Để phân luồng học sinh sau THCS hiệu quả: Cần thay đổi từ nhiều phía

;
Thứ Tư, 15/05/2019, 14:50 [GMT+7]

UBND tỉnh vừa có quyết định tuyển sinh năm học 2019 - 2020 với tỷ lệ tuyển sinh lớp 10 công lập là 85%. Vậy 15% còn lại với hơn 3.000 học sinh (HS) sẽ đi đâu, về đâu?

Để phân luồng học sinh vừa hoàn thành chương trình THCS vào cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiệu quả cần thay đổi nhiều thứ. Ảnh: X.P
Để phân luồng học sinh vừa hoàn thành chương trình THCS vào cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiệu quả cần thay đổi nhiều thứ. Ảnh: X.P

Nhiều luồng song ít vào

So với năm trước, năm nay tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập vẫn giữ nguyên 85% nhằm mục tiêu phân luồng HS sau khi hoàn thành THCS. Theo định hướng, 15% không được học lớp 10 công lập sẽ vào các trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh. Một điểm mới là 4 trường tư thục (gồm 2 trường THPT Hà Huy Tập, Phạm Văn Đồng, 2 trường phổ thông nhiều cấp học Hoàng Sa, Quảng Đông) và Trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh được UBND tỉnh cho phép tuyển với chỉ tiêu 1.750 HS (nhiều hơn năm trước 150 chỉ tiêu).

Tuy nhiên, các trường học, cơ sở giáo dục có thu hút được HS hay không lại là chuyện khác. Thực tế cho thấy, ở loại hình giáo dục phổ thông, ngoài Trường THPT tư thục Hà Huy Tập (Tam Kỳ), các đơn vị còn lại thời gian qua gần như “thất bại toàn tập” trong tuyển sinh lớp 10. Trong khi đó, giáo dục nghề nghiệp cũng “lên bờ xuống ruộng” trong tuyển sinh đối tượng tốt nghiệp THCS. Thống kê cho thấy, số lượng tốt nghiệp THCS học nghề từ 454 em năm 2016 lên 683 em năm 2017 và tăng lên 1.244 em năm 2018. Dù vậy, chưa thể vội cho rằng giáo dục nghề nghiệp đang phát triển nhanh. Năm 2016, chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập của tỉnh là 95%, sang năm 2017 giảm xuống 90% và đến năm 2018 chỉ còn 85%. Điều đó có nghĩa, liên tục trong 3 năm vừa qua mỗi năm số lượng HS không vào lớp 10 tăng lên khoảng 1.000 em nhưng số lượng HS theo học nghề mỗi năm chỉ tăng vài trăm em. Còn nếu tính theo tỷ lệ so với số HS tốt nghiệp THCS không vào lớp 10, năm 2018 vừa qua chỉ có chưa đầy 40% đi học nghề. Với một địa phương có tổng cộng 38 cơ sở giáo dục nghề nghiệp thì con số hơn 1.200 HS tốt nghiệp THCS năm 2018 theo học nghề là quá ít.

Cần thay đổi nhiều thứ

Vì mục tiêu sống còn của mình, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp luôn dang tay chào đón người học bằng nhiều cách. Tại hội nghị phân luồng đào tạo do UBND tỉnh tổ chức mới đây, nhiều cơ sở tranh thủ “tiếp thị” hình ảnh đơn vị mình với các địa phương, trường THCS, cho thấy nỗ lực của họ trong tình hình mới. Thế nhưng, ngoài Trường Cao đẳng Thaco “sống khỏe” khi có lợi thế đào tạo nguồn nhân lực để phục vụ cho chính doanh nghiệp quản lý trường là Công ty CP ô tô Trường Hải, các cơ sở giáo dục còn lại đều gặp rất nhiều khó khăn trong tuyển sinh. Ngay cả những đơn vị có truyền thống và lợi thế như Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật Quảng Nam hay Cao đẳng Công nghệ Quảng Nam cũng không ít chật vật trong việc thu hút người học. Vậy câu hỏi đặt ra là vì sao các cơ sở giáo dục nghề nghiệp lại không tạo được sức hút đối với người học?

Theo ông Nguyễn Thùy - Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, lý do là vì mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn cồng kềnh, chưa đáp ứng yêu cầu chất lượng đào tạo để cung ứng lao động cho doanh nghiệp. Tuyển sinh còn trùng lắp ngành nghề, trình độ, hiệu quả thấp. Bà Trương Thị Lộc - Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, tại cuộc họp về phân luồng mới đây thì đặt câu hỏi rằng, các em đi học nghề nhưng trường ở đâu, học nghề gì khi mà trên địa bàn tỉnh hiện nay các cơ sở dạy nghề chưa thể đáp ứng(?). Nhất là các em HS gái, mới học xong lớp 9, nếu học nghề chỉ có học may công nghiệp 3 tháng là phù hợp nhất. Mà các em mới 16 tuổi, ai nhận? Không thể phủ nhận những nỗ lực làm mới mình, nhưng rõ ràng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần đầu tư mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, từ cơ sở vật chất, ngành nghề đến việc kết hợp đào tạo, gắn nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Hiện nay, mô hình nhà trường song hành với doanh nghiệp trong công tác đào tạo, tuyển dụng được Trường Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật Quảng Nam, Cao đẳng Công nghệ Quảng Nam và một số đơn vị khác thực hiện nhưng còn hạn chế.

Tâm lý phụ huynh không muốn con em mình đi học nghề khi mới 15 tuổi cũng là một rào cản lớn. Nhiều phụ huynh cho rằng, chưa nói đến ngành nghề theo học, chỉ riêng các em còn quá nhỏ phải xa gia đình không ai quản lý đã không thể an tâm. Hơn nữa, thời buổi này phải học xong để có tấm bằng tốt nghiệp THPT trong tay rồi mới tính đến chuyện học nghề. Trong khi đó, ông Nguyễn Công Thành - Phó Giám đốc Sở GD-ĐT lo ngại hiện nay tỷ lệ phân luồng vẫn còn khiêm tốn song thực tế số lượng HS vào học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khá thấp. Vì vậy, thời gian tới nếu đẩy mạnh phân luồng như mục tiêu đề ra thì hệ thống trường nghề phải nâng chất.

XUÂN PHÚ

.
.
.
.
.