Thanh, Tam Thăng…  Hay ở Lễ hội cây nêu tổ chức tại Tây Giang, chính đồng bào Cơ Tu sẽ làm “chủ nhà” đón khách. Còn với Lễ hội sâm núi Ngọc Linh, người Xê Đăng, Ca Dong... sẽ mang đến cho khách tham dự những đặc sắc của dân tộc mình” - ông Hài nói.

Các chương trình “mới toanh” của xứ Quảng, lần đầu tiên “ra mắt” kỳ vọng góp phần làm nên một festival đa chiều như: lần đầu tiên diễn ra Festival Kayak toàn quốc mở rộng; trình diễn nghi thức Dựng cây nêu các dân tộc Việt Nam, với chủ đề “Hương sắc vùng cao Quảng Nam”; hay Lễ hội sâm núi Ngọc Linh. Cũng lần đầu, một kỳ festival tổ chức có sự tham gia của rất nhiều địa phương di sản trên toàn quốc cũng như ở châu Á, để dựng nên một “hội chợ festival” của rất nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch, thủ công mỹ nghệ… Trong khi đó, ở một hoạt động quốc tế đã khá quen thuộc với các kỳ festival như Hội thi Hợp xướng quốc tế, gần 20 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ mang đến các phần thi đặc sắc, bao gồm trong nhà hát và hợp xướng đường phố với đủ loại hình biến tấu từ giai điệu và đa dạng phong cách, như dân gian, truyền thống, bác học, đương đại… hứa hẹn cùng làm nên ấn tượng cho cuộc đại tiệc văn hóa của Quảng Nam trong tháng 6 tới.

Cơ hội của các địa phương

Thương hiệu festival

Để có một festival thành công, không chỉ cần nội dung cuốn hút, mà còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Đạo diễn Phạm Hoàng Nam, người đã nhiều lần tổ chức festival ở khắp nơi và ở nhiều loại hình, chia sẻ: “Nếu làm festival với mục đích chính là quảng bá văn hóa bản địa để thu hút khách du lịch, Ban tổ chức cần ngồi lại với các đại lý du lịch, cùng nhau hoạch định kế hoạch, chiến lược từ quảng bá đến tour tuyến, chính sách giá, trọng tâm vào cái gì, từ đó đưa ra cách thức tổ chức phù hợp. Không chỉ có hình thức và các sự kiện hấp dẫn của festival lôi cuốn du khách, mà những dịch vụ xung quanh đó cũng cần phải hoàn hảo và đồng bộ để làm cho khách lưu luyến trước khi đi và muốn quay lại, như chuyện dịch vụ ăn ở, đi lại, giá cả, thái độ phục vụ, khả năng ứng phó với tình huống, sự hướng dẫn chu đáo, mạch lạc, an ninh an toàn... Festival của địa phương dù quy mô thế nào và mục đích, loại hình gì thì đầu tiên nó phải có cá tính, tức là tính độc đáo không thể trộn lẫn của festival hay địa phương đó. Việc tìm ra và xây dựng cá tính riêng sẽ tạo nên thương hiệu của festival, và sự hấp dẫn cũng như cách tổ chức chu đáo sẽ tạo uy tín cho thương hiệu đã gầy dựng được”.

Hiện tại, các địa phương diễn ra hoạt động của festival đang gấp rút hoàn thành kế hoạch chuẩn bị để cùng sẵn sàng cho những ngày hội lớn. Ông Bhling Mia - Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết, khu Nhà làng truyền thống Cơ Tu của huyện đang được kiểm tra từng hạng mục, để chắc chắn sẽ có những ngày lễ hội “Hương sắc vùng cao Quảng Nam” đầy ấn tượng. “Chúng tôi cũng đang chuẩn bị chu đáo khâu bố trí chỗ ăn ở cho thành viên của 20 đoàn đến từ các tỉnh tham gia lễ hội ở huyện. Cùng với đó, hỗ trợ mọi điều kiện để Cục Văn hóa và nghệ thuật biểu diễn, Sở VH-TT&DL xây dựng các kế hoạch về sân khấu lễ hội…” - ông Mia nói. Lần đầu tiên “mở cửa” đón festival, cùng với Tây Giang, còn có Nam Trà My, Phú Ninh với những hoạt động hứa hẹn thu hút sự tham dự của rất nhiều du khách. Cơ hội này, theo chia sẻ của lãnh đạo các địa phương, không chỉ là dịp để quảng bá, giới thiệu về vùng đất, văn hóa, con người, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, du lịch lâu dài.

Cùng với các địa phương di sản như Hội An hay Mỹ Sơn (Duy Xuyên), kỳ lễ hội xuyên suốt từ ngày 7 đến 14.6.2017 còn được trông đợi như một động thái để mở đường cho sự phát triển của những vùng đất phía nam Quảng Nam - với rất nhiều tiềm năng du lịch chưa được đánh thức. Trong đó, TP.Tam Kỳ sẽ “chia sẻ” khá nhiều với Hội An về không gian lễ hội, khi lần đầu tiên địa phương này được chọn tổ chức đêm Khai mạc Festival Di sản Quảng Nam lần thứ VI (tại xã biển Tam Thanh) cũng như rất nhiều hoạt động mang tính chất quan trọng và xuyên suốt như triển lãm Di sản văn hóa biển đảo Việt Nam hay Liên hoan hô hát bài chòi với chủ đề “Sắc màu di sản văn hóa phi vật thể… Chưa kể, một diễn đàn đầu tư và phát triển du lịch với mục tiêu liên kết phát triển du lịch miền Trung - Tây Nguyên và các địa phương trong cả nước, kết nối các hãng lữ hành quốc tế… tổ chức tại Tam Kỳ như một hứa hẹn về tương lai của thành phố tỉnh lỵ…

Ông Đinh Hài cho biết, đêm khai mạc festival tại biển Tam Thanh sẽ thực sự là điểm nhấn để khai hội lần thứ VI, khi chương trình được dàn dựng một cách độc đáo, không giống với bất kỳ đêm khai mạc lễ hội nào trước đó. Và đây cũng được hứa hẹn sẽ là “cuộc mở đầu ngoạn mục” để hàng loạt sự kiện diễn ra sau đó cũng trở nên khác biệt và đặc sắc. Đạo diễn, Nghệ sĩ nhân dân Quang Vinh - người chịu trách nhiệm chính cho kịch bản đêm khai mạc festival nói, cùng với phần hiệu ứng ánh sáng từ Công ty Index Thái Lan - đơn vị từng tổ chức thành công Lễ hội ánh sáng ở Hội An, thì những phần biểu diễn của đêm khai mạc sẽ hoàn toàn khác biệt, mãn nhãn.

LÊ QUÂN