Kongo và nghệ thuật graffiti đương đại

MAI THI |

Cyril Kongo là nghệ sĩ graffiti nổi tiếng thế giới, là người tiên phong đưa bộ môn nghệ thuật đương đại này vượt ra khuôn khổ của những bức tường, ứng dụng mọi kỹ thuật trên mọi bề mặt, chất liệu. Cyril Kongo sinh ra tại Toulouse (Pháp), trong gia đình có bố là người Việt, sau đó đã trở về quê hương và trải qua tuổi thơ tại Sài Gòn. Sau năm 1975, ông cùng mẹ chuyển đến Brazzaville (Congo) và chính hai năm ngắn ngủi tại đây đã đưa Kongo đến với graffiti.

Cyril Kongo được mệnh danh là Mr. Colorful với khả năng chơi màu điêu luyện.
Cyril Kongo được mệnh danh là Mr. Colorful với khả năng chơi màu điêu luyện.

Thuộc thế hệ những nghệ sĩ graffiti đời đầu tại Pháp, Kongo nỗ lực tạo nên những thay đổi mang tính cách mạng để có thể đưa graffiti vượt ra khỏi cái nhìn khắt khe của giới nghệ thuật, trở thành một môn nghệ thuật được công nhận.

Bắt đầu sự nghiệp vào những năm cuối thập kỷ 80, Cyril Kongo luôn không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, phá vỡ quy tắc cũ để tạo ra điều mới mẻ mang đến cho khán giả. Chỉ trong vòng 1 thập kỷ ngắn ngủi, Cyril Kongo nổi lên như một đại diện tiêu biểu thế giới nghệ thuật graffiti đương đại.

Hợp tác với các thương hiệu xa xỉ hàng đầu

Dấu ấn Cyril Kongo được tìm thấy trên mọi loại “nền tranh” đương đại, từ tường gạch, vải bố, cửa sổ trưng bày, vali, túi xách, vỏ chai champagne, ô tô, máy bay... Để có được sự thuần thục trên những chất liệu khác nhau, Kongo không ngừng học hỏi và trau dồi kỹ năng. Cyril Kongo xem việc đầu tư thời gian và sức lao động cho những gì mình đam mê rất quan trọng: “Để đạt được thành công bạn phải có tầm nhìn và không ngừng hướng tới sự xuất sắc; đừng bao giờ đưa ra một thứ bản thân bạn cũng cảm thấy tầm thường”.

Chính khả năng kể chuyện thông qua màu sắc và hình khối cũng như tâm niệm luôn vươn tới sự xuất sắc đã thu hút những cái tên danh giá trong lĩnh vực thời trang và chế tác cao cấp thế giới đến hợp tác với Cyril Kongo như Hermès, Chanel, Richard Mille, La Cornue, Pinel&Pinel, Atelier Victor, Daum...

Màn kết hợp đánh dấu bước chân của Kongo trong lĩnh vực thời trang cao cấp và cũng là mở đầu cho hàng loạt hợp tác sau này chính là cơ duyên với Hermès. Một buổi chiều Chủ nhật năm 2011, khi Cyril Kongo đang vẽ tranh ở khu Lan Kwai Fong, một người đàn ông đã đến gần và đề nghị Kongo trang trí trên chiếc mũ lưỡi trai cho con trai mình.

Kongo niềm nở: “Tại sao không nhỉ? Anh có thể mua cho tôi một cốc bia và tôi sẽ vẽ trên chiếc mũ của con anh”. Và thật khó tin, người đàn ông đó chính là Giám đốc điều hành của Hermès châu Á - Thái Bình Dương. Sau đó Kongo đã gợi ý Hermès thực hiện một chiếc khăn có họa tiết graffiti để thu hút thế hệ trẻ. Vài tháng sau, nhà mốt hàng đầu Hermès đã chính thức liên hệ và mời Cyril Kongo hợp tác thiết kế cho bộ sưu tập Thu Đông 2011 của hãng.

 Kongo cũng trở thành nghệ sĩ đầu tiên được Karl Lagerfeld - cựu giám đốc sáng tạo của Chanel - tin tưởng, ủy quyền sáng tạo cho các thiết kế ở bộ sưu tập nghệ thuật cuối cùng ông dành cho Chanel trước khi qua đời tháng 2.2019.

Cuối tháng 9 vừa qua, tại Công quốc Monaco, hãng máy bay Airbus Corporate Jets (ACJ) và nghệ sĩ Cyril Kongo đã công bố phiên bản nội thất được thiết kế đặc biệt cho dòng máy bay ACJ TwoTwenty (ACJ 220).

Trở về quê hương

Dù thành công trong sự nghiệp và được giới nghệ thuật trên khắp thế giới công nhận, Kongo vẫn luôn một lòng hướng về quê hương Việt Nam - nơi chôn rau cắt rốn và cũng là nơi ông đã gắn bó 6 năm tuổi thơ.

Ngôn ngữ graffii của Cyril Kongo trên các thiết kế của Chanel, trong bộ sưu tập Chanel Métiers d’Art 2018.
Ngôn ngữ graffii của Cyril Kongo trên các thiết kế của Chanel, trong bộ sưu tập Chanel Métiers d’Art 2018.

Năm 2017, ông đưa vợ con về thăm quê hương sau hơn 40 năm xa cách. Ông đã thăm lại những góc phố Sài Gòn xưa cũ, nơi gắn bó với những năm tháng tuổi thơ tuy ngắn ngủi nhưng êm đềm.

Luôn bị thôi thúc bởi việc truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ, Cyril Kongo quyết định mở gallery cá nhân đầu tiên của mình tại Hà Nội để kể lại câu chuyện đầy cảm hứng cho khán giả quê nhà về hành trình của một cậu bé lớn lên tại Sài Gòn luôn nỗ lực theo đuổi sự xuất sắc để vươn ra thế giới.

Kongo chia sẻ: “Hy vọng của tôi khi mở gallery tại Việt Nam là để trở thành cầu nối cho những kiến thức mà tôi được lĩnh hội ở châu Âu và những tinh hoa của nghệ thuật Việt Nam. Tôi mong muốn được trở thành một phần của dòng chảy văn hóa Việt Nam và Đông Nam Á, qua đó mở ra một tầm nhìn dài hạn về nghệ thuật đương đại ở vùng đất này”.

Trong hơn một năm qua, Cyril Kongo Vietnam Gallery không chỉ mang đến cơ hội cho khán giả Việt Nam thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật độc bản của nghệ sĩ graffiti thế giới mà còn là điểm hẹn văn hóa, nơi giới trẻ có thể tìm hiểu về nghệ thuật đương đại, Street Art, Graffiti… và truyền cảm hứng cho những khán giả yêu nghệ thuật.

Tiếp nối những thành công và mong muốn lan tỏa mạnh mẽ hơn những thông điệp tích cực của mình, Cyril Kongo đã thuyết phục thành công một người bạn, cũng là nghệ sĩ gốc Việt cùng mang các tác phẩm về với khán giả quê nhà: họa sĩ được mệnh danh “người lưu giữ ký ức”- Hom Nguyen.

Đối với dự án sắp đến ở Sài Gòn, Kongo chia sẻ: “Chúng tôi kỳ vọng nhiều vào dự án lần này, tới cả nghệ sĩ Việt và được thấy các nhà sưu tập mới tại đây. Đồng thời cùng nhau chia sẻ và truyền cảm hứng tới mọi người, đặc biệt là những người nghệ sĩ quê nhà”.

Ra mắt năm 2020, Cyril Kongo Vietnam Gallery là gallery đầu tiên của huyền thoại graffiti gốc Việt trên thế giới. Nơi đây sẽ trưng bày các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu trong sự nghiệp của Kongo.

Các tác phẩm mang ngôn ngữ tượng hình sống động được thực hiện trên nhiều chất liệu khác nhau nằm trong các bộ sưu tập và dự án hợp tác của Kongo đã được triển lãm ở nhiều quốc gia trên thế giới. Gallery cũng chính là dự án đầu tiên của S&S Art, nơi quy tụ những nghệ sĩ tầm cỡ quốc tế, đồng thời là cầu nối đưa tinh hoa nghệ thuật đương đại thế giới tiếp cận gần hơn với công chúng Việt Nam.

Dự án thứ hai mà S&S Art tự hào mang đến chính là S&S Art Gallery, sẽ ra mắt tại Sài Gòn, không chỉ có những tác phẩm của Cyril Kongo mà còn giới thiệu thêm những tác phẩm của nghệ sĩ quốc tế khác, và Hom Nguyen chính là nghệ sĩ tiếp theo.