Bệnh u mỡ lành tính

Anh Trâm |

Khoa ngoại Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam vừa phẫu thuật thành công cho bệnh nhân mang khối u nặng 3,5kg suốt 30 năm. Các bác sĩ đã đưa ra lời cảnh báo về những triệu chứng, di chứng của chứng bệnh được đánh giá lành tính này.

Bà Dần nằm điều trị hậu phẫu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Quảng Nam. Ảnh: A.T
Bà Dần nằm điều trị hậu phẫu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Quảng Nam. Ảnh: A.T

U mỡ lành tính

Bà Huỳnh Thị Dần (76 tuổi, thôn Câu Lâu Tây, xã Duy Phước, huyện Duy Xuyên) nhập viện trong tình trạng mang khối u to ở đùi sau chân trái. Theo chẩn đoán ban đầu của bác sĩ, khối u mỡ với kích thước rộng chiếm hầu hết diện tích đùi trái và có khả năng chèn ép vào cơ. Theo tiền sử bệnh án, bà Dần đã mang khối u này gần 30 năm. Trước đây, bà đã được mổ một lần nhưng không tái khám và cứ để vậy cho đến khi khối u lớn dần, cản trở việc đi lại, chèn cơ gây đau chân. Đến khi không còn sức chịu đựng, bà mới tới bệnh viện. Bác sĩ Đinh Văn Lực - Trưởng khoa Ngoại Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam cho biết: “U mỡ là một u lành tính kết hợp những tế bào mỡ trưởng thành. U lành tính ở trung mô phổ biến nhất. Chúng có thể phát triển hầu hết các tổ chức trong cơ thể, thường tìm thấy nhiều ở tổ chức dưới da hơn tổ chức nội tạng. U mỡ gặp bất kỳ ở lứa tuổi nào. Và thường không khó khăn trong chẩn đoán. U mỡ phát triển điển hình giống như bóng cao su ở tổ chức dưới da, ở lưng và phần trên của chi. Tổn thương có kích thước vài centimet, không tự mất đi được nên phải phẫu thuật hoặc hút mỡ”. Tuy lành tính nhưng với trường hợp phát triển lớn, chấp nhận “sống chung” với khối u như bà Dần xưa nay hiếm thấy. Sáng 15.4, kíp mổ do bác sĩ Lực trực tiếp mổ đã thực hiện thành công, bóc tách túi mỡ phía đùi sau chân bà Dần với khối lượng 3,5kg.

Các tài liệu y khoa cũng khẳng định u mỡ thường lành tính, nhưng chỉ xác định chính xác lành hay ác tính qua kết quả CT Scaner. Hơn nữa, u lành tính nếu để lâu cũng sẽ gây ra những biến chứng khó xử lý như trường hợp của bà Dần. Bác sĩ Lực cho biết u mỡ được chỉ định cắt bỏ bởi lý do thẩm mỹ, đặc biệt ung thư mỡ cần được loại trừ khi chúng gây triệu chứng và phát triển lớn hơn 5cm. Riêng với trường hợp của bệnh nhân Dần thì khối u mỡ đã phát triển gấp 20 lần kích thước chỉ định mổ.

Phía sau bệnh án

Những ngày này, bà Dần đang được điều trị hậu phẫu tại Khoa ngoại, Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam. Không người thân, tất cả mọi sinh hoạt cho bà đều nhờ vào bác sĩ, y tá ở bệnh viện. Bà Dần kể: “Hồi 30 năm trước, tôi đi mổ lấy u mỡ một lần nhưng sau đó bệnh vẫn tái phát. Không có tiền nên tôi cứ để sống chung như vậy, đến khi đau và nặng nề không bước chân được mới vào bệnh viện”. Bác sĩ Lực cũng cho biết nguyên nhân dẫn đến tình trạng khối u lớn là bệnh nhân tự “nuôi bệnh” quá lâu. Bà Dần vì hoàn cảnh gia đình đơn chiếc, khó khăn, không đủ khả năng chi trả đã từ chối đến bệnh viện. Nếu không được các bác sĩ thuyết phục, bà cũng không dám mổ.

Dù là đối tượng hộ nghèo được bảo hiểm chi trả toàn bộ, bà Dần vẫn lo ngại. Bà nói: “Tôi đơn chiếc, có nuôi một đứa cháu bị tâm thần, tôi đi viện thì không ai lo cho nó, cũng không có ai lo cho tôi. Khối u mỡ có làm cho tôi nặng nề, nhiều khi không đi đứng được nhưng dần quen nên tôi cố chịu đựng, giờ thì thấy nhẹ hẳn”. Khi thực hiện ca mổ, bác sĩ Lực đã vận động y sĩ, sinh viên thực tập tại bệnh viện hiến máu trợ giúp bà Dần vì không có người thân cận. Bệnh viện tiếp tục hỗ trợ các suất ăn từ thiện cũng như điều dưỡng, y sinh thay phiên giúp đỡ bà trong sinh hoạt thời gian hậu phẫu. Bác sĩ Lực khẳng định khả năng tái phát u mỡ sau khi đã bóc tách là khá thấp, nhưng với hoàn cảnh đặc biệt của bệnh nhân Huỳnh Thị Dần, điều lo lắng là cuộc sống của bà sau này sẽ còn nhiều khó khăn hơn. Trước mắt, Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam vận động trong nội bộ hỗ trợ cho bà Dần trong thời gian nằm viện.

U mỡ cũng được phân loại ở nhiều dạng, trong đó u mỡ đơn độc là phổ biến nhất. Hầu hết u mỡ đơn độc nông và nhỏ, có thể tăng trọng lượng. U mỡ lan tỏa lành tính có giới hạn không rõ và lan tỏa ở lưng, thường xâm nhập xuyên qua các sợi cơ, do đó hay tái phát sau phẩu thuật. U mỡ đối xứng lành tính còn gọi là bệnh Madelung. U mỡ ở đầu, cổ, vai, cánh tay. Các bệnh khác thường kết hợp với bệnh này gồm: U ác tính đường hô hấp trên, bệnh gan, béo phì, bệnh thần kinh ngoại biên.

Đa u mỡ gia đình là u mỡ nhỏ giới hạn rõ, số lượng vài thương tổn đến nhiều thương tổn, tổn thương phổ biến ở chi, xuất hiện sớm ở sau tuổi trưởng thành. U mỡ đau còn gọi bệnh Dercum. U mỡ điển hình ở chi trên của người phụ nữ mãn kinh, béo phì. Những người nghiện rượu, bất ổn tinh thần và trầm cảm thường mắc bệnh này. U mạch mỡ xuất hiện dưới da mềm, hiện diện ở tuổi trưởng thành. U thường nhiều thùy, kết hợp đau mơ hồ, có thể tự phát hoặc áp lực. U hiberm là u đơn độc, giới hạn rõ, thường không có triệu chứng. Vị trí thường gặp: giữa vai, nách, gáy.

Anh Trâm