Cộng đồng giữ rừng

;
Thứ Năm, 14/09/2017, 15:07 [GMT+7]

Việc nâng đơn giá tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) đã khuyến khích đồng bào dân tộc thiểu số an tâm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, góp phần cải thiện đời sống kinh tế.

Người dân kiểm tra rừng bằng đường thủy quanh các lưu vực lòng hồ. Ảnh: T.H
Người dân kiểm tra rừng bằng đường thủy quanh các lưu vực lòng hồ. Ảnh: T.H

Nhận khoán bảo vệ rừng

Chúng tôi trở lại khu vực rừng phòng hộ Đắc Mi (Phước Sơn) bằng đường thủy. Rừng nguyên sinh nơi đây rậm rạp, đa dạng sinh học. Hơn 5 năm trước, khi nhà máy thủy điện vừa tích nước để phát điện thì khu vực này liên tiếp xảy ra những vụ phá rừng đình đám. Các bè gỗ lũ lượt theo dòng nước trôi về xuôi, hình thành phía hạ lưu các “dòng sông gỗ lậu”. Hiện tình trạng phá rừng vẫn thi thoảng xảy ra nhưng không tạo thành “điểm nóng”. Tuy quản lý hơn 30.000ha nhưng Ban Quản lý rừng phòng hộ Đắc Mi đã phân chia ranh giới, từng khoảnh, tiểu khu cho người dân nhận khoán bảo vệ từ chính sách chi trả DVMTR theo Nghị định 99/NĐ-CP năm 2010 của Chính phủ. Ông Hồ Văn A, đại diện cho nhóm hộ nhận khoán bảo vệ rừng (BVR) xã Phước Xuân (Phước Sơn) cho biết, nhóm hộ của ông có 11 hộ tham gia BVR, nhận mỗi năm hơn 4 triệu đồng. “Từ ngày Nhà nước giao rừng, đồng bào mình vui lắm.

Đầu tiên nhóm hộ chúng tôi khoanh phạm vi ranh giới, diện tích do mình quản lý, bảo vệ. Mỗi người sẽ chịu trách nhiệm trong lúc trực của mình. Nhóm hộ nhận khoán BVR sẽ quản lý rừng tốt hơn nếu giao cho cộng đồng dân cư hay hộ gia đình” - ông A nói. Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đắc Mi Nguyễn Văn Tình cho rằng, diện tích thực hiện chi trả DVMTR năm 2017 do đơn vị quản lý hơn 32.219ha. Thời điểm này, đã lập hồ sơ giao khoán đến 82 nhóm gồm 1.046 hộ thuộc 36 thôn của 11 xã, thị trấn thuộc huyện Phước Sơn. Ngoài ra còn có hơn 7.000ha giao khoán BVR cho đồng bào theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP. Quý 1.2017 đã chi tạm ứng cho người dân hơn 2,3 tỷ đồng từ nguồn DVMTR.

Đều đặn hằng tháng, các hộ trong nhóm BVR ở xã Phước Xuân cắt cử người đi sâu vào rừng già kiểm tra. Nếu phát hiện có người vào rừng chặt phá cây, săn bắt động vật hoang dã hay phát hiện cây to bị đổ ngã, nhóm sẽ báo cho lực lượng kiểm lâm. Kết hợp với giữ rừng, nhóm hộ của ông Hồ Văn A còn tranh thủ khai thác mây rừng, măng và mật ong cải thiện thêm thu nhập. Số tiền chi trả DVMTR đồng bào đã mua sắm thêm phương tiện xe máy, ti vi. Một số thôn  xây dựng được những con đường bê tông theo tiêu chuẩn nông thôn mới.

Nâng đơn giá chi trả

Theo ông Huỳnh Đức - Giám đốc Quỹ bảo vệ phát triển rừng, chính sách chi trả DVMTR đã làm thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của người dân đối với công tác BVR, dần xóa bỏ tập quán đốt rừng làm nương rẫy, du canh du cư của đồng bào dân tộc thiểu số. Kinh phí chi trả DVMTR cộng với các thu nhập khác từ khai thác lâm sản phụ trong rừng góp phần tạo thêm việc làm, cải thiện đời sống cho người dân gắn bó với rừng. Miền núi có nhiều thay đổi tích cực trong mục tiêu giảm nghèo bền vững. Điều đáng nói, đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao bây giờ xem BVR cũng là kế mưu sinh. Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện đã có hơn 4.000 hộ dân ở 4 huyện vùng cao của tỉnh đã tiếp cận được phí chi trả DVMTR. Việc tăng phí chi trả DVMTR từ 180 - 250 nghìn đồng lên 300 - 320 nghìn đồng/ha/năm đã giúp người dân địa phương tháo gỡ được khó khăn và chuyển biến tích cực trong công tác chăm sóc BVR. Việc giao khoán theo nhóm hộ, khi chi trả phí dịch vụ, các đơn vị chủ rừng có hợp đồng cụ thể với người dân về diện tích, ranh giới, số lượng cây dựa trên thực địa. Quyền lợi của đồng bào luôn bị ràng buộc với nghĩa vụ giữ rừng. Cũng theo ông Đức, những năm gần đây số diện tích giao khoán BVR từ DVMTR bị xâm hại đã giảm rõ rệt.

Tổng cục Lâm nghiệp cho biết, tính đến đầu tháng 8.2017,  cả nước có 37 tỉnh, thành, trong đó có Quảng Nam giao đất giao rừng cho 11.525 cộng đồng dân tộc thiểu số và có gần 280.000 hộ dân tộc thiểu số được giao đất, giao rừng với diện tích hơn 700.000ha. Ở miền núi của tỉnh, từ năm 2012 đến hết tháng 7.2017, Quỹ bảo vệ phát triển rừng đã chi trả hơn 268 tỷ đồng từ nguồn chi trả DVMTR. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh đánh giá, chính sách DVMTR không chỉ đóng góp cho mục tiêu giảm nghèo bền vững mà còn huy động được nguồn nhân lực lớn cho công tác tuần tra, BVR một cách thường xuyên, từ đó đẩy mạnh công tác xã hội hóa nghề rừng. Ngoài ra, chính sách này cũng giúp bảo tồn đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng; giúp người dân hưởng lợi từ rừng mà không xâm hại đến rừng; tái đầu tư rừng để hạn chế tác động của biến đổi khí hậu; ngăn chặn tình trạng suy thoái rừng và phát triển rừng bền vững...

TRẦN HỮU

.
.
.
.
.