Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản: Văn hóa gắn kết tình bang giao

LÊ QUÂN |

Kỳ hẹn với những người bạn xứ sở Hoa anh đào tại Hội An năm nay có nhiều hoạt động phong phú, đa sắc màu hơn những lần tổ chức gần đây… Buổi chia tay, người Hội An lại cùng hẹn mùa hội sau, giữ cho mối tình bang giao đời đời gắn kết.

Các nghệ sĩ Việt Nam - Nhật Bản hòa tấu bằng nhạc cụ truyền thống của hai dân tộc. Ảnh: LÊ QUÂN
Các nghệ sĩ Việt Nam - Nhật Bản hòa tấu bằng nhạc cụ truyền thống của hai dân tộc. Ảnh: LÊ QUÂN

Lần thứ 15 tổ chức, Chương trình Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản đã trở thành lễ hội thường niên ở Hội An. Ngay cả những người bạn Nhật, hình như chưa bao giờ họ thôi hào hứng góp sức vào sự kiện văn hóa này. Chương trình giao lưu năm nay bắt đầu từ ngày 18.8 với các hoạt động triển lãm, giao lưu nghệ thuật, thể thao, các trò chơi dân gian, trình diễn nghệ thuật đường phố…, và đã khép lại vào tối qua 20.8.

Giao hòa văn hóa truyền thống

Lần thứ 2, “đám cưới Công Nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Araki Sotaro” được tái hiện ngay trên tuyến đường vòng cung Chùa Cầu. Hàng nghìn du khách lẫn người dân đi theo đoàn lễ, hào hứng xen lẫn xúc động. Dẫn đầu đoàn rước dâu là đội múa rồng của tỉnh Nagasaki, tiếp theo là hai hàng nam thanh nữ tú, nam mặc y phục truyền thống Nhật Bản, nữ mặc y phục truyền thống người Việt. Hai diễn viên trong vai Công nữ Ngọc Hoa và thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro ngồi trên mô hình phục dựng tàu buôn Nhật Bản thế kỷ thứ 17. Hình ảnh chiếc thuyền rước dâu được quay 3 vòng tròn thể hiện sự ngưỡng vọng của Công nữ Ngọc Hoa đối với quê cha đất tổ trước khi ra đi. Nghi lễ này cũng thường được người Nhật tái hiện ở lễ hội Okunchi tổ chức hằng năm ở Nagasaki (từ ngày 7 đến 9.10; Công nữ Ngọc Hoa được người Nhật gọi là công nương Wakaku). Lễ đưa dâu đặc biệt của hơn 400 năm trước được tái hiện đã thu hút sự tham dự của nhiều du khách. Ông Trần Ánh - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hội An cho biết, ngoài việc tái hiện “Đám cưới của Công nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Araki Sotaro”, hàng loạt hoạt động văn hóa truyền thống của Nhật Bản trong kỳ hội này đã minh chứng sâu sắc cho mối tình hữu nghị bền chặt, sâu sắc giữa hai đất nước Việt Nam - Nhật Bản nói chung, giữa Hội An và một số thành phố của Nhật nói riêng. “Đây là dịp để những người bạn Nhật Bản và du khách gần xa có cơ hội thưởng thức, trải nghiệm và tham gia các hoạt động văn hóa - nghệ thuật đầy thú vị cùng những giá trị tinh thần quý giá của văn hóa, lịch sử truyền thống Hội An - Nhật Bản được hình thành từ hàng trăm năm trước và vẫn lan tỏa đến hôm nay trên mảnh đất nhân tình thuần hậu” - ông Ánh nói.

Tái hiện “Đám cưới Công nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Araki Sotaro”. Ảnh: LÊ QUÂN
Tái hiện “Đám cưới Công nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Araki Sotaro”. Ảnh: LÊ QUÂN

Hàng loạt hoạt động văn hóa được triển khai và kéo dài cho đến hết ngày chương trình giao lưu khép lại. Từ trưng bày hình ảnh về 14 năm giao lưu, hợp tác Hội An - Nhật Bản, câu chuyện về “Những đóa hoa anh đào ở Hội An” hay tour du lịch về “Những dấu xưa Nhật Bản”, các gian hàng thử nghiệm trang phục Yukata, gấp giấy Origami, biểu diễn võ Judo… khiến đường phố của Hội An trở nên sôi động. Mỗi kỳ giao lưu thường niên như thế này càng thể hiện mối tình gắn kết được gầy dựng theo tiến trình lịch sử của hai quốc gia. Riêng với Hội An, nơi còn lưu giữ khá nhiều dấu tích của kiều dân xứ Phù Tang hơn 400 năm trước, mối tình ấy càng bền chặt. Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam - Umeda Kunio ngay khi chứng kiến tiết mục mở màn đêm khai mạc với sự kết hợp giữa ban nhạc cổ điển AUN J Nhật Bản và các nghệ sĩ nhạc cổ truyền Việt Nam, đã thốt lên: “Những âm sắc từ nhạc cụ truyền thống của Nhật Bản và Việt Nam gợi cho tôi cảm giác xúc động sâu sắc khi nghĩ rằng, rất có thể sự hòa nhịp này cũng đã được diễn xướng tại Hội An 400 năm về trước”.

Những người bạn Nhật

Người Hội An như đã quen với sự xuất hiện của những người bạn Nhật từ rất lâu. Với họ, những nụ cười thân thiện là điều kết nối đầu tiên và sâu bền. Từ lịch sử lâu đời, mở cửa và đón nhận nhiều nền văn hóa, biết giữ chân những gì tinh tế, là điều mà Hội An đã và vẫn hướng đến. “Bản thân nền tảng văn hóa Hội An vốn dĩ từ sự giao lưu và tiếp biến. Văn hóa Hội An không phải của riêng người bản địa mà là nền văn hóa dựa trên sự giao lưu tiếp biến với bên ngoài. Hội An đã kết nghĩa với 7 thành phố trên thế giới, trong đó có nhiều lễ hội gắn với hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế. Những ngày văn hóa Hàn Quốc của Hội An hay Chương trình giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản… cùng với các lễ hội truyền thống khác ở Hội An tạo nên diện mạo phong phú cho vùng đất này” - ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP.Hội An nói. Chính sự niềm nở này đã tạo nên nhiều hứng thú cho du khách và những người trực tiếp tham gia các hoạt động của chuỗi sự kiện.

Các em học sinh Hội An của Lớp dạy tiếng Nhật trình diễn một ca khúc tiếng Nhật trong trang phục truyền thống của xứ sở Hoa anh đào. Ảnh: LÊ QUÂN
Các em học sinh Hội An của Lớp dạy tiếng Nhật trình diễn một ca khúc tiếng Nhật trong trang phục truyền thống của xứ sở Hoa anh đào. Ảnh: LÊ QUÂN

Năm nay, là một kỳ hội đặc biệt tại Hội An của bà Hiriko Hisimura, đến từ Đoàn nghệ thuật Tokyo Shirubarkai (Nhật Bản), cao tuổi nhất trong số những người đến Hội An tham gia sự kiện giao lưu lần này. Đã 94 tuổi, nhưng vốn tiếng Anh lưu loát, bà hào hứng kể cho những du khách nước ngoài về chuyến đi của đoàn mình. Hầu như sự kiện trình diễn, giao lưu nghệ thuật nào bà cũng có mặt. Tokyo Shirubarkai Nhật Bản là tổ chức của những người cao tuổi ở thành phố Tokyo, với “sứ mệnh” mà họ nói, muốn chuyển tải ngôn ngữ và những dấu ấn văn hóa truyền thống Nhật Bản đi khắp nơi. Tại Hội An, Tokyo Shirubarkai đã mở nhiều lớp học tiếng Nhật miễn phí cho các em thiếu nhi. Ở Chương trình giao lưu văn hóa Hội An  - Nhật Bản lần thứ 15, ngoài các hoạt động do chính họ tham gia, những người bạn Nhật lớn tuổi còn tổ chức hướng dẫn học viên lớp tiếng Nhật các ca khúc, điệu múa cổ truyền của người Nhật. Năm nay, ngoài sự tham dự của đại diện các thành phố Matsuzaka, Sakai, Nagasaki, nhiều tổ chức, cá nhân của Nhật Bản cũng góp mặt tại Hội An với các hoạt động xã hội. Ngay trong khuôn khổ chương trình, tập đoàn Takara của Nhật Bản cũng đã bàn giao công trình nhà vệ sinh trong khuôn viên Vườn tượng An Hội. Chưa kể, sự góp mặt của nữ ca sĩ Nhật Bản - Ueno Yuuka trong vai trò “Đại sứ thiện chí du lịch một ngày” với rất nhiều phần biểu diễn khuấy động không khí Hội An, ban nhạc cổ điển AUN J mang đến nhiều thông điệp với người dân Hội An từ âm nhạc. Akitoshi Sugiura đến từ Câu lạc bộ Door của Trường Đại học Waseda (Tokyo) chia sẻ, hằng năm Câu lạc bộ Door của trường trao nhiều học bổng cho các bạn sinh viên Việt Nam. Lần này, mang tới Hội An những ấn phẩm về thời trang, sách báo do chính sinh viên Trường Đại học Wasedo xuất bản, Akitoshi nói anh muốn thêm lần nữa giới thiệu đến các bạn trẻ Việt Nam về những người Nhật của một thế hệ mới.

Một kỳ hội về tình bang giao nối dài vạn dặm khép lại, nhưng đã mở thêm nhiều cơ hội để các vùng đất cùng hợp sức trong những câu chuyện phát triển. Những người bạn Nhật lại hẹn gặp ở một mùa hội năm sau…

LÊ QUÂN