Chuyển đổi, từ bóng tối tới ánh sáng

NGUYỄN ĐIỆN NAM |

Bóng tối trùm lợp thế giới trong đại dịch Covid-19…

Bóng tối u trầm phủ xuống trong sinh hoạt xã hội bị giãn cách, cách ly. Dịch bệnh còn phá vỡ các hệ thống cung ứng toàn cầu.

Bóng tối còn dằng dặc trong sinh kế của lao động thất nghiệp, nhất là với ngành dịch vụ du lịch. Bóng ma khủng hoảng kinh tế còn ám ảnh thế giới khi mà cuộc đua sản xuất vắc xin chưa theo kịp biến thể của vi rút.

Bóng tối lại nối tiếp trút xuống thiên tai bão lũ…

Ngoi lên qua bóng đêm những cơn lũ quét, trận lụt bất thần, thấy nhiều làng mạc tan hoang, nhiều ngôi nhà xóa sổ, nhiều phận người lênh đênh. Bóng tối vây bủa tâm trạng những đồng bào mất người thân do lũ cuốn và sạt lở núi, đêm âm u càng rợn tiếng vọng về.

Bóng tối che mờ sinh lộ thoát nghèo của nhiều vùng núi cao, vùng sâu, vùng xa. Bóng đen làm nhòa nhiều dự án khởi nghiệp, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phá sản, nhiều hàng quán ế ẩm, cùng với các điểm đến du lịch cửa đóng then cài.

Với một năm 2020 đầy bóng tối, bóng đen, ai cũng mong nhanh tống tiễn xui rủi, những ngậm ngùi, thấp thỏm lo âu mà đón chào năm mới 2021. Tuy nhiên, chính ở cái thời khắc này, lại cần nhìn lại những gì đã trải nghiệm trong bóng tối, để rồi chuyển đổi và đi tới ánh sáng ngày mai.

Không thụ động chịu đựng trong bóng tối là bài học đầu tiên cần ghi nhớ. Bởi, dù có tối tăm bao nhiêu vẫn cố tìm “ánh sáng cuối đường hầm”, đối diện nghịch cảnh và tìm cách vượt qua. Việt Nam đã sớm chủ động và thành công bước đầu khi khống chế Covid-19 bằng biện pháp mạnh. Điều rất khó mà ta đã làm được là song hành hai nhiệm vụ vừa đóng cửa để khống chế dịch, vừa mở cửa tiếp tục hội nhập kinh tế, tăng trưởng và xuất khẩu. Bởi vậy, dù suy giảm nhưng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã đạt 2,91%; kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt mức kỷ lục gần 544 tỷ USD, xuất siêu hơn 20 tỷ USD. Đặc biệt trong năm 2020, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam- EU (EVFTA) có hiệu lực, và nước ta tiếp tục đàm phán ký kết hiệp định thương mại tự do với Vương quốc Anh. Cho đến nay Việt Nam đã có 13 FTA có hiệu lực, trong đó đáng kể nhất là 2 FTA thế hệ mới với các cam kết cải cách bên trong sâu rộng là CPTPP và EVFTA.

Linh hoạt, uyển chuyển trong đối sách với tình hình dịch bệnh và thiên tai, đồng thời tìm cách duy trì tăng trưởng kinh tế là điểm sáng. Nhưng quan trọng hơn từ trong bóng tối vây bủa những rủi ro ta thức nhận các điểm bất toàn, bất cập, không bền vững trong cấu trúc nền kinh tế - xã hội để có bước chuyển đổi trạng thái hoạt động phù hợp. Điều đó phải bắt đầu từ quyết sách, đến cơ chế vận hành, tạo cho được sự thống nhất, đồng thuận cả hệ thống chính trị và lòng dân. Lúc gian nan mới thấy sức dân bật dậy kiên cường đến vậy, đặc biệt là đông đảo doanh nghiệp xã hội, các nhà hảo tâm vào cuộc cùng Nhà nước khắc phục hậu quả dịch bệnh, thiên tai.

Thế giới đã phẳng khi chịu chung tác động của dịch bệnh, biến đổi khí hậu, vậy con đường phải chọn là thay đổi tư duy vận hành kinh tế - xã hội, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, gia tăng hàm lượng chất xám và công nghệ trong sản xuất cũng như phân phối. Chẳng hạn như câu chuyện thời thượng là chuyển đổi số, theo các chuyên gia đây chính là “cơ trong nguy” để vượt qua đại dịch, đồng thời đặt ra phương thức sản xuất, quản trị mới.

Năm mới 2021, sẽ là năm bắt đầu cho thời kỳ mới chứ không chỉ là một nhiệm kỳ, là phải thực sự thích nghi với trạng thái bình thường mới, hầu tìm ra con đường sáng để phát triển bền vững, bao trùm hơn. Đổi mới sáng tạo, quản trị sự thay đổi không ngừng để tiến bước về phía ánh sáng niềm tin và hy vọng cho Việt Nam thành “nước phát triển và có thu nhập cao”. Còn Quảng Nam, “trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước”!