Chế độ ngắn hạn cho lao động: Cảnh báo lạm dụng

;
Thứ Sáu, 19/04/2019, 14:31 [GMT+7]

Ốm đau, thai sản là những chế độ ngắn hạn dành cho người lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH). Việc lạm dụng chế độ này trong thực tế đã và đang diễn ra âm ỉ, nhưng để phòng chống không dễ.

Các công ty phần lớn sử dụng lao động nữ nên số chi các chế độ ngắn hạn cũng tăng cao. Ảnh: D.L
Các công ty phần lớn sử dụng lao động nữ nên số chi các chế độ ngắn hạn cũng tăng cao. Ảnh: D.L

Theo số liệu từ cơ quan BHXH tỉnh, năm 2018 quỹ ốm đau, thai sản, dưỡng sức thu vào hơn 260 tỷ đồng, nhưng con số chi ra để thực hiện các chế độ ngắn hạn này hơn 347 tỷ đồng, với trên 195 nghìn lượt người nghỉ hưởng chế độ. Có lý do khách quan rằng phần lớn lao động là nữ nên việc sử dụng quỹ này tăng cao. Thêm nữa, lao động nam cũng được hưởng chế độ thai sản khi vợ sinh con nên cũng tác động nâng số tiền chi cho chế độ ngắn hạn. Qua kiểm tra đã xuất hiện những biểu hiện lạm dụng chế độ ngắn hạn này mà cơ quan BHXH đã phát hiện được.

Bà Dương Thị Kim Khánh - Phó Trưởng phòng Chế độ BHXH (BHXH tỉnh) cho biết: “Những biểu hiện lạm dụng để hưởng lợi từ quỹ ốm đau, thai sản, dưỡng sức những năm gần đây đã xuất hiện. Có trường hợp BHXH qua thanh tra, kiểm tra phát hiện thì đề nghị thu hồi, nhưng cũng có những kiểu trục lợi không thể thu hồi được”. Cách lạm dụng đầu tiên là việc sửa chứng từ để hưởng thai sản. Người hưởng thai sản thay đổi thời gian nghỉ sinh trên giấy chứng sinh rơi vào hai trường hợp. Thứ nhất là giáo viên có thời gian sinh con trùng với thời gian nghỉ hè, sửa thời gian sinh con trên giấy chứng sinh để có thời gian nghỉ nhiều hơn và hưởng được chế độ lương khi nghỉ hè, sau đó mới hưởng chế độ thai sản. Thứ hai là có một số trường hợp sinh vào tháng 5 hoặc tháng 6 thì thay đổi sang thời gian sinh tháng 7, vì thời điểm này thay đổi mức lương cơ sở theo hướng tăng cao hơn, theo đó người hưởng chế độ thai sản sẽ nhận mức cao hơn.

Trong các công ty có đông lao động, khi thanh tra, cơ quan chức năng thường phát hiện trường hợp vừa nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau, nhưng thực tế vẫn đi làm hưởng lương của doanh nghiệp. Việc xin giấy nghỉ ốm ở một số doanh nghiệp có dấu hiệu lạm dụng để hưởng chế độ, vì cơ quan BHXH phát hiện có hàng loạt giấy nghỉ ốm có ghi bệnh giống nhau. Hoặc có nơi lao động xin nghỉ nhiều đợt trong một năm, rồi cộng dồn lại để xin hưởng chế độ nghỉ dưỡng sức khi đủ điều kiện. Theo bà Khánh, sở dĩ lao động nghỉ việc dễ vì hiện nay việc cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng chế độ BHXH không gặp khó khăn. Theo Thông tin 56 của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 1.1.2019, các cơ sở khám chữa bệnh tự in phôi để cấp chứ cơ quan BHXH không cấp phôi như trước. Vì thế việc cấp giấy nghỉ việc với lý do ốm đau dễ dàng hơn, từ đó cũng sinh ra sơ hở để thực hiện hành vi trục lợi.

Ở tỉnh chưa xuất hiện trường hợp lạm dụng quỹ ốm đau, thai sản đến mức phải xử lý hình sự như một số địa phương. Nhưng việc lạm dụng các chế độ ngắn hạn này đã và đang diễn ra âm ỉ. Trừ những trường hợp phát hiện và đề nghị truy thu, cơ quan quản lý là BHXH tỉnh chỉ có cách chủ động phòng chống lạm dụng quỹ thông qua việc thanh tra, kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động trong chấp hành pháp luật lao động cũng như BHXH. Đối với các cơ sở khám chữa bệnh, khi phát hiện một hiện tượng cùng một thời gian cấp quá nhiều giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng chế độ BHXH có nội dung bệnh giống nhau, hoặc cấp tăng đột biến thì cơ quan quản lý sẽ kiểm tra, nhắc nhở. Đồng thời báo cho đơn vị chủ quản là Sở Y tế để có biện pháp chấn chỉnh đối với đơn vị vi phạm.

DIỄM LỆ

.
.
.
.
.