Mùa ốc gạo về

AN BÌNH - THANH TÂM |

(QNO) - Những ngày đầu tháng Giêng cũng là lúc mùa ốc gạo bắt đầu và sẽ kéo dài đến khoảng đầu tháng tư âm lịch. Các chợ, các gánh hàng ven đường đã thấy xuất hiện những hàng ốc gạo thơm phức, chỉ nhìn thôi đã thấy mặn cay nơi đầu lưỡi.

Nếu ai không đủ kiên nhẫn ngồi hàng giờ với con ốc bé xinh, không thể thả hồn cùng những câu chuyện gia đình, làng xóm quanh thau ốc gạo… thì chắc hẳn sẽ không thể thưởng thức món ngon này một cách trọn vẹn. Có lẽ cũng vì thế, mà ốc gạo là món ăn thường thấy ở một số tỉnh ven biển miền Trung, nơi con người đã bao đời kham khổ, chịu thương, chịu khó, nhẫn nại với nắng gió và chất phát, hồn hậu.

 
Ảnh minh họa 

Theo kinh nghiệm nấu ốc của các mẹ, để có món ốc gạo thật thơm ngon thì phải rành chọn ốc và chế biến. Sau khi ngư dân cào ốc về, ốc sẽ được rửa đi rửa lại nhiều lần và ngâm trong nước biển, nếu đầu mùa ốc sẽ được ngâm 4 tiếng đồng hồ, cứ 2 tiếng thay nước 1 lần; nếu vào vụ thì ngâm 6 tiếng, cứ 3 tiếng thay nước 1 lần cho ốc nhả sạch đất cát. Ngâm xong thì nấu sôi nước rồi cho ốc vào luộc tầm 5 phút đem lể thử, nếu ốc lể ra cả phần cuối ruột màu đen thì ốc đã chín.

Việc chế biến ốc gạo không đơn giản, từ khâu ngâm ốc, luộc ốc đều phải có thời gian rõ ràng, nếu không ốc sẽ bị chết trước khi luộc hoặc ốc sẽ không còn vị ngọt đúng chất của nó. Và chỉ cần một vài gia vị như muối ớt bột, mì chính, mắm gừng, sả… là đã có một món ốc gạo thơm lừng cánh mũi. Nhưng để thưởng thức cho đúng “chất” thì phải dùng gai bưởi, gai chanh để lể từng con ốc, đặt từng con vào đầu lưỡi, tận hưởng cái hương vị đặc trưng của biển gồm ốc, muối, mắm, rồi nuốt chửng con ốc vào đáy lưỡi để cái hương đậm bùi, cay nồng tan đều trong miệng.

Lể ốc phải... có bạn, vừa lể, vừa trò chuyện và không bận tâm đến thời gian… để cuộc sống trôi qua xung quanh mới đúng vị của người ăn ốc gạo. Con ốc nhỏ là thế, nhưng có người thuần thục có thể lể thoăn thoắt trên tay. Và không có cách thưởng thức nào khác là phải lể từng con một, nên ốc gạo còn có nơi gọi là ốc lể hay ốc ruốc.

Có hai nguồn ốc lể, là từ các tỉnh Quảng Bình, Thừa Thiên Huế và ốc gạo của Quảng Nam - được khai thác chủ yếu ở biển Cửa Đại, Hội An. Nhưng ốc gạo Hội An thường to hơn, vị béo và ngon hơn, nên giá mua thường cao hơn so với các loại ốc gạo khác. Một số tỉnh khác cũng có một loại ốc được gọi là “ốc gạo” nhưng nó hoàn toàn không phải là loại ốc gạo của miền Trung hiện nay.

Có gia đình gần như ngày nào cũng ăn ốc lể, với 4 - 5 người, một ngày có thể ăn từ 4 - 5 lon ốc. Càng ăn thì càng bị cuốn hút một cách mê mẩn, để rồi không thể bỏ sót một con ốc nào. Người bán lẻ ở chợ có thể bán mỗi ngày 30 đến 50kg ốc, mỗi tháng 1,5 tấn ốc, lãi cũng gần cả chục triệu đồng.

Ốc gạo mỗi năm chỉ có một mùa trong vòng chừng 3 tháng, nên những người bán ốc gạo cũng phải có những công việc khác để lao động. Thế nhưng cứ đến mùa ốc gạo họ lại vẫn theo nghề, không đơn thuần chỉ vì thu nhập khá, mà chính những người chế biến và bán ốc lể cũng thấy vui với cái đặc sản của quê hương. Người ăn ốc lể không chỉ là những người già, người có thời gian nhàn rỗi, mà ngay cả người bận rộn, thanh niên, trẻ con… đời này qua đời khác cũng không sao kìm lòng được trước mỗi mùa ốc gạo về. Người đi xa thì nhớ, mỗi một người con xứ Quảng xa quê, khi về lại quê nhà, được ngồi lể ốc, càng thấy được cái mùi hương xứ sở như níu giữ hồn người.

Du khảo "Cột mốc chủ quyền"

HỒNG CƯỜNG |

Đó là tên gọi của một chương trình giáo dục về chủ quyền Tổ quốc do Tỉnh đoàn và Sở GD-ĐT vừa tổ chức. Lần đầu tiên có một hành trình đến với cột mốc chủ quyền dành cho Liên đội trưởng, Phó Bí thư Đoàn trường học, để lại nhiều cảm xúc.

Những người lính nơi đầu sóng

VĂN PHIN |

Đóng quân nơi “đầu sóng ngọn gió”, những năm qua, cán bộ, chiến sĩ Hải đội 2 Bộ đội Biên phòng Quảng Nam luôn vững tay súng bảo vệ chủ quyền lãnh hải và là chỗ dựa tin cậy của ngư dân trên biển…

Lai rai chữ nghĩa: "Cứu cánh" và "tang thương"

LIÊU HÂN |

Đọc báo chí, ngay cả những tờ báo thuộc loại nghiêm túc, thậm chí trong cả sách vở, ta vẫn thường gặp những từ được sử dụng rất phổ biến, mà nội dung được truyền đạt lại sai lệch hẳn với nguyên nghĩa của nó. Đây là một hiện tượng rất phổ biến đối với các từ gốc Hán Việt, do người viết đôi khi chỉ biết từ đó qua âm đọc và tiện tay sử dụng như một thói quen, chứ không chịu khó tra cứu từ nguyên.

Trưng bày 40 tác phẩm "Nét đẹp Quảng Nam - Hội An"

HÀ AN |

(QNO) - Chiều 21.2, Chi hội Nhiếp ảnh Việt Nam tại Quảng Nam và The Pearl Hội An tổ chức trưng bày 40 tác phẩm “Nét đẹp Quảng Nam - Hội An” lần thứ nhất - 2019.

Rộn ràng lễ hội cầu ngư

VIỆT NGUYỄN |

Những ngày qua, ngư dân trên địa bàn tỉnh rộn ràng tổ chức lễ hội cầu ngư, mong trời yên biển lặng, sản xuất an toàn, cá mực đầy khoang.

Lễ hội từ văn hóa giữ rừng

ALĂNG NGƯỚC |

Hiệu ứng sau năm đầu tiên khôi phục lễ hội tạ ơn rừng năm 2018, trong 2 ngày 20 & 21.2.2019, huyện Tây Giang tiếp tục tổ chức lễ hội tạ ơn rừng, đưa văn hóa giữ rừng trở thành nét đẹp truyền thống trong đời sống của đồng bào vùng cao.