Giải Văn chương mới 2018 đã có chủ

TRẦN TRUNG SÁNG |

 Giải Văn chương mới 2018 (The New Academy) của Thụy Điển đã công bố người chiến thắng là nữ nhà văn Maryse Condé, tác giả tiểu thuyết “Segu”. Nhà văn sẽ nhận phần thưởng một triệu kronor (tương đương với 112.000 USD).

Nữ nhà văn Maryse Condé, tác giả tiểu thuyết “Segu”.
Nữ nhà văn Maryse Condé, tác giả tiểu thuyết “Segu”.

Sau khi Nobel Văn chương bị hủy do một số thành viên rút lui hồi tháng 4, vì những tai tiếng liên quan đến ban tổ chức, The New Academy là giải thưởng được coi như một sự thay thế Giải Nobel Văn chương năm 2018. Giải Văn chương mới được một nhóm gồm 126 văn nghệ sĩ họp nhau lại cùng tạo dựng hồi tháng 7 vừa qua. Theo đó, 4 người được đề cử vào vòng chung kết giải Văn chương này (từ một danh sách gồm 47 ứng cử viên) là: Neil Gaiman đến từ Anh, Maryse Condé đến từ Pháp, Haruki Murakami đến từ Nhật Bản và Kim Thúy (người Canada gốc Việt) ở Quebec. Tuy nhiên, nhà văn Haruki Murakami đã có đơn xin rút lui vì lý do cá nhân, trước khi Giải thưởng được công bố vài tuần.

Maryse Condé  sinh năm 1934, là một trong những tác giả nổi bật nhất của vùng Caribe. Bà có quê quán từ vùng Guadeloupe, ở phía đông vùng biển Caribbean, Guadeloupe - một trong những quần đảo đẹp nhất thế giới và là một vùng hải ngoại của Pháp. Maryse Condé là con út trong gia đình có tám người con. Sau khi học xong trung học, bà học tại Đại học Sorbonne. Năm 1985, Maryse Condé nhận học bổng Fulbright, giảng dạy ở Mỹ. Bà trở thành giáo sư văn chương Pháp và cộng đồng Pháp ngữ tại đại học Columbia (New York, Mỹ). Bà cũng từng giảng dạy ở nhiều nơi như: Đại học California, Berkeley, UCLA (Mỹ), Sorbonne (Pháp)... Ngoài các sáng tác, Condé có sự nghiệp học thuật, nghiên cứu nhiều thành tựu. Năm 2004, bà nghỉ hưu tại Đại học Columbia.  

Nhà văn Maryse Condé từng viết hoàn thành cuốn tiểu thuyết của mình ở tuổi 11. Song phải đến gần 40 tuổi, bà mới xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tiên.  Đến nay, bà là tác giả khoảng 20 tiểu thuyết và nhận được nhiều giải thưởng danh giá. Các tác phẩm của bà tập trung miêu tả cách chủ nghĩa thực dân thay đổi thế giới và cách những người bị chà đạp lấy lại di sản của mình. Trong đó, tiểu thuyết được chú ý nhất của bà là Segu. Trong một bài phỏng vấn, trả lời cho các nhà báo câu hỏi “Công chúng có coi bà là nhà văn người Pháp không?”, bà Condé nói: “Không, họ coi tôi là nhà văn Caribe”. Đối với Maryse Condé, quan điểm sáng tác của bà là mỗi tác phẩm đều mang một thông điệp chính trị hoặc liên quan đến quyền con người. Condé thừa nhận: “Tôi không thể viết bất cứ điều gì trừ khi nó có một ý nghĩa chính trị nhất định. Tôi không có điều gì khác để bàn với bạn đọc ngoài những vấn đề quan trọng”. Tuy nhiên, những tác phẩm của bà càng về sau càng gần gũi với cuộc sống, mang tính chất tự sự như Memories of My Childhood (1998), Who slashed celanire’s throat (2004), Victoire (2010)…

Tại buổi lễ trao giải diễn ra ở Thụy Điển vào 12.10, Maryse Condé bày tỏ niềm tự hào, hạnh phúc khi là tác giả đầu tiên đoạt giải Văn chương mới. Bà đã dành lời cảm ơn đặc biệt đến người dân, vùng đất nơi mình sinh sống, vì sau nhiều tai ương, qua giải thưởng, quê hương nhỏ bé của bà vốn chịu nhiều thiên tai như động đất, bão đã được nhiều người biết đến hơn. Bà cũng gửi lời cảm ơn gia đình, bạn bè, bạn đọc và nhất là người dân quê hương Guadeloupe đã luôn dành tình cảm cho các tác phẩm của mình.

TRẦN TRUNG SÁNG