Những ngày này, nông dân nhiều nơi trên địa bàn tỉnh đang thu hoạch rộ lúa nước trời. Tuy nhiên, niềm vui được mùa đã không tìm đến với nhà nông vì thời gian qua thời tiết khắc nghiệt khiến hàng loạt chân ruộng bị tụt giảm mạnh năng suất.
Sáng 2.4, có mặt trên cánh đồng gần chân đồi Đá Tịnh thuộc thôn Phước Thành (xã Quế Thuận, huyện Quế Sơn) chúng tôi thấy nông dân nơi đây đang khẩn trương thu hoạch lúa. Nhìn những bao lúa tươi vừa giê sạch chất nơi góc ruộng, ông Phan Văn Thành – một người dân địa phương than phiền: “Hơn 3 tháng nay nắng nóng hoành hành khiến cây lúa phải sống còi cọc nên bây giờ sản lượng thu về đạt rất thấp”. Vụ đông xuân năm nay ông Thành gieo sạ cả thảy 5 sào lúa. Mặc dù thường xuyên bám ruộng để chủ động phòng trừ các loại sâu bệnh nguy hiểm gây hại nhưng từ sau Tết Giáp Ngọ đến nay do khô hạn kéo dài làm cho toàn bộ diện tích lúa của ông Thành sinh trưởng và phát triển rất kém. Ông Thành nói: “Tính đến thời điểm này vợ chồng tôi đã cơ bản gặt xong 5 sào lúa. Thực tế cho thấy, năng suất bình quân mỗi sào chỉ đạt 170kg lúa khô, giảm 80kg so với cùng vụ sản xuất năm ngoái”.
![]() |
Ông Phan Văn Thành ở thôn Phước Thành (Quế Thuận, Quế Sơn) không vui vì năng suất lúa giảm 80kg khô/sào. |
Bà Nguyễn Thị Phượng ở thôn Tân Đông Tây (xã Phú Thọ, huyện Quế Sơn) cho biết, ngoài chuyện thiếu nước tưới triền miên thì khi 2 sào lúa của bà đồng loạt trổ đòng lại gặp trời mưa lạnh kéo dài khiến tất cả bị lem lép, thối hạt dẫn đến mất trắng. Bà Phượng lắc đầu: “Vụ đông xuân trước, nhờ thời tiết tương đối thuận lợi nên tôi thu về gần 380kg lúa khô từ 2 sào ruộng ấy. Còn chừ, một hạt cũng chẳng kiếm được”. Theo ông Nguyễn Trường Sang – Chủ tịch UBND xã Phú Thọ, vụ này nông dân trên địa bàn xã sản xuất tổng cộng 270ha lúa. Trong đó, 100ha chủ động nước tưới từ các hồ chứa và đập dâng, còn lại 170ha chủ yếu sống dựa vào nước trời. Ông Sang nói: “Do khô hạn xảy ra trên diện rộng, rồi lúc lúa trổ đòng rộ bị dính phải đợt gió bấc và mưa dầm nên phần lớn diện tích lúa nước trời của địa phương bị mất mùa. Theo thống kê, đông xuân này năng suất bình quân của 170ha lúa nước trời ở Phú Thọ chỉ đạt chừng 37 tạ/ha, giảm 4 tạ/ha so với năm ngoái”.
Ngoài các địa phương vừa nêu, tình trạng lúa nước trời mất mùa cũng xảy ra tại nhiều nơi khác của huyện Quế Sơn. Ông Lê Hữu Châu – Phó phòng NN&PTNT Quế Sơn cho biết, trong tổng số 915ha lúa nước trời trên toàn huyện thì tính đến ngày 2.4 nông dân đã thu hoạch được hơn 400ha. Ông Châu nói: “Những ngày qua, kiểm tra thực tế các cánh đồng chúng tôi thấy lúa nước trời thất thu sản lượng khá lớn. Đông xuân trước, bình quân 1ha cho năng suất khoảng 46 - 47 tạ lúa khô, còn nay cao lắm cũng chỉ 40 - 42 tạ”.
Không riêng gì huyện Quế Sơn, nông dân ở nhiều địa phương khác cũng đang buồn lòng vì thất thu lúa nước trời. Theo ông Lê Muộn – Phó Giám đốc Sở NN&PTNT, vụ này tại Duy Xuyên, Tiên Phước, Hiệp Đức, Nông Sơn, Phú Ninh, Thăng Bình, Tam Kỳ, Núi Thành… sản xuất hơn 5.086ha lúa nước trời. Hiện nay, nhà nông đã gặt xong 80% số diện tích trên. Ông Muộn nói: “Đông xuân năm ngoái, năng suất bình quân của lúa nước trời trên toàn địa bàn tỉnh đạt 28 - 30 tạ/ha, còn vụ này thì tụt giảm mạnh, chỉ khoảng 18 - 20 tạ/ha. Nguyên nhân xảy ra tình trạng đó là do thời gian qua nắng nóng dữ dội, đặc biệt là khi nhiều ruộng lúa trổ đòng rộ gặp phải mưa lạnh kéo dài làm cho quá trình thụ phấn gặp khó khăn dẫn đến lem lép, thối hạt hàng loạt”.
VĂN SỰ