Lửa lò vẫn đỏ

VÕ VIỆT - THÀNH CÔNG |

Tuyết Diêm, tên gọi như chất chứa tinh hoa của hơn 100 năm tuổi làng nghề muối hầm ở mảnh đất Sông Cầu (tỉnh Phú Yên). Bao thăng trầm dát lên lịch sử làng nghề bằng vị mặn mồ hôi người làm muối, bằng nổi nênh bao phận đời, phận người. Hầm lò ban đêm mới đỏ lửa, cứ thế, hạt muối hầm Tuyết Diêm đi qua bao đêm trắng, chắt lọc vị tinh khiết nhất của mình trong dáng hình li ti nhỏ bé như tuyết, rồi lặng lẽ đi khắp vùng miền, mang theo tiếng thơm làng nghề.

Muối chín được đưa ra khỏi lò sau 24 giờ hầm liên tục bằng than.
Muối chín được đưa ra khỏi lò sau 24 giờ hầm liên tục bằng than.

Long đong của nghề muối không làm người làng Tuyết Diêm bỏ những hầm lò. Hình thành từ những năm 1870, đã hơn một thế kỷ, muối Tuyết Diêm vẫn là làng nghề cất giữ ký ức đặc biệt của nghề hầm muối mà khó có thể tìm thấy ở một nơi nào khác.

Nửa đêm, thợ hầm muối bắt đầu xếp những chậu đất đựng muối sống vào hầm lò.
Nửa đêm, thợ hầm muối bắt đầu xếp những chậu đất đựng muối sống vào hầm lò.

Muối sau khi mang về từ ruộng muối, phải trải qua một quá trình hầm mới trở thành sản phẩm cuối cùng, gọi là muối hầm. Công việc từ nửa đêm, kéo dài đến tận sáng. Muối sau khi đã được đốt đủ nhiệt và phủ than thì ủ nguyên trong 24 giờ để tự chín, đến khi những người thợ quay lại làm mẻ muối mới thì mẻ muối cũ được lấy ra đưa đi sàng sảy, phân loại.

Lò hầm muối có ba cửa được chất đầy củi để đốt tạo nhiệt lượng lớn đảm bảo cho quá trình hầm muối. Ảnh: VÕ VIỆT
Lò hầm muối có ba cửa được chất đầy củi để đốt tạo nhiệt lượng lớn đảm bảo cho quá trình hầm muối. Ảnh: VÕ VIỆT

Nhọc nhằn, vất vả, song hạt muối hầm Tuyết Diêm lại có giá khá rẻ, phải cạnh tranh khốc liệt với muối công nghiệp. Số lò hầm muối nơi này còn lại chỉ đủ đếm trên đầu ngón tay, song không vì thế mà mất đi khi vẫn còn nhiều người giữ nghề, giữ lấy danh của làng nghề.

Để có nhiệt lượng đều từ dưới lên trên, người thợ lấy than phủ một lớp trên miệng lò tạo đều nhiệt cho mẻ muối.
Để có nhiệt lượng đều từ dưới lên trên, người thợ lấy than phủ một lớp trên miệng lò tạo đều nhiệt cho mẻ muối.

Đi qua thịnh suy, không ít nhọc nhằn cay đắng, lửa lò vẫn đỏ đêm đêm, danh tiếng còn đó như một sự định danh cho những miệt mài.

Muối sau khi ra lò được sàng lọc cẩn thận, phân loại trước khi đóng gói. Phụ nữ được trả công 100 - 200 nghìn đồng cho một đêm thức trắng.
Muối sau khi ra lò được sàng lọc cẩn thận, phân loại trước khi đóng gói. Phụ nữ được trả công 100 - 200 nghìn đồng cho một đêm thức trắng.