Mối giao hòa giữa cũ và mới

ĐẶNG TRƯƠNG |

Đạo diễn Trần Thanh Việt cho rằng, phục dựng vở “Nhà có ba chị em” trong bối cảnh hiện tại với lớp diễn viên trẻ là lựa chọn đúng đắn của Đoàn Ca kịch Quảng Nam. Hiện tại kịch bản ca kịch bài chòi rất hiếm, vở diễn cũng nhằm đánh giá mức độ trưởng thành của lớp diễn viên trẻ để tính toán cho đường dài.

Phương Tính và Hồng Trang trong “Nhà có ba chị em”. Ảnh: Đ.T
Phương Tính và Hồng Trang trong “Nhà có ba chị em”. Ảnh: Đ.T

Năm 2006, lần đầu tiên Đoàn Ca kịch Quảng Nam dựng vở “Nhà có ba chị em” của tác giả Nguyễn Thu Phương, nghệ sĩ Nguyễn Kiểm chuyển thể ca kịch bài chòi với sự tham gia của lớp nghệ sĩ, diễn viên thuộc thế hệ đầu của đoàn kể từ sau chia tách tỉnh như Ngọc Tám, Thu Hiến, Ngọc Thủy, Thu Hương…

Đạo diễn Trần Thanh Việt dàn dựng. Tròn 15 năm sau, vào những ngày cuối năm 2021 này, sân khấu ca kịch Quảng Nam phục dựng “Nhà có ba chị em” với sự tham gia diễn xuất của lớp diễn viên trẻ và sự trở lại của đạo diễn Trần Thanh Việt sau hơn 10 năm nghỉ hưu.

 Câu chuyện 15 năm trước

“Nhà có ba chị em” là vở diễn đề tài hiện đại phản ánh bi kịch gia đình của ba chị em ruột sống trong một ngôi nhà cùng người cha của mình. Ở đó, mối quan hệ vợ chồng, con cái, cha mẹ, ông bà, anh chị em chịu nhiều thử thách. Ba chị em gái Tú, Nhiên và Quỳnh (con gái ông Cần) mỗi người có một con đường tìm kiếm hạnh phúc.

Có người đang có tình yêu, hạnh phúc như Nhiên mà không biết gìn giữ, rồi đánh mất vì những nông nổi nhất thời. Có người hết lòng gìn giữ, vun đắp cho hạnh phúc như Tú, để rồi kết quả đổi lại là chuỗi thất vọng và bất hạnh. Và, có người như Quỳnh, lựa chọn cuộc sống buông thả trong tình yêu để rồi cay đắng với những đòn lừa chí mạng…

Còn nhớ năm 2006, “Nhà có ba chị em” lần đầu xuất hiện ở sân khấu ca kịch (vở diễn vốn viết dành cho kịch nói), biểu diễn phục vụ công chúng ở các địa phương trong tỉnh đã nhận được đánh giá rất tích cực.

Những nghệ sĩ như Thu Hiến (Tú), Ngọc Thủy (Nhiên) và Thu Hương (Quỳnh) gần như được khoác lên chiếc áo mới của bối cảnh đời sống đương đại thời mở cửa kinh tế thị trường so với cái trầm lặng hoài cổ vốn dĩ của loại hình nghệ thuật ca kịch bài chòi. Câu chuyện của ba chị em Tú, Nhiên và Quỳnh trên sân khấu ca kịch đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của công chúng.

Đạo diễn Trần Thanh Việt cho rằng: “Vở diễn ra đời đúng thời điểm rất nhạy cảm của đời sống đương đại. Dân ca kịch Quảng Nam đã nhạy bén chọn đề tài để phù hợp thực tiễn và cũng xem như một “thử nghiệm” quý báu để tìm hướng đi mới cho loại hình.

Dựng “Nhà có ba chị em” lúc bấy giờ, tôi rất thỏa mái, yên tâm bởi lớp diễn viên có nghề của đoàn…”. Thu Hiến, Ngọc Thủy và Thu Hương, bằng sự dày dạn kinh nghiệm trên sân khấu và sự trải nghiệm trong chính đời sống gia đình đã vào vai khá ngọt, cùng với những điệu lý, câu hò xứ Quảng được đưa vào một cách khéo léo, tạo điểm nhấn quan trọng cho vở diễn…

Hy vọng

Lần đầu tiên sau 13 năm nghỉ chế độ, đạo diễn Trần Thanh Việt mới trở lại Đoàn Ca kịch Quảng Nam trong vai trò đạo diễn. Điều thú vị là ông lại được làm việc với chính vở diễn mình đã dàn dựng 15 năm trước đó - “Nhà có ba chị em”. Nhưng lần này, thay vì những nghệ sĩ và diễn viên cũ, một lớp diễn viên trẻ đã đảm nhận các nhân vật trong vở diễn.

Đạo diễn Trần Thanh Việt nói: “Tôi thật sự xúc động khi trở lại với dân ca kịch, một loại hình đã thấm vào máu thịt tôi. Lần này, được làm việc với các cháu tuổi đời rất trẻ khiến tôi mang nhiều tâm trạng, vừa mừng lại vừa lo. Mừng là ca kịch Quảng Nam đã và đang có một thế hệ thay thế vừa trẻ trung xinh đẹp, có chất giọng, đam mê với nghề… Lo là kinh nghiệm các cháu còn ít sẽ rất khó đẩy tính cách nhân vật lên cao trào trong vở diễn đòi hỏi cá tính diễn xuất cao”.

Tuy nhiên, sau 5 ngày đêm thầy trò cùng lao tâm, lao lực với nghệ thuật, “Nhà có ba chị em” của sân khấu ca kịch Quảng Nam khép lại năm 2021 cũng đã thành hình. “Các cháu đã làm rất tốt, diễn rất thật, đầy cảm xúc trong từng vai diễn” - đạo diễn Trần Thanh Việt nói.

Những Phương Tính (Tú), Hồng Trang (Nhiên) và Linh Giang (Quỳnh) cùng với Trường Diệu (Vinh - chồng Nhiên), Ngọc Quốc (Sinh - chồng Tú) và Văn Phước (Quân)… đã thay thế lớp diễn viên đàn chị, đàn anh một cách vững vàng trong từng vai diễn. Phương Tính vai Tú thể hiện một người chị cả chịu thương, chịu khó, yêu chồng con và an phận thủ thường… nhưng đổi lại gặp nhiều bất hạnh.

Chị nói: “Những mẫu phụ nữ này có rất nhiều xung quanh cuộc sống mà tôi gặp. Chính vì thế, tôi đã làm hết mình với vai diễn và cảm nhận đạt được sự thành công nhất định”. Hay như Linh Giang, diễn viên khá mới của ca kịch nhưng đã gây được ấn tượng cho người xem xứ Quảng, gặt hái thành công ngoài mong đợi tại Cuộc thi Tài năng trẻ dân ca toàn quốc. Vào vai Quỳnh, cô gái phóng khoáng trong tình yêu đã ít nhiều đặt niềm tin để Đoàn Ca kịch Quảng Nam lựa chọn giao những vai diễn tiếp theo.