Các dự án y tế theo chương trình Chính phủ: Liệu có kịp tiến độ?

TRỊNH DŨNG |

Sở Y tế đã kịp thời gian trình HĐND tỉnh phê chuẩn chủ trương đầu tư 5 trung tâm y tế và 76 trạm y tế xã hôm 29/8/2022 để “thụ hưởng” 296 tỷ đồng từ Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội của Chính phủ. Tuy nhiên, chủ đầu tư đứng trước hàng loạt khó khăn trong việc thực hiện và giải ngân dự án đúng tiến độ.

Trạm y tế xã Điện Phong là một trong 76 trạm y tế tuyến xã xuống cấp sẽ được đầu tư, nâng cấp. Ảnh: T.D
Trạm y tế xã Điện Phong là một trong 76 trạm y tế tuyến xã xuống cấp sẽ được đầu tư, nâng cấp. Ảnh: T.D

Ì ạch tiến độ

Theo chủ trương đầu tư trên, sẽ có 5 trung tâm y tế được đầu tư xây mới, nâng cấp cải tạo với tổng mức đầu tư 92 tỷ đồng. Trong đó bao gồm: Núi Thành xây mới khu khám bệnh, hành chính; Đại Lộc xây mới khu cấp cứu, khu khám bệnh, X-quang và khoa dược; Nam Giang xây mới khoa nội – nhi; Quế Sơn xây mới khoa truyền nhiễm, khoa đông y, phục hồi chức năng; Tiên Phước xây mới khoa kỹ thuật, dịch vụ và khoa ngoại.

Cả 5 trung tâm này đều có thêm khoản các trang thiết bị y tế. Có 76 trạm y tế tuyến xã sẽ được đầu tư xây mới, nâng cấp, cải tạo và mua sắm trang thiết bị, tổng mức đầu tư khoảng 204 tỷ đồng. Trong đó, xây mới 15 trạm y tế, nâng cấp, cải tạo 38 trạm và đầu tư trang thiết bị cho 64 trạm y tế.

Hơn 2 tháng sau ngày được phê chuẩn, chủ đầu tư (Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Quảng Nam) công bố các dự án đầu tư xây mới, nâng cấp, cải tạo 5 trung tâm y tế tuyến huyện đã hoàn thành công tác khảo sát hiện trạng, địa chất cung cấp số liệu cho thiết kế cơ sở, lấy ý kiến các đơn vị sử dụng, hoàn tất hồ sơ thiết kế và hồ sơ thiết kế phòng cháy chữa cháy (đang trình hồ sơ này đến Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Công an tỉnh để nhận ý kiến góp ý).

Chủ đầu tư đang phối hợp đơn vị tư vấn khảo sát thực địa, đang hoàn chỉnh hồ sơ báo cáo đề xuất giấy phép môi trường. Việc xác nhận về danh mục cấu hình thiết bị y tế chỉ Trung tâm Y tế Quế Sơn có ý kiến, số còn lại vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến chấp nhận hay không.

Tiến độ xử lý hồ sơ các dự án đầu tư xây mới, nâng cấp, cải tạo, mua sắm trang thiết bị cho 76 trạm y tế tuyến xã có tiến triển hơn. Chủ đầu tư đã hoàn thành công tác phê duyệt đề cương nhiệm vụ, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, các chi phí giai đoạn chuẩn bị lập dự án, lập hồ sơ mời thầu và đăng tải mời thầu gói thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Ngày 17/11/2022 sẽ mở thầu lúc 9h sáng. Chủ đầu tư cũng đã tổ chức các cuộc khảo sát lại để lấy ý kiến về nội dung đầu tư ở các trạm y tế, gửi văn bản đề nghị các trung tâm y tế huyện, thị xã cung cấp cấu hình các thiết bị y tế cho các trạm y tế được đầu tư, nâng cấp.

Tiến độ thực hiện dự án chậm. Theo ông Nguyễn Công Thành - Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Quảng Nam, thủ tục góp ý về phòng cháy chữa cháy của công an chỉ áp dụng cho một công trình riêng lẻ. Trong khi quy mô đầu tư của 5 trung tâm y tế riêng biệt, đơn vị tư vấn thiết kế phải tách hồ sơ để trình góp ý cho từng công trình nên phần nào ảnh hưởng đến tiến độ.

Không chỉ vậy, Sở Y tế, nhà đầu tư, tư vấn đã tận dụng lại một số thông tin các dự án trạm y tế khảo sát trước đây, kết hợp tái kiểm tra để cùng hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án sát thực tế, phù hợp với mục tiêu, quy mô đầu tư để trình. Tuy nhiên các cuộc khảo sát hiện trạng đã bộc lộ việc đầu tư xây dựng, cải tạo các trạm y tế có một số nội dung bất cập so với chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Cụ thể, một số trạm y tế đã được đầu tư, cải tạo gần đây, nhưng vẫn đề xuất cải tạo, trùng lặp trong chủ trương đầu tư. Thiếu sự thống nhất về phân vùng y tế giữa báo cáo chủ trương đầu tư và thực tế, dẫn đến sai khác về quy mô diện tích của các trạm y tế thuộc Điện Bàn và Đại Lộc; hoặc sai khác giữa báo cáo chủ trương đầu tư và nhu cầu thực tế của các trạm y tế thuộc Quế Sơn, Thăng Bình. Đáng kể nhất là chủ đầu tư gặp nhiều khó khăn trong việc tìm đơn vị thẩm định giá các thiết bị y tế. Việc này đã ảnh hưởng khá nhiều đến tiến độ thực hiện dự án.

Nỗ lực triển khai

Đứng trước hàng loạt khó khăn, chủ đầu tư xin được điều chỉnh kinh phí đầu tư xây mới, nâng cấp, cải tạo giữa 5 trung tâm y tế, các trạm y tế (ưu tiên trong cùng một huyện), nhưng đảm bảo không vượt tổng mức đầu tư được duyệt.

Trạm y tế Duy Phước sẽ được nâng cấp, cải tạo theo Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội của Chính phủ.
Trạm y tế Duy Phước sẽ được nâng cấp, cải tạo theo Chương trình phục hồi kinh tế - xã hội của Chính phủ.

Chủ đầu tư yêu cầu Núi Thành sớm thực hiện các thủ tục bàn giao diện tích đất trước Trung tâm Y tế huyện để thực hiện dự án; Tiên Phước nhanh chóng làm thủ tục thanh lý khu nhà kỹ thuật hồi sức trung tâm (vị trí xác định sẽ đầu tư xây mới khoa kỹ thuật dịch vụ và khoa ngoại).

Chủ đầu tư cũng yêu cầu các trạm y tế có quy mô số phòng chức năng nhiều hơn quy định, cần đề xuất với cấp thẩm quyền xem xét chấp thuận. Việc thiết kế các trạm y tế vùng ngập lụt, ngoài khảo sát thực tế, các địa phương cần có văn bản xác định vùng ngập lụt cụ thể của từng trạm để chủ đầu tư có cơ sở triển khai thiết kế cơ sở.

Tại cuộc họp ngày 9/11/2022, các cơ quan thẩm định, các sở, ban, ngành liên quan đều cho rằng tiến độ thực hiện dự án chậm. Nếu đến hết tháng 12 mà không hoàn tất hồ sơ thiết kế, đấu thầu thì không thể kịp tiến độ, bởi ít nhất phải mất 6 tháng mới hoàn tất các thủ tục đầu tư.

Ông Huỳnh Ngọc Bá – Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng chủ đầu tư nên làm theo chủ trương đầu tư đã duyệt. Vướng đâu gỡ đó, chứ xin điều chỉnh sẽ không kịp thời gian.

Có thể thấy rõ sự phức tạp, khó khăn từ hồ sơ, thủ tục, khi dự án chỉ có thể triển khai trong vòng 2 năm (2022 & 2023). Ngay tại kỳ họp HĐND tỉnh ngày 29/8/2022, ông Nguyễn Quang Thử - Giám đốc Sở KH&ĐT cho hay giá trị tổng mức đầu tư sẽ được chuẩn xác trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi trên cơ sở khối lượng, định mức đơn giá theo quy định hiện hành, đảm bảo sẽ không vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt. Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Phan Việt Cường cho rằng nếu không thực hiện được dự án hay vượt tổng mức đầu tư khái toán thì chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm.

Chưa có kết luận chính thức về các kiến nghị của chủ đầu tư, tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Văn Tân nói chủ đầu tư cần xây dựng bản đồ công việc, kế hoạch thời gian cụ thể cho việc thực hiện dự án.

Chủ đầu tư, đơn vị thụ hưởng cần chủ động hoàn thiện hồ sơ thủ tục dưới sự hỗ trợ, hướng dẫn của các sở, ban, ngành, địa phương. Cứ triển khai dự án theo đúng chủ trương đầu tư, không vượt tổng chi phí khái toán đầu tư là được. Bằng mọi giá phải hoàn tất các hồ sơ, thủ tục, triển khai dự án, không thể để mất vốn.