Sức khỏe tuổi mãn kinh

;
Thứ Năm, 25/01/2018, 13:28 [GMT+7]

Trong cuộc sống của người phụ nữ, giai đoạn mãn kinh khiến họ phải đối mặt với nhiều thay đổi ảnh hưởng đến tâm sinh lý, sức khỏe. Vì vậy, cần nhận biết những dấu hiệu về các rối loạn trong thời kỳ này để có thể dự phòng hoặc điều trị hiệu quả.

Mãn kinh là thời điểm đánh dấu việc kết thúc khả năng có thai và sinh con ở người phụ nữ, biểu hiện bằng việc ngưng kinh liên tiếp trong vòng 12 tháng do dừng hoạt động nội tiết của buồng trứng. Mãn kinh có thể bắt đầu sau tuổi 40 đến 50 tuổi. Đối với phụ nữ Việt Nam, độ tuổi mãn kinh trung bình 48 - 50 tuổi. Thời gian mãn kinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng kinh tế xã hội thấp, suy dinh dưỡng, hút thuốc lá làm mãn kinh sớm hơn 2 - 3 năm, trong khi đó chỉ số khối cơ thể cao (BMI) hoặc sinh nhiều con sẽ làm mãn kinh chậm hơn. Mãn kinh sớm là hiện tượng mãn kinh xảy ra trước 40 tuổi, thường do suy giảm chức năng buồng trứng trong các bệnh lý liên quan đến di truyền, hoặc mãn kinh sau phẫu thuật cắt tử cung hay hóa trị, xạ trị trong điều trị ung thư. Một số nguyên nhân khác như bất thường về gen, nhiễm siêu vi, miễn dịch hoặc không rõ nguyên nhân.

Các triệu chứng thường gặp của mãn kinh liên quan đến việc thiếu hụt nội tiết đặc biệt là estrogen gây ra nhiều biến đổi, tác động lên các cơ quan của người phụ nữ như rối loạn kinh nguyệt, rối loạn vận mạch như bốc hỏa, đổ mồ hôi, hồi hộp, loãng xương, teo niêm mạc niệu dục làm âm đạo khô, khó chịu, nóng rát hay ngứa âm hộ, rối loạn tiết niệu thường gặp là tiểu rắt, tiểu buốt do bàng quang và niệu đạo dễ bị viêm nhiễm, tiểu không tự chủ. Mãn kinh còn gây ra rối loạn tình dục (66,7%) biểu hiện giảm ham muốn so với trước. Thời kỳ mãn kinh còn làm cho phụ nữ phải đối diện với những thay đổi về tâm lý như cảm xúc thất thường, lo âu, khó chịu, hay quên, mất tập trung. Tỷ lệ trầm cảm ở phụ nữ mãn kinh tại Việt Nam là 37,9%. Bệnh Alzheimer cũng thường thấy ở phụ nữ sau mãn kinh biểu hiện tình trạng rối loạn ý thức, sa sút trí tuệ. Mãn kinh cũng như tuổi già là yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch như xơ vữa động mạch, trong đó liên quan đến sự sụt giảm nghiêm trọng của nồng độ cholesterone HDL trong máu (chất béo tốt) và tăng lượng LDL (chất béo xấu), nguy cơ huyết khối tĩnh mạch gồm huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi. Nguy cơ tim mạch càng tăng cao ở phụ nữ mãn kinh khi có kèm theo tiền sử đái đường, cao huyết áp.

Một chế độ ăn phù hợp là hết sức quan trọng với phụ nữ tuổi mãn kinh. Chế độ ăn nên ít đường, ít chất béo, giàu vitamin và khoáng chất. Hạn chế bánh ngọt, tăng cường trái cây, rau xanh, cung cấp chất xơ dễ tiêu hóa. Bổ sung vitamin D và omega 3 hằng ngày làm giảm nguy cơ mắc bệnh loãng xương, tim mạch, đái đường và trầm cảm… Tập luyện thể thao cũng là biện pháp hữu hiệu như thể dục dưỡng sinh, yoga… Do sự sụt giảm nội tiết là nguyên nhân gây ra các triệu chứng và bệnh lý thời kỳ mãn kinh nên một số phụ nữ có thể sử dụng nội tiết thay thế trong thời kỳ mãn kinh để điều trị bệnh. Tùy tình trạng và mục đích điều trị sẽ cung cấp thuốc và thời gian điều trị khác nhau.

BS. NGUYỄN THỊ KIỀU TRINH


 

.
.
.
.
.